Chỉ trong 2 ngày cuối tuần, Khoa Cấp cứu chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận 3 trẻ đuối nước từ 6-14 tuổi. Một em đã tử vong, hai em còn lại đang nguy kịch với nguy cơ di chứng thần kinh nặng. Nguyên nhân chính được xác định là do sơ cứu sai cách.
Bác sĩ day dứt vì sơ cứu sai
TS.BS Lê Ngọc Duy, Trưởng Khoa Cấp cứu chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương chia sẻ: "Điều khiến chúng tôi day dứt nhất là nhiều trẻ đuối nước vẫn bị sơ cứu sai: dốc ngược, vác chạy, chờ nước chảy ra rồi mới ép tim". Theo TS Duy, những trẻ được ép tim đúng cách ngay từ đầu thường có tiên lượng tốt hơn, trong khi trẻ bị dốc ngược thường diễn biến nặng, tổn thương não, thậm chí tử vong.
PGS.TS Hoàng Bùi Hải, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu - Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cũng bày tỏ đau lòng khi chứng kiến clip sơ cứu dốc ngược một bé tại bể bơi gần bệnh viện. Bé được đưa đến viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn, các bác sĩ đã tái lập tuần hoàn, đặt ống thở máy và chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương, tiên lượng rất nặng.
Tại sao dốc ngược là sai lầm nguy hiểm?
TS Duy giải thích: "Dốc ngược trẻ lên vai rồi chạy sẽ làm dịch dạ dày trào ngược vào đường thở, làm chậm trễ hồi sức tim phổi, mất thời gian vàng cấp cứu, thậm chí gây thêm tổn thương". Thời gian chịu đựng thiếu oxy của não tối đa 4-5 phút. Vì vậy, khi trẻ ngừng tim, cần ép tim và thổi ngạt ngay lập tức.
Nguyên nhân tử vong chính là tổn thương não do thiếu oxy. Nếu không hồi sức kịp thời, não sẽ tổn thương không hồi phục, dẫn đến tử vong hoặc di chứng thần kinh suốt đời.
Hướng dẫn sơ cứu đuối nước đúng cách
PGS Hải nhấn mạnh: "Xin hãy nhớ: khi phát hiện trẻ đuối nước, hãy gọi cấp cứu, kiểm tra phản ứng và bắt đầu CPR ngay nếu trẻ ngừng thở hoặc thở bất thường. Đừng dốc ngược trẻ. Đừng chờ nước chảy ra. Đừng để những phút vàng bị đánh mất".
Các bước sơ cứu đúng:
- Gọi người hỗ trợ, đưa nạn nhân lên bờ.
- Xác định tình trạng ngừng tuần hoàn, tiến hành hồi sinh tim phổi ngay.
- Thổi ngạt 2 lần: hít sâu, ngậm miệng nạn nhân thổi mạnh, lặp lại.
- Nếu nạn nhân không tỉnh, tiến hành ép tim ngoài lồng ngực 30 lần (tốc độ 100-120 lần/phút), sau đó thổi ngạt 2 lần. Lặp lại liên tục.
PGS Hải lưu ý tuyệt đối không dùng phương pháp Heimlich hay dốc ngược để tống nước, vì không có giá trị và làm mất thời gian vàng. Chỉ chuyển nạn nhân đến bệnh viện khi đã thở lại và tuần hoàn ổn định, nhưng vẫn cần vận chuyển bằng xe chuyên dụng vì nguy cơ suy hô hấp sau đó.
Phòng ngừa đuối nước
Các chuyên gia khuyến cáo: cấm trẻ dưới 4 tuổi bơi một mình, cần có người giám sát, dùng phao cá nhân. Che chắn bể nước, thùng chứa, toilet. Tập huấn an toàn cho nhân viên bể bơi. Phòng ngừa có thể giảm 80% vụ đuối nước ở trẻ.
