Dự Kiến Bổ Sung 30 Thuốc Ung Thư Vào Danh Mục BHYT, Giảm Gánh Nặng Chi Phí
Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và hướng dẫn thanh toán khí y tế thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT). Đây được xem là lần cập nhật lớn nhất trong nhiều năm, với ưu tiên dành cho thuốc ung thư, bệnh hiếm và bệnh mạn tính.
Bổ Sung Hàng Loạt Thuốc Điều Trị Ung Thư Mới
Theo thông tin từ Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) ngày 26/2, trong 84 thuốc hóa dược, sinh phẩm dự kiến bổ sung, có tới 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7%. Các thuốc này chủ yếu là những phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc điều trị miễn dịch. Mặc dù chi phí điều trị ung thư thường rất cao do chi phí nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm lâm sàng lớn, việc bổ sung này được đánh giá là cần thiết để giúp bác sĩ có thêm lựa chọn điều trị, tạo điều kiện cho người bệnh tiếp cận các phác đồ tiên tiến từ các nước phát triển, đồng thời giảm gánh nặng chi trả từ tiền túi cho bệnh nhân và gia đình.
Hiện nay, theo danh mục ban hành kèm Thông tư số 20/2022/TT-BYT, nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch có 81 thuốc thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT. So với các nhóm khác như thuốc ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn (182 thuốc), tim mạch (110 thuốc) và tiêu hóa (75 thuốc), ung thư vẫn là một trong những nhóm có số lượng hoạt chất lớn được thanh toán. Trong những năm gần đây, số lượng thuốc ung thư mới được phát minh trên thế giới và đăng ký lưu hành tại Việt Nam tăng nhanh, dẫn đến số thuốc được xem xét cập nhật trong lần sửa đổi này cũng nhiều hơn các nhóm khác.
Mở Rộng Thuốc Điều Trị Bệnh Hiếm Và Bệnh Mạn Tính
Đáng chú ý, trong 84 thuốc bổ sung mới, có 18 thuốc điều trị bệnh hiếm, chiếm 21,4%, trong đó 14 thuốc thuộc nhóm điều trị ung thư. Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung 24 thuốc mới điều trị các bệnh lý mạn tính như tim mạch, tiểu đường, hô hấp, tâm thần và tiết niệu, chiếm 29% số thuốc bổ sung. Các bệnh ung thư, bệnh hiếm và bệnh mạn tính đều có thời gian điều trị kéo dài và chi phí lớn, do đó việc cập nhật danh mục được kỳ vọng sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi người tham gia BHYT, giảm chi trực tiếp từ tiền túi, cải thiện chất lượng cuộc sống và khả năng lao động của người bệnh.
Do chi phí thuốc ung thư và bệnh hiếm rất cao, Bộ Y tế cho biết việc đưa vào danh mục được tính toán thận trọng, đặc biệt xem xét tác động ngân sách để quy định tỷ lệ thanh toán phù hợp, bảo đảm khả năng chi trả của quỹ BHYT.
Sửa Đổi Điều Kiện Và Tỷ Lệ Thanh Toán Cho 52 Thuốc
Không chỉ bổ sung thuốc mới, dự thảo Thông tư còn dự kiến sửa đổi điều kiện và tỷ lệ thanh toán của 52 thuốc đã có trong danh mục. Trong đó, nhiều thuốc được mở rộng điều kiện sử dụng và nâng tỷ lệ thanh toán, nhằm tăng khả năng tiếp cận và giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh. Thuốc luôn là cấu phần quan trọng và chiếm tỷ lệ cao trong tổng chi khám chữa bệnh BHYT. Dù tỷ lệ này có xu hướng giảm dần, chi phí thuốc vẫn là khoản chi lớn nhất từ quỹ BHYT:
- Năm 2022: 40,01 nghìn tỷ đồng (33,41% tổng chi KCB BHYT)
- Năm 2023: 45,841 nghìn tỷ đồng (32,82%)
- Năm 2024: 50,784 nghìn tỷ đồng (31,22%)
Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn, sử dụng và thanh toán thuốc hợp lý được xem là giải pháp quan trọng để kiểm soát chi phí điều trị, sử dụng hiệu quả quỹ BHYT và giảm chi tiền túi của người dân.
Hoàn Thiện Dự Thảo Và Kế Hoạch Triển Khai
Hiện việc chi trả thuốc BHYT thực hiện theo Thông tư số 20/2022/TT-BYT (có hiệu lực từ 1/3/2023), với 1.037 hoạt chất thuốc hóa dược, sinh phẩm chia thành 27 nhóm lớn và 59 thuốc phóng xạ, chất đánh dấu. Danh mục này chủ yếu kế thừa từ năm 2018, chỉ bổ sung thêm một số thuốc điều trị Covid-19 và mở rộng một số thuốc cho trạm y tế xã. Lần sửa đổi này cũng tập trung mở rộng danh mục thuốc cho trạm y tế xã, thực hiện chủ trương phát triển y tế cơ sở theo Nghị quyết 72-NQ/TW và Chỉ thị 52-CT/TW, nhằm tăng khả năng tiếp cận dịch vụ ngay từ tuyến ban đầu.
Đồng thời, dự thảo Thông tư bổ sung nội dung hướng dẫn thanh toán khí y tế theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế; quy định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện của Vụ Bảo hiểm y tế, Sở Y tế, cơ quan bảo hiểm xã hội, cơ sở khám chữa bệnh và cơ sở kinh doanh dược. Một số nội dung liên quan đến thanh toán thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và chi phí hao hụt thuốc cũng được điều chỉnh để bảo đảm tính thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành. Theo đó, dự thảo Thông tư đã cơ bản hoàn thiện, dự kiến trình lãnh đạo Bộ ký ban hành và có hiệu lực trong năm 2026.
