Một bữa tiệc sinh nhật vui vẻ bỗng hóa thành cơn ác mộng khi nhân vật chính là cậu bé Xiaoyu, 13 tuổi, sống tại Trịnh Châu, Hà Nam, Trung Quốc, rơi vào nguy kịch với tình trạng suy hô hấp và hôn mê sâu. Sự việc xảy ra sau khi cậu ăn hai miếng bánh kem lớn và uống một cốc nước ngọt có ga cỡ lớn trong chính bữa tiệc sinh nhật của mình.
Diễn biến sự việc
Sau bữa tiệc, Xiaoyu đột nhiên ít nói và tỏ ra mệt mỏi. Mẹ cậu nghĩ do con ăn quá no nên không để tâm. Tuy nhiên, chưa đầy một giờ sau, cậu bé xuất hiện các dấu hiệu khó thở, lú lẫn và đau tức ngực. Gia đình vội đưa cậu đến bệnh viện gần nhất, lúc này Xiaoyu đã hôn mê sâu.
Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết của cậu lên tới 32 mmol/L, kèm theo nhiễm toan chuyển hóa nghiêm trọng do biến chứng nhiễm toan ceton. Bệnh nhi được chuyển ngay đến phòng chăm sóc đặc biệt (ICU) trong tình trạng suy hô hấp nguy kịch. Người mẹ khóc nghẹn: 'Tôi đã sai ở đâu?'
Nguyên nhân sâu xa: Béo phì và tiểu đường type 2
Xiaoyu cao gần 1m60 nhưng nặng tới 73 kg, thể trạng béo phì nghiêm trọng. Bác sĩ điều trị chỉ ra rằng cơ thể đứa trẻ không thể bù đắp việc tiêu thụ một lượng đường lớn trong thời gian ngắn. Chế độ ăn nhiều calo kéo dài và cân nặng không kiểm soát đã gây quá tải cho tuyến tụy. Bữa tiệc ngọt chính là giọt nước tràn ly, khiến hệ chuyển hóa sụp đổ và dẫn đến hội chứng suy hô hấp tối cấp.
Bác sĩ Lang Hongmei, Trưởng khoa Nội tổng hợp Bệnh viện Nhân dân số 2 trực thuộc Đại học Tứ Xuyên, cho biết: 'Tình trạng kháng insulin kéo dài khiến glucose không thể vào tế bào. Khi lượng lớn đường nạp vào đột ngột, tế bào bị bỏ đói buộc phải phân giải mô mỡ lấy năng lượng, giải phóng axit ceton vào máu, làm giảm pH máu. Trung khu thần kinh kích hoạt kiểu thở Kussmaul, ép phổi thở nhanh và sâu để đào thải axit. Hệ hô hấp làm việc quá tải trong môi trường nhiễm độc axit dẫn đến suy hô hấp toàn diện, hôn mê sâu và có thể ngừng tim nếu không can thiệp kịp thời.'
Quá trình cấp cứu và điều trị
Tại ICU nhi khoa, các bác sĩ đã thực hiện phác đồ cấp cứu nghiêm ngặt: bù dịch bằng dung dịch muối đẳng trương, kiểm soát đường huyết bằng insulin liều nhỏ truyền tĩnh mạch, bổ sung kali và truyền kiềm thận trọng. Sau nhiều ngày điều trị, tình trạng nhiễm toan ceton được kiểm soát, hệ hô hấp ổn định và Xiaoyu đã được cai máy thở thành công. Cậu may mắn giữ được mạng sống và được chuyển về khoa nội trú để điều trị lâu dài bệnh đái tháo đường type 2.
Dấu hiệu nhận biết tiểu đường type 2 ở trẻ em
Bác sĩ Lang Hongmei cảnh báo bệnh tiểu đường type 2 ở thanh thiếu niên thường khởi phát âm thầm, nhiều trẻ chỉ được phát hiện khi đã hôn mê, suy hô hấp. Cha mẹ cần lưu ý các dấu hiệu của hội chứng '3 tăng 1 giảm':
- Khát nước và đi tiểu nhiều hơn bình thường: Đây là dấu hiệu đầu tiên khi đường huyết tăng cao, do thận phải đào thải glucose qua nước tiểu, gây mất nước và chất điện giải.
- Sụt cân đáng kể trong thời gian ngắn: Trẻ ăn nhiều nhưng cân nặng giảm, do tế bào không hấp thụ được dinh dưỡng, cơ thể tự phân giải mỡ và cơ.
- Khó thở dồn dập kèm mùi táo thối trong hơi thở: Đây là dấu hiệu nguy hiểm cho thấy nồng độ axit ceton trong máu cao. Mùi axeton từ miệng là chất thải qua đường hô hấp. Kèm theo đau bụng, buồn nôn, nhịp thở nấc nghẹn là dấu hiệu sắp suy hô hấp cấp.
Lời khuyên cho phụ huynh
Tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường type 2 ở thanh thiếu niên đã tăng gần gấp bốn lần trong thập kỷ qua. Béo phì là yếu tố nguy cơ hàng đầu có thể điều chỉnh được. Bác sĩ Lang Hongmei nhấn mạnh: 'Trẻ càng thừa cân khi nhỏ thì nguy cơ tổn thương phổi, tim mạch và suy hô hấp khi trưởng thành càng cao.' Cha mẹ cần hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, giảm đồ uống có đường, kiểm soát đồ ngọt và dầu mỡ, khuyến khích trẻ tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày và theo dõi cân nặng thường xuyên để phòng ngừa tiểu đường, béo phì và suy hô hấp.
