Bác sĩ khuyến cáo bệnh nhân ung thư đón Tết an toàn, tránh kiêng khem hoặc ăn uống vô độ
Khi Tết Bính Ngọ đến gần, nhiều người bệnh ung thư và gia đình không khỏi lo lắng về việc ăn uống, sinh hoạt và điều trị trong dịp lễ. PGS.TS Phạm Cẩm Phương, chuyên gia trong lĩnh vực ung thư, đã đưa ra những lời khuyên thiết thực để giúp bệnh nhân vượt qua nỗi băn khoăn này.
Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Tránh hai thái cực nguy hiểm
Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương, nhiều bệnh nhân ung thư thường rơi vào hai thái cực: hoặc kiêng khem quá mức vì sợ "nuôi khối u", hoặc "thả cửa" ăn uống với suy nghĩ "Tết mà, ăn một chút chắc không sao". Cả hai quan điểm này đều tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe. Người bệnh không nên để cơ thể thiếu năng lượng, vì dinh dưỡng đầy đủ giúp nâng cao sức đề kháng và tăng khả năng chịu đựng các phương pháp điều trị.
Bác sĩ khuyến nghị:
- Ưu tiên thực phẩm tươi sống, được nấu chín kỹ để đảm bảo an toàn vệ sinh.
- Nếu cảm thấy mệt mỏi, có thể chia nhỏ bữa ăn thành 5–6 bữa trong ngày thay vì cố gắng ăn ba bữa lớn.
- Hạn chế các món muối chua như dưa hành, cà pháo vì chúng dễ gây đầy bụng và chứa nhiều muối.
- Giảm thiểu thực phẩm chế biến sẵn như giò chả, lạp xưởng, đặc biệt với bệnh nhân đang hóa trị, để bảo vệ gan và hệ tiêu hóa.
- Tuyệt đối tránh rượu bia vì chúng có thể làm giảm hiệu quả của thuốc và tăng độc tính cho cơ thể.
Không tự ý bỏ thuốc hoặc trì hoãn điều trị
PGS.TS Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh rằng ung thư không có khái niệm nghỉ Tết. Việc tự ý bỏ thuốc hoặc trì hoãn các đợt hóa trị có thể làm mất "thời cơ vàng" trong việc kiểm soát tế bào ác tính. Trước kỳ nghỉ, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để chuẩn bị sẵn các loại thuốc xử trí tác dụng phụ nhẹ tại nhà, chẳng hạn như thuốc chống nôn, thuốc tiêu hóa và giảm đau. Đồng thời, cần lưu lại số điện thoại của khoa điều trị để liên hệ khi cần thiết.
Lưu ý khi đi lại và sinh hoạt ngày Tết
Trong dịp Tết, việc đi lại và thăm hỏi có thể trở thành gánh nặng cho bệnh nhân ung thư. Bác sĩ khuyên người bệnh nên lắng nghe cơ thể mình:
- Nếu cảm thấy mệt, hãy ưu tiên nghỉ ngơi; người thân cần thấu hiểu và không nên ép buộc đi chúc Tết quá nhiều.
- Một giấc ngủ đủ có giá trị hơn nhiều so với một buổi tiệc xã giao.
- Thời tiết thay đổi và môi trường đông người dễ lây lan các bệnh hô hấp, vì vậy người bệnh cần giữ ấm cơ thể và đeo khẩu trang khi ra ngoài.
Cảnh giác với các phương pháp điều trị thiếu cơ sở khoa học
Dịp Tết thường xuất hiện nhiều quảng cáo về "thần dược" chữa ung thư. PGS.TS Phạm Cẩm Phương cảnh báo rằng mọi phương pháp điều trị phải dựa trên cơ sở khoa học. Tin theo các loại thuốc truyền miệng hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc không chỉ gây tốn kém mà còn có thể dẫn đến suy gan, suy thận cấp và làm gián đoạn quá trình điều trị chính thống.
Xử trí tác dụng phụ trong kỳ nghỉ
Nếu gặp phải tác dụng phụ trong dịp Tết, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản:
- Khi buồn nôn, tránh ăn đồ nhiều dầu mỡ; thay vào đó, hãy uống trà gừng ấm, ăn cháo hoặc súp nhẹ, và sử dụng thuốc chống nôn theo đơn.
- Nếu bị tiêu chảy, cần bù nước kịp thời và ăn các món nấu chín.
- Trường hợp táo bón, nên uống nhiều nước và ăn trái cây mềm như đu đủ, thanh long.
- Khi mệt mỏi, suy nhược, hãy cho phép cơ thể nghỉ ngơi một đến hai ngày để phục hồi năng lượng.
Tóm tắt những điều cần nhớ để đón Tết an lành
PGS.TS Phạm Cẩm Phương tóm tắt những điểm quan trọng nhất:
- Nên làm: Uống đủ nước, ăn đồ tươi nấu chín, vận động nhẹ nhàng, đeo khẩu trang khi tiếp xúc với đông người, và luôn giữ liên lạc với bệnh viện.
- Cần tránh: Thức khuya kéo dài, uống rượu bia, hút thuốc, ăn quá nhiều đồ nếp hoặc muối chua, tự ý dừng thuốc, và tin theo các phương pháp chữa bệnh thiếu cơ sở khoa học.
Chuẩn bị tốt và duy trì tinh thần lạc quan chính là "liều thuốc" quý giá giúp người bệnh ung thư đón Tết Bính Ngọ an toàn và ấm áp bên gia đình.
