Chuyến Bay Khẩn Cấp Đưa 5 Lọ Thuốc Tiền Tỷ Về Đà Nẵng Cứu Bệnh Nhi Ngộ Độc Botulinum
Trong những ngày qua, dư luận không khỏi lo lắng khi ba bệnh nhi tại Đà Nẵng rơi vào tình trạng nguy kịch sau khi ăn cá ủ chua, nghi ngờ bị ngộ độc botulinum. Tình hình trở nên cấp bách hơn khi nguồn thuốc giải độc botulinum tại địa phương đã cạn kiệt, buộc ngành y tế phải tìm kiếm sự hỗ trợ khẩn cấp từ bên ngoài.
WHO Huy Động Hệ Thống Toàn Cầu Để Vận Chuyển Thuốc
Trước tình hình đó, Sở Y tế Đà Nẵng đã gửi đề nghị tới văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam để xin hỗ trợ thuốc từ nguồn dự trữ quốc tế. Sau khi tiếp nhận đề nghị, WHO nhanh chóng kích hoạt cơ chế phối hợp khẩn cấp trong hệ thống toàn cầu. Chỉ trong thời gian ngắn, 5 lọ thuốc thuộc loại Botulism Antitoxin Heptavalent (BAT), một loại thuốc giải độc đặc hiệu hiếm gặp, có giá khoảng 8.000 USD mỗi lọ, đã được vận chuyển từ kho dự trữ toàn cầu của WHO tại Geneva, Thụy Sĩ về Việt Nam.
Trao đổi với báo chí, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, cho biết ngay sau khi nhận được thông tin từ cơ quan y tế quốc gia, WHO đã kích hoạt cơ chế phối hợp khẩn cấp trên toàn hệ thống. Quá trình này có sự tham gia đồng bộ của văn phòng WHO tại Việt Nam, văn phòng khu vực và trụ sở chính của tổ chức. Mục tiêu quan trọng nhất là nhanh chóng xác định nguồn thuốc giải độc botulinum trong hệ thống dự trữ toàn cầu và tổ chức vận chuyển ngay lập tức đến Việt Nam.
Theo TS Angela Pratt, mỗi giờ đều có ý nghĩa sống còn đối với bệnh nhân ngộ độc botulism. Vì vậy, WHO đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế Việt Nam, các đối tác tại sân bay và đơn vị hậu cần để đảm bảo thuốc được đưa tới nơi điều trị nhanh nhất có thể. Bà nhấn mạnh: “Chúng tôi hiểu rằng thời gian là yếu tố quyết định đối với bệnh nhân ngộ độc botulism. Vì vậy, các bên đã nỗ lực tối đa để thuốc giải độc được chuyển đến Đà Nẵng nhanh chóng và an toàn.”
Quá Trình Vận Chuyển Và Bàn Giao Thuốc Diễn Ra Suôn Sẻ
Sau khi xác định được nguồn cung từ kho dự trữ toàn cầu tại Geneva, lọ thuốc BAT nhanh chóng được chuyển bằng đường hàng không về Việt Nam. Thuốc hạ cánh tại sân bay quốc tế Nội Bài ở Hà Nội. Ngay lập tức, các cán bộ y tế tiếp nhận và triển khai vận chuyển khẩn cấp vào Đà Nẵng để phục vụ điều trị cho các bệnh nhi.
WHO đánh giá nhờ sự phối hợp hiệu quả giữa tổ chức này, Bộ Y tế, các cơ quan tại sân bay và đội ngũ y tế địa phương, quá trình vận chuyển và bàn giao thuốc đã diễn ra suôn sẻ và kịp thời. Trong chiến dịch này, WHO cũng ghi nhận sự hỗ trợ từ Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (KDCA).
Thuốc giải độc botulinum đã được bàn giao cho đại diện của Sở Y tế Đà Nẵng, bác sĩ Phạm Hồng Hà, Phó Trưởng phòng Quản lý Dược, người đã chờ sẵn tại sân bay Nội Bài cùng nhóm WHO Việt Nam. Sự việc này một lần nữa làm nổi bật thách thức trong việc dự trữ và tiếp cận các loại thuốc hiếm tại Việt Nam.
Thách Thức Lớn Trong Việc Tiếp Cận Thuốc Hiếm
Ngộ độc botulinum xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với độc tố do vi khuẩn Clostridium botulinum sinh ra. Độc tố này có thể tấn công hệ thần kinh trung ương, gây liệt cơ, suy hô hấp và dẫn đến tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được điều trị kịp thời. Thuốc giải độc đặc hiệu BAT được xem là phương pháp duy nhất có thể trung hòa độc tố này.
Tuy nhiên, do số ca bệnh rất hiếm, tại Việt Nam mỗi năm chỉ ghi nhận vài trường hợp, nên thuốc thường không được dự trữ sẵn tại các cơ sở y tế. Không chỉ hiếm, loại thuốc này còn có giá rất cao, khoảng 8.000 USD mỗi lọ. Việc vận chuyển thuốc cũng đòi hỏi điều kiện bảo quản nghiêm ngặt, khiến quá trình đưa thuốc từ châu Âu về Việt Nam trong thời gian ngắn trở thành một thách thức lớn về hậu cần.
Trước đó, Việt Nam từng rơi vào tình huống tương tự. Năm 2020, trong vụ ngộ độc pate chay gây chấn động dư luận, thuốc giải độc botulinum cũng phải được vận chuyển khẩn cấp từ kho dự trữ của WHO tại Thụy Sĩ. Đến năm 2023, một trường hợp tương tự tiếp tục xảy ra và Việt Nam lại phải nhờ tới nguồn hỗ trợ quốc tế.
Việc phụ thuộc vào nguồn thuốc từ nước ngoài khiến thời gian tiếp cận thuốc có thể kéo dài, tiềm ẩn rủi ro lớn đối với tính mạng bệnh nhân trong những tình huống khẩn cấp. Theo WHO, vấn đề này không chỉ riêng Việt Nam mà còn là thách thức chung đối với nhiều quốc gia khi đối mặt với các loại thuốc chuyên biệt, hiếm gặp.
Giải Pháp Bền Vững Cho Tương Lai
Trước thực tế đó, WHO cho biết đang phối hợp với các cơ quan chức năng và đối tác trong khu vực nhằm tìm kiếm giải pháp cải thiện khả năng tiếp cận các loại thuốc đặc hiệu trong trường hợp khẩn cấp. Các chuyên gia cũng đang xem xét cơ chế dự trữ thuốc ở cấp khu vực, đồng thời đánh giá những phương án có thể giúp các quốc gia tiếp cận nhanh hơn với nguồn thuốc hiếm khi xảy ra tình huống y tế khẩn cấp.
TS Angela Pratt chia sẻ trong thời gian tới WHO sẽ tiếp tục làm việc với Bộ Y tế Việt Nam để tìm kiếm các giải pháp bền vững. Sự việc này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về việc xây dựng chiến lược dài hạn để đối phó với các tình huống y tế khẩn cấp liên quan đến thuốc hiếm, đảm bảo an toàn sức khỏe cho người dân.
