Bác sĩ Việt Nam bắt buộc vượt qua kỳ kiểm tra năng lực quốc gia từ năm 2027
Không chỉ dừng lại ở tấm bằng tốt nghiệp và thời gian thực hành theo quy định, các bác sĩ tại Việt Nam trong thời gian tới sẽ phải đối mặt với một yêu cầu mới: vượt qua kỳ kiểm tra đánh giá năng lực độc lập ở cấp quốc gia mới có thể được cấp phép hành nghề. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ y tế và bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Kỳ kiểm tra đầu tiên dự kiến vào tháng 12/2027
Theo thông tin từ Hội đồng Y khoa Quốc gia, kỳ kiểm tra năng lực hành nghề đầu tiên dự kiến sẽ được tổ chức vào tháng 12 năm 2027. Đợt đánh giá này sẽ áp dụng cho bốn nhóm chức danh chính, bao gồm: bác sĩ đa khoa, bác sĩ y học dự phòng, bác sĩ y học cổ truyền và bác sĩ răng hàm mặt.
Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Viết Tiến, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Y khoa Quốc gia, cho biết thí sinh tham gia kiểm tra phải sở hữu văn bằng thuộc một trong bốn chuyên ngành nêu trên, đồng thời đã hoàn thành đầy đủ thời gian thực hành theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
Kỳ thi sẽ được tổ chức tại sáu khu vực trên cả nước, theo hình thức trắc nghiệm khách quan trên máy tính. Các địa điểm thi được lựa chọn dựa trên những tiêu chí nghiêm ngặt về hạ tầng kỹ thuật, công nghệ và điều kiện bảo đảm an toàn trong suốt quá trình tổ chức.
Mục tiêu chuẩn hóa năng lực và bảo vệ người bệnh
Giáo sư Nguyễn Viết Tiến nhấn mạnh, mục tiêu cốt lõi của kỳ kiểm tra là bảo đảm người hành nghề đạt được chuẩn năng lực do Bộ Y tế ban hành. Khi chuẩn đầu ra được kiểm soát ở cấp quốc gia, chất lượng đào tạo giữa các cơ sở sẽ buộc phải đồng bộ hơn. Đồng thời, việc hành nghề y khoa cũng được đặt trên nền tảng năng lực thực sự, thay vì chỉ dựa vào bằng cấp.
Quy định này đã được nêu rõ trong Nghị định 96/2023/NĐ-CP, hướng dẫn thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Theo đó, việc kiểm tra, đánh giá năng lực là yêu cầu bắt buộc trước khi cấp phép hành nghề.
Giáo sư Tiến cũng cho biết thêm, mục tiêu của kỳ kiểm tra không chỉ dừng lại ở việc đánh giá kiến thức chuyên môn, mà còn xem xét tổng thể năng lực nghề nghiệp của bác sĩ, bao gồm kỹ năng thực hành, khả năng xử lý tình huống lâm sàng và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Đây cũng là mô hình đang được áp dụng tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Áp lực tích cực đối với hệ thống đào tạo y khoa
Phó Giáo sư Tiến sĩ Lương Mai Anh, Chánh văn phòng Hội đồng Y khoa Quốc gia, cho biết Luật Khám bệnh, chữa bệnh và các nghị định hướng dẫn đã quy định rõ nguyên tắc, thời điểm, đối tượng và nội dung kiểm tra năng lực hành nghề. Theo đó, người tham dự kỳ đánh giá phải là bác sĩ đã có văn bằng phù hợp và hoàn thành thời gian thực hành khám chữa bệnh theo quy định của pháp luật.
Hội đồng Y khoa Quốc gia sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế cùng các đơn vị liên quan trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức và hướng dẫn triển khai, bảo đảm sự thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Theo lộ trình, từ năm 2028, việc kiểm tra năng lực sẽ được mở rộng cho các chức danh khác như y sĩ, điều dưỡng và hộ sinh. Đến năm 2029, các nhóm nghề như kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng cũng sẽ phải tham gia kỳ đánh giá này.
Bốn mục tiêu chính của kỳ kiểm tra
Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, đồng thời là Ủy viên Hội đồng Y khoa Quốc gia và Trưởng ban Tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề, cho biết việc thiết kế nội dung đánh giá được xây dựng dựa trên các chuẩn năng lực quốc gia đã ban hành, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Theo Hội đồng Y khoa Quốc gia, một kỳ kiểm tra cấp chứng chỉ hành nghề cần bảo đảm bốn mục tiêu chính:
- Bảo vệ an toàn người bệnh
- Thiết lập chuẩn năng lực thống nhất trên toàn quốc
- Tạo điều kiện cho hành nghề và đào tạo sau đại học
- Tăng tính tương thích với chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế
Để chuẩn bị cho việc triển khai, Hội đồng Y khoa Quốc gia đang xây dựng hệ thống ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa cùng hệ thống quản trị thi đồng bộ. Quy trình tổ chức sẽ bao gồm các bước từ đăng ký dự thi, tổ chức thi, chấm thi đến phúc khảo, với các quy chế pháp lý đi kèm nhằm bảo đảm tính minh bạch và công bằng.
Toàn bộ hệ thống được thiết kế theo tiêu chuẩn tương tự các kỳ thi quốc gia quy mô lớn, hứa hẹn mang lại sự thay đổi tích cực cho ngành y tế Việt Nam.
