BHYT 2026: Mở rộng quyền lợi, giảm chi tiền túi và đảm bảo công bằng y tế
Việc mở rộng quyền lợi Bảo hiểm Y tế (BHYT) từ năm 2026 hướng tới mục tiêu giảm mạnh chi tiền túi của người bệnh, bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế và hạn chế tình trạng người dân rơi vào nghèo đói do chi phí khám, chữa bệnh. Đây là bước tiến quan trọng trong hệ thống y tế Việt Nam, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho toàn dân.
Phân tuyến khám chữa bệnh BHYT từ năm 2025
Từ ngày 1-1-2025, hệ thống khám chữa bệnh BHYT được phân thành ba cấp dựa trên cấp độ chuyên môn: Ban đầu, cơ bản và chuyên sâu. Sự phân chia này nhằm bảo đảm phân luồng người bệnh hợp lý, hạn chế quá tải tại các bệnh viện tuyến trên, đồng thời phát huy vai trò của y tế cơ sở.
- Cấp ban đầu: Bao gồm trạm y tế, phòng khám đa khoa, phòng khám đa khoa khu vực.
- Cấp cơ bản: Bao gồm các bệnh viện được xếp cấp cơ bản có số điểm dưới 70.
- Cấp chuyên sâu: Bao gồm cấp cao nhất, như bệnh viện chuyên khoa, bệnh viện hạng đặc biệt.
Đăng ký nơi khám ban đầu và chuyển tuyến
Theo Khoản 5, Điều 2, Luật BHYT năm 2008, nơi khám chữa bệnh ban đầu là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đầu tiên theo đăng ký của người tham gia BHYT và được ghi trong thẻ BHYT. Các cơ sở này bao gồm trạm y tế, phòng khám đa khoa, cơ sở y học gia đình, y tế cơ quan, đơn vị, cơ sở y tế ban đầu trong quân đội, công an. Khi khám chữa bệnh tại đúng cơ sở này, người bệnh được xác định là đi khám đúng tuyến.
Việc chuyển tuyến diễn ra khi người bệnh được cơ sở khám chữa bệnh ban đầu chuyển lên cấp chuyên môn cao hơn theo đúng quy định. Thường thì khi tình trạng bệnh vượt quá khả năng điều trị và chuyên môn của y tế tuyến dưới, cơ sở y tế sẽ đánh giá và cấp giấy chuyển bệnh nhân lên tuyến trên để đảm bảo chất lượng khám và điều trị.
Chính sách thông tuyến BHYT toàn quốc từ năm 2025
Từ ngày 1-7-2025, chính sách thông tuyến BHYT toàn quốc được áp dụng, cho phép người bệnh khám chữa bệnh tại bất kỳ cơ sở nào trên toàn quốc mà không bị ràng buộc bởi nơi đăng ký ban đầu hay giấy chuyển tuyến. Đặc biệt, người mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, cần phẫu thuật hoặc kỹ thuật cao có thể lên thẳng tuyến trên mà không cần giấy chuyển tuyến và vẫn được hưởng 100% quyền lợi như đúng tuyến. Các trường hợp cấp cứu cũng được tiếp nhận trực tiếp và hưởng 100% BHYT.
Nếu không thuộc các diện ưu tiên, người bệnh đi khám trái tuyến sẽ được chi trả theo quy định cụ thể:
- Tại tuyến huyện: BHYT thanh toán 100% chi phí điều trị cả nội trú và ngoại trú.
- Tại bệnh viện tuyến tỉnh: BHYT thanh toán 100% chi phí điều trị nội trú nhưng không chi trả nếu khám ngoại trú.
- Tại bệnh viện tuyến trung ương: BHYT thanh toán 40% chi phí điều trị nội trú và không chi trả cho việc khám ngoại trú.
Tra cứu thông tin BHYT điện tử từ năm 2026
Từ ngày 3-2-2026, Thông tư số 09/2026/TT-BTC có hiệu lực, chính thức áp dụng sổ BHXH và BHYT điện tử trên phạm vi cả nước. Người dân có thể tra cứu hạn sử dụng thẻ, thông tin BHYT và quá trình khám chữa bệnh điện tử thông qua:
- Ứng dụng VssID.
- Ứng dụng định danh điện tử VNeID (mức độ 2).
- Cổng thông tin điện tử của BHXH Việt Nam.
Khi đi khám, cơ sở y tế có trách nhiệm tra cứu giá trị sử dụng thẻ trên hệ thống và người bệnh không bắt buộc phải mang thẻ BHYT giấy nếu đã có BHYT điện tử hoặc thẻ căn cước công dân gắn chip.
Cách tra cứu bệnh viện áp dụng BHYT
Bạn có thể dễ dàng tìm kiếm các cơ sở y tế chấp nhận BHYT gần nhất qua các cách sau:
- Ứng dụng VssID: Đăng nhập ứng dụng, chọn mục "Thẻ BHYT" để xem nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu.
- Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam: Tra cứu danh sách các cơ sở khám chữa bệnh BHYT trực tuyến.
- Hỏi tại nơi mua BHYT: Khi đăng ký mua BHYT tại UBND xã, phường hoặc đại lý thu, nhân viên sẽ cung cấp danh sách các bệnh viện nhận đăng ký ban đầu.
Những cải cách này không chỉ giúp người dân tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả của hệ thống y tế, hướng tới một nền y tế công bằng và bền vững cho tất cả mọi người.
