Một bé trai 11 tuổi ở Lai Châu suýt mất khả năng đi lại vì nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng, gây viêm xương tủy và nhiều ổ áp xe trong xương.
Triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn
Cháu N. (11 tuổi, quê Lai Châu) vốn năng động, yêu thích thể thao, đặc biệt là bóng đá. Khoảng 2 tháng trước, cháu bắt đầu sốt cao liên tục, rét run, có lúc lên tới 40 độ C. Ban đầu, cháu chỉ kêu đau nhức ở hai bắp đùi. Gia đình nghĩ do chạy nhảy nhiều nên mỏi cơ, không mấy lo lắng. Tuy nhiên, cơn đau nhanh chóng lan rộng khắp cơ thể, buộc gia đình đưa cháu đi khám.
Diễn biến nặng và nguy kịch
Tại cơ sở y tế, bệnh tiến triển nhanh, trẻ rơi vào suy hô hấp cấp, phải thở oxy và chuyển lên tuyến trên. Các bác sĩ chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn, nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng. Cháu phải thở máy xâm nhập 6 ngày và phẫu thuật dẫn lưu mủ ở cơ đùi hai bên. Sau 6 ngày điều trị tích cực, cơn sốt đã cắt nhưng đôi chân tổn thương nặng: cháu gần như không đi lại được, đùi phải đau nhức, dịch mủ lẫn máu rỉ thấm băng. Nguy cơ hoại tử cao, bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tổn thương nghiêm trọng tại bệnh viện
Tại đây, cháu N. trong tình trạng suy dinh dưỡng, gầy gò, hai chân có vết sẹo mổ rỉ dịch mủ. Xét nghiệm máu cho thấy chỉ số viêm ở mức báo động. Kết quả chụp MRI và siêu âm phát hiện viêm xương tủy lan tỏa xương đùi, nhiều ổ áp xe trong xương, dưới màng xương và các khối cơ vùng chậu, mông, đùi phải. Đặc biệt, một ổ áp xe 12x15 mm nằm sát màng xương đùi, tạo đường rò mủ ra da. Toàn bộ mô mềm vùng mông, đùi, cẳng chân hai bên phù nề nghiêm trọng. Chẩn đoán: nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng kèm viêm xương tủy xương đùi.
Phẫu thuật phức tạp và hy vọng phục hồi
Trước nguy cơ tàn phế, các bác sĩ đã hội chẩn và tiến hành phẫu thuật. Trong hơn 1 giờ, kíp mổ nạo sạch các ổ áp xe, ổ viêm trong xương và cơ, loại bỏ tổ chức hoại tử. Bác sĩ chuyên khoa II Hoàng Mạnh Hà, Trưởng khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình và thần kinh cột sống, cho biết: “Vi khuẩn tụ cầu vàng xâm nhập qua đường máu, khu trú và sinh sôi trong bè xương, tủy xương dài, gây viêm, hoại tử, phá vỡ vỏ xương và tạo áp xe phần mềm.” Để điều trị triệt để các ổ viêm không nhìn thấy, bác sĩ đưa xi măng kháng sinh vào bịt kín khuyết hổng, giúp khuếch tán và diệt khuẩn tại chỗ. Sau 3-6 tuần, khi xương hết viêm, bệnh nhân sẽ được ghép xương tự thân hoặc nhân tạo.
Kết quả tích cực và lời khuyên
Một tuần sau mổ, tình trạng nhiễm trùng của cháu N. được kiểm soát, vết thương khô và lành tốt. Khi các chỉ số viêm trở về bình thường, bác sĩ sẽ tiến hành ghép xương. Các bác sĩ khuyến cáo: tụ cầu vàng rất nguy hiểm. Khi trẻ sốt cao kéo dài kèm đau nhức cơ, xương, khớp bất thường, phụ huynh không tự ý điều trị hay chủ quan cho rằng do vận động.
