Bác sĩ dùng công nghệ thực tế ảo cứu sống bệnh nhi dị dạng bạch mạch hiếm gặp
Vào một ngày cuối năm 2025, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lý Thịnh Trường, Giám đốc Trung tâm Tim mạch tại Bệnh viện Nhi Trung ương, đã chia sẻ về một ca bệnh đặc biệt trong sự nghiệp của mình. Đó là trường hợp một bệnh nhi bị dị dạng bẩm sinh của hệ bạch mạch, một tình trạng hiếm gặp và không thuộc chuyên môn chính của ông. Bệnh nhi này có hệ bạch huyết bị tắc nghẽn tại vị trí đổ vào tĩnh mạch, khiến dưỡng chấp không thể trở về tuần hoàn, dẫn đến cơ thể teo tóp và kiệt quệ.
Thách thức lớn trong phẫu thuật
Vị trí tắc nằm sâu sau khớp ức đòn, gần kề với ít nhất ba tĩnh mạch lớn và cuống tim, tạo ra thách thức khó khăn cho bất kỳ bác sĩ nào dám can thiệp. Chỉ cần một sai sót nhỏ, như rách mạch máu lớn, có thể dẫn đến tử vong do mất máu cấp ngay trên bàn mổ. Để đối mặt với thách thức này, bác sĩ Trường và ê-kíp đã dành gần một tuần để nghiên cứu và ứng dụng công nghệ thực tế ảo (Virtual Reality) trong xử trí ca bệnh.
Đây là lần đầu tiên kỹ thuật này được áp dụng cho một ca bệnh như vậy tại Việt Nam. Dựa trên hình ảnh chụp cắt lớp vi tính đa dãy (CT256), ê-kíp đã dựng lại toàn bộ hệ tĩnh mạch, hệ bạch huyết, hệ động mạch và khung xương của lồng ngực, giúp lập kế hoạch phẫu thuật chi tiết và an toàn hơn.
Quyết định táo bạo và thành công ngoạn mục
Ca phẫu thuật kéo dài gần 10 giờ, đối mặt với nhiều thách thức như mạch máu nhỏ nằm sát khung xương sườn, gây chảy máu dữ dội. Các bác sĩ đã khống chế thành công tình trạng chảy máu ồ ạt. Bác sĩ Trường và ê-kíp đã quyết định thực hiện một kỹ thuật chưa từng có: sử dụng kẹp mạch máu nhỏ chuyên dụng chỉ khoảng 5mm để kẹp mạch bị tắc.
Quyết định táo bạo hơn, bác sĩ Trường thực hiện kỹ thuật nối thông trực tiếp không dùng chỉ khâu, bằng cách rạch xuyên từ tĩnh mạch vào bể dưỡng chấp bị ứ đọng mà không làm thủng tổ chức xung quanh. Ê-kíp cố gắng giữ nguyên lớp vỏ bao tự nhiên, tạo miệng nối rộng nhất có thể. Sau hơn 20 năm trong nghề, bác sĩ Trường cho biết đây là một trong những ca phẫu thuật đặc biệt thách thức nhất, và ông chưa từng nghĩ mình có thể "giải mã" thành công một ca bệnh khó như vậy trong tiền lệ y văn Việt Nam.
Tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh thầm lặng
Khi được hỏi tại sao một bác sĩ tim mạch lại nhận xử trí ca bệnh khó này, bác sĩ Trường khiêm tốn chia sẻ: "Lãnh đạo bệnh viện đặt niềm tin vào mình, và vì tình thế của cháu bé cũng không khả quan nữa. Mình không thể buông tay được". Câu nói này phản ánh tinh thần trách nhiệm cao cả của những người thầy thuốc, luôn đặt sinh mệnh bệnh nhân lên hàng đầu.
Trong suốt hơn 20 năm hành nghề, bác sĩ Trường đã cùng ê-kíp thực hiện nhiều ca mổ kéo dài hàng chục giờ, cứu sống nhiều trẻ em mắc bệnh tim hiếm. Ông nhấn mạnh rằng hạnh phúc lớn nhất là khi có thể giúp bệnh nhân nguy kịch vượt qua và giữ lại sự sống cho họ.
Những câu chuyện cảm động từ các bác sĩ khác
Không chỉ trong lĩnh vực tim mạch, mà ở nhiều khoa cấp cứu khác, cuộc chiến giành giật sự sống cũng diễn ra từng phút. Thạc sĩ, bác sĩ Đồng Phú Khiêm – Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, chia sẻ về những thách thức trong đại dịch Covid-19, khi lượng bệnh nhân nhập viện tăng cao, gây áp lực lớn cho đội ngũ y bác sĩ.
Bác sĩ Khiêm nhớ lại: "Có những ca gần như chắc chắn thất bại, nhưng chỉ cần một quyết định đúng, người bệnh quay lại với gia đình. Hạnh phúc lớn nhất với chúng tôi là khi có thể giúp bệnh nhân nguy kịch qua được cơn nguy kịch và giữ lại sự sống cho họ". Ông cũng chia sẻ về những trăn trở khi phải đối mặt với các ca bệnh có tiên lượng sống thấp, nhưng vẫn quyết tâm chiến đấu vì hy vọng còn lại.
Vai trò quan trọng của điều dưỡng
Thạc sĩ Lê Quang Trí, Điều dưỡng trưởng Trung tâm Cấp cứu A9 tại Bệnh viện Bạch Mai, với 21 năm kinh nghiệm, trong đó có 16 năm trực đêm 30 Tết, nhấn mạnh tầm quan trọng của điều dưỡng trong cấp cứu. Anh chia sẻ: "Khi mình đặt vào tình thế, bệnh nhân là con mình, bố mẹ, anh em mình, thì mình sẽ cố gắng đến mức nào. Và khi đặt được mình vào vị trí ấy, tự nhiên mọi giới hạn cá nhân đều bị đẩy xa hơn một chút".
Anh Trí cũng kể về những khoảnh khắc cảm động, như khi bệnh nhân phải đón giao thừa tại bệnh viện nhưng vẫn cảm thấy ấm áp như ở nhà. Những trải nghiệm này cho thấy bệnh viện không chỉ là nơi điều trị, mà còn là nơi sẻ chia và nâng đỡ tinh thần.
Kết luận: Giá trị cốt lõi của nghề y
Những câu chuyện từ bác sĩ Trường, bác sĩ Khiêm, và điều dưỡng Trí minh chứng cho tinh thần không ngừng học hỏi và hy sinh thầm lặng của đội ngũ y tế. Họ luôn đặt sinh mệnh bệnh nhân lên trên niềm riêng, dù phải đối mặt với áp lực và khó khăn. Như bác sĩ Trương Tư Thế Bảo từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương chia sẻ: "Tuy chúng tôi không thể ở nhà vào những khoảnh khắc sum họp, nhưng chúng tôi vẫn có một 'gia đình' khác".
Những "kỳ tích" trong y học không chỉ đến từ công nghệ hay kỹ thuật, mà còn từ sự quyết đoán, tình cảm và nỗ lực không ngừng của các thầy thuốc. Đó chính là giá trị cốt lõi được viết nên mỗi ngày trong hành trình cứu người, thể hiện qua từng ca bệnh được kéo về từ ranh giới sinh tử.
