Hai ca bệnh uốn ván nghiêm trọng được điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương
Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thanh Bằng đã chia sẻ thông tin về hai trường hợp bệnh nhân uốn ván đang được điều trị tích cực. Trường hợp đầu tiên là bệnh nhân L.H.K, 19 tuổi, trú tại Nghệ An. Người này nhập viện trong tình trạng cứng hàm và co cứng cơ toàn thân rõ rệt.
Diễn biến từ một vết thương nhỏ
Theo bác sĩ Bằng, trước khi nhập viện, bệnh nhân nam này bị ngã khi đi bộ, chống tay xuống đường dẫn đến xây xát lòng bàn tay phải. Đất đá đã găm vào vết thương nhưng người bệnh chỉ tự rửa tại nhà và tiếp tục sinh hoạt bình thường.
Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, các triệu chứng bắt đầu xuất hiện với biểu hiện co cứng cơ hàm, há miệng hạn chế. Tình trạng nhanh chóng lan sang co cứng cơ tay chân và cơ bụng, buộc bệnh nhân phải đến cơ sở y tế địa phương.
Tại đây, bệnh nhân được rửa và cắt lọc lại vết thương, tiêm phòng uốn ván và ngay lập tức được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Khi tiếp nhận, bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt với điểm Glasgow 15, tự thở khí phòng nhưng có tăng trương lực cơ rõ ở tứ chi và cơ bụng, miệng chỉ há được khoảng 2-3cm.
Chẩn đoán và điều trị tích cực
Vết thương lòng bàn tay phải khi đó có kích thước khoảng 2 cm, đáy sạch và không còn dị vật. Bác sĩ Bằng cho biết chẩn đoán uốn ván chủ yếu dựa vào lâm sàng với các dấu hiệu đặc trưng:
- Cứng hàm
- Co cứng cơ lan tỏa
- Tăng phản xạ cơ
Nguyên nhân là do độc tố tetanospasmin của vi khuẩn Clostridium tetani gây rối loạn dẫn truyền thần kinh.
Bệnh nhân được điều trị theo phác đồ uốn ván toàn diện:
- An thần liều cao để chống co cứng
- Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn
- Trung hòa độc tố uốn ván
- Đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để sử dụng thuốc kéo dài
- Mở khí quản chủ động nhằm kiểm soát đường thở, phòng nguy cơ co thắt cơ hô hấp - biến chứng có thể gây tử vong
Sau khoảng một tháng điều trị tích cực, độc tố được đào thải dần, bệnh nhân hồi phục tốt với khả năng tự thở, ăn uống được và tình trạng co cứng cơ giảm rõ rệt.
Trường hợp thứ hai: Bệnh nhân cao tuổi với diễn biến phức tạp
Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nữ 76 tuổi ở Hải Phòng, nhập viện trong tình trạng co cứng cơ toàn thân nhưng không xác định được rõ vết thương ban đầu.
Bệnh khởi phát với biểu hiện giống đột quỵ nên ban đầu được điều trị theo hướng bệnh lý thần kinh. Khi xuất hiện cứng hàm, co cứng lan tỏa và suy hô hấp tiến triển, bệnh nhân được mở khí quản cấp cứu trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Theo bác sĩ Bằng, ở người cao tuổi, đáp ứng với thuốc an thần và quá trình đào thải độc tố thường chậm hơn do thay đổi sinh lý và tích lũy thuốc trong mô mỡ. Vì vậy, thời gian hồi phục kéo dài hơn so với người trẻ dù phác đồ điều trị tương tự.
Sau thời gian điều trị tích cực, bệnh nhân đã qua giai đoạn nguy hiểm, tự thở được nhưng mức độ tỉnh táo và vận động hồi phục chậm.
Khuyến cáo quan trọng về phòng ngừa uốn ván
Từ hai trường hợp trên, Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thanh Bằng nhấn mạnh uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn tồn tại trong đất, bụi bẩn và phân động vật, xâm nhập qua các vết thương hở.
Thời gian ủ bệnh kéo dài từ vài ngày đến vài tuần nên dễ bị bỏ sót, đặc biệt khi vết thương nhỏ hoặc đã lành bên ngoài.
Bác sĩ Bằng đưa ra các khuyến cáo quan trọng:
- Khi xuất hiện các dấu hiệu như cứng hàm, khó há miệng, co cứng cơ sau chấn thương, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được điều trị sớm
- Tiêm phòng uốn ván đầy đủ và tiêm nhắc lại định kỳ là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất
- Kháng thể kháng uốn ván không tồn tại lâu dài trong cơ thể nên cần tiêm nhắc lại
- Những người thường xuyên lao động chân tay, dễ bị xây xát hoặc chấn thương cần chủ động tiêm dự phòng trước, không chờ đến khi xảy ra tai nạn mới xử trí
Thực tế từ hai ca bệnh này cho thấy nguy cơ của căn bệnh nhiễm trùng cấp tính nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vaccine đầy đủ và kịp thời.
