Bệnh viện Nội tiết Trung ương vừa tiếp nhận nữ bệnh nhân T.T.L. (70 tuổi, Ninh Bình) với tiền sử nhiều bệnh lý nền nghiêm trọng: đái tháo đường type 2 hơn 10 năm, tăng huyết áp, suy thận mạn giai đoạn cuối, suy tim, rối loạn lipid máu, và từng bị tai biến mạch máu não để lại di chứng yếu nửa người trái. Khoảng 5 ngày trước nhập viện, bệnh nhân xuất hiện yếu dần tay chân trái, cầm đũa khó, kèm hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế, ăn uống kém, buồn nôn và nôn khan.
Triệu chứng âm thầm, dễ nhầm lẫn
Theo các bác sĩ, triệu chứng khởi phát âm thầm, chưa dữ dội nên dễ bị nhầm với mệt mỏi thông thường ở người cao tuổi hoặc rối loạn tiền đình, khiến nhiều người chủ quan bỏ qua “thời gian vàng” phát hiện đột quỵ. Khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo nhưng có dấu hiệu giảm sức cơ nửa người trái. Các bác sĩ chỉ định chụp cắt lớp vi tính sọ não ngay, đánh giá tổn thương và điều trị dự phòng đột quỵ tái phát. Bệnh nhân được theo dõi sát dấu hiệu thần kinh và huyết áp.
Diễn biến nhanh, nguy kịch
Dù đã được điều trị dự phòng, tình trạng bệnh vẫn diễn biến bất thường. Sau một lần vận động gắng sức và thay đổi tư thế đột ngột, bệnh nhân chóng mặt dữ dội, buồn nôn, huyết áp tăng vọt trên 180/90 mmHg. Chỉ trong chưa đầy 30 phút, ý thức giảm nhanh từ tỉnh táo sang lơ mơ, gọi hỏi không đáp ứng, xuất hiện suy hô hấp phải đặt nội khí quản, thông khí xâm nhập và kiểm soát huyết áp tích cực. Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não xác định xuất huyết não, não thất số lượng nhiều, tiên lượng rất nặng.
Hậu quả của việc không kiểm soát bệnh nền
Các bác sĩ cho biết đây là trường hợp điển hình về hậu quả nghiêm trọng của việc không kiểm soát tốt bệnh lý nền, đặc biệt là tăng huyết áp. Ở người cao tuổi, thành mạch máu não thường xơ cứng, suy yếu; khi huyết áp tăng đột ngột dễ gây vỡ mạch, dẫn đến xuất huyết não – thể đột quỵ có tỷ lệ tử vong cao.
Nhận biết sớm dấu hiệu thần kinh bất thường
Bác sĩ cảnh báo nguy cơ đột quỵ xuất huyết gia tăng ở người cao tuổi có nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận, tiền sử tai biến. Bệnh có thể diễn tiến cực nhanh từ tỉnh táo đến hôn mê nguy kịch trong vài giờ. Nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm tưởng chừng đơn giản như yếu tay chân tăng dần, chóng mặt, buồn nôn, khó cầm nắm… thường bị bỏ qua, nhưng có thể là tín hiệu báo trước cơn đột quỵ nguy hiểm. Chậm trễ hoặc chủ quan có thể khiến người bệnh rơi vào hôn mê, suy hô hấp và tử vong.
Khuyến cáo từ bác sĩ
Người dân, đặc biệt người có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận, bệnh tim mạch hoặc từng đột quỵ, cần kiểm tra sức khỏe định kỳ và tuân thủ điều trị nghiêm ngặt. Khi xuất hiện biểu hiện thần kinh dù nhẹ, cần đi khám ngay thay vì tự theo dõi tại nhà, bởi “thời gian vàng” trong xử trí đột quỵ quyết định khả năng sống còn và phục hồi.
