Một nam công nhân 33 tuổi ở Phú Thọ suýt bị liệt tay chân do hạ kali máu nặng sau khi lao động ngoài trời nắng nóng suốt ngày dài. Bệnh nhân P.V.G. nhập viện trong tình trạng yếu mỏi tay chân, đứng không vững, không thể tự đi lại.
Diễn biến bệnh nhanh chóng
Trước khi vào viện một ngày, anh G. lao động nặng nhọc ngoài trời nắng nóng. Chiều muộn, anh bắt đầu rát họng, ngạt mũi, chảy nước mũi kèm sốt và đau mỏi người. Nghĩ bị cảm cúm thông thường, anh tự uống một viên hạ sốt. Sáng hôm sau, tình trạng chuyển biến xấu nhanh: anh đột ngột yếu mỏi cả tay lẫn chân, đặc biệt hai chân yếu lả, đứng không vững và không thể tự đi lại.
Gia đình đưa anh đến Phòng khám đa khoa Medlatec Tây Hồ. Tại đây, bệnh nhân tỉnh táo nhưng mệt mỏi nhiều, cơ lực tay chân giảm còn 4/5, phản xạ gân xương giảm. Các bác sĩ nhận định đây là ca bệnh thần kinh cơ tiến triển nhanh, chỉ định cận lâm sàng cấp cứu.
Kết quả xét nghiệm báo động
Kết quả cận lâm sàng ghi nhận nhiều bất thường nguy hiểm. Điện tâm đồ cho thấy dấu hiệu rối loạn điện giải làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim. Xét nghiệm sinh hóa phát hiện kali máu giảm sâu còn 2,24 mmol/L (bình thường 3,5–5,0 mmol/L), kèm tăng men CK gợi ý tổn thương cơ. Xét nghiệm máu cũng cho thấy bạch cầu tăng, phù hợp với tình trạng viêm.
Chẩn đoán xác định: hạ kali máu mức độ nặng. Bệnh nhân được cấp cứu khẩn cấp với monitor theo dõi nhịp tim, thiết lập đường truyền tĩnh mạch và lấy mẫu xét nghiệm máu cấp tốc. Sau đó, anh G. được bù kali qua cả đường tĩnh mạch lẫn uống. Tình trạng tạm thời ổn định, bệnh nhân được chuyển tuyến an toàn sang Bệnh viện đa khoa Medlatec để điều trị chuyên sâu.
Phục hồi thần kỳ sau 24 giờ
Tại Khoa Nội, bác sĩ duy trì phác đồ bổ sung kali và theo dõi sát. Chỉ sau 24 giờ điều trị tích cực, chỉ số kali máu hồi phục về mức an toàn 3,9 mmol/L. Bệnh nhân hết mệt mỏi, hết yếu chi, cơ lực tứ chi hồi phục hoàn toàn về mức 5/5. Các thăm dò khác như siêu âm, X-quang tim phổi và xét nghiệm nước tiểu đều bình thường. Bệnh nhân được xuất viện trong niềm vui của gia đình và y bác sĩ.
Cảnh báo từ chuyên gia
Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Thùy Linh - Chuyên khoa Nội Tim mạch cho biết: “Vào mùa hè nắng nóng, lao động nặng nhọc ngoài trời khiến cơ thể mất nước và điện giải qua mồ hôi, đồng thời gắng sức kích thích cơ thể tiết nhiều catecholamine - hormone thúc đẩy kali di chuyển từ máu vào tế bào, làm nồng độ kali trong máu tụt giảm nhanh dù tổng lượng kali chưa thiếu hụt nhiều.”
“Nếu đi kèm nhiễm trùng cấp như viêm mũi họng, sốt, ăn uống kém, mức độ hạ kali máu càng nghiêm trọng. Nhiều người nhầm lẫn triệu chứng yếu mỏi cơ do hạ kali với mệt mỏi thông thường của cảm sốt nên chủ quan tự điều trị tại nhà, dẫn đến hậu quả đáng tiếc”, bác sĩ Linh nhấn mạnh.
Khuyến cáo phòng ngừa
Để phòng ngừa và phát hiện sớm hạ kali máu, người dân cần lưu ý: khi làm việc nặng hoặc di chuyển dưới trời nắng, không chỉ uống nước lọc mà cần bổ sung nước bù điện giải (như oresol), nước trái cây (nước dừa, nước cam) giàu kali. Khi có triệu chứng sốt, mệt mỏi, rát họng, không tự mua thuốc điều trị tại nhà. Nếu xuất hiện yếu mỏi cơ đột ngột, chuột rút liên tục, chướng bụng, hồi hộp, khó thở, nuốt khó, đau ngực, ngất... cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để xét nghiệm điện giải đồ và xử trí kịp thời.
