Các doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn ứng dụng AI mạnh mẽ, nhưng không ít dự án chưa thật sự hiệu quả, gây tổn thất vô hình về thời gian, nguồn lực và niềm tin của tổ chức đối với chuyển đổi AI. Quan niệm phổ biến là khi dự án AI thất bại, công nghệ trở thành yếu tố đầu tiên được mang ra “mổ xẻ”. Tuy nhiên, với tốc độ phát triển ngày càng nhanh, mạnh và dễ tiếp cận hơn của AI, quan niệm này trở nên lỗi thời.
Vấn đề không nằm ở công nghệ
Thực tế, trong nhiều trường hợp, điều khiến dự án AI thất bại không phải là thuật toán mà ở cách doanh nghiệp chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi. Nhiều nghiên cứu chỉ ra phần lớn dự án AI gặp khó khăn vì nguyên nhân liên quan đến dữ liệu, quản trị và con người hơn là năng lực kỹ thuật.
Một trong những rào cản lớn nhất là dữ liệu. Gartner nhiều lần cảnh báo sáng kiến AI thường bị đình trệ vì dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa hoặc chưa đủ chất lượng để huấn luyện và vận hành mô hình. AI chỉ có thể tạo ra kết quả đáng tin cậy khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống và thống nhất”. Nếu nền tảng dữ liệu chưa sẵn sàng, ngay cả mô hình AI tiên tiến cũng khó phát huy hiệu quả.
Bên cạnh dữ liệu là yếu tố con người. Việc ứng dụng AI không chỉ thay đổi công cụ làm việc mà còn tác động đến cách doanh nghiệp ra quyết định, phối hợp và vận hành. Đây cũng là lý do nhiều tổ chức gặp phải sự kháng cự trong nội bộ khi triển khai AI. Nhân viên lo ngại AI có thể thay thế công việc của mình. Các phòng ban ngần ngại thay đổi quy trình quen thuộc. Trong khi đó, nhiều nhà quản lý chưa đủ hiểu biết để xác định AI nên ứng dụng ở đâu, triển khai như thế nào và làm sao để tạo được sự đồng thuận trong tổ chức. Hệ quả là công nghệ được đầu tư nhưng không được khai thác đúng tiềm năng.
Khảo sát chỉ ra thực trạng đáng lo ngại
Các khảo sát quốc tế cũng phản ánh thực trạng này. Báo cáo về lộ trình triển khai AI của Talentnet Group cho thấy 34% dự án AI thất bại do thiếu năng lực chuyên môn nội bộ. Gartner cũng ghi nhận 56% tổ chức triển khai AI gặp tình trạng thiếu hụt kỹ năng cần thiết để vận hành và mở rộng sáng kiến AI.
AI đặt ra yêu cầu mới với đội ngũ lãnh đạo
Khi trí tuệ nhân tạo trở thành một phần trong chiến lược phát triển, bài toán quan trọng không còn là lựa chọn công nghệ nào, mà doanh nghiệp có đủ năng lực quản trị để chuyển đổi hay không. Điều này cũng làm thay đổi vai trò của đội ngũ lãnh đạo. Nếu trước đây việc đầu tư AI được xem là quyết định về công nghệ, thì hiện nay AI đang trở thành động lực để tái thiết kế quy trình vận hành, mô hình kinh doanh và cách doanh nghiệp tạo ra giá trị.
Trong bối cảnh đó, lãnh đạo doanh nghiệp cần phát triển đồng thời ba năng lực. Thứ nhất là tư duy chiến lược về AI để xác định đúng bài toán kinh doanh và lựa chọn ứng dụng mang lại giá trị thực sự. Thứ hai là năng lực quản trị dữ liệu và hệ sinh thái số nhằm biến dữ liệu thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp. Cuối cùng là khả năng dẫn dắt thay đổi, xây dựng văn hóa sẵn sàng học hỏi và giảm sự kháng cự trong quá trình chuyển đổi.
Nhiều chuyên gia nhận định, đầu tư vào năng lực của đội ngũ quản lý đang trở thành điều kiện quan trọng không kém đầu tư vào hạ tầng công nghệ, nếu doanh nghiệp muốn AI tạo ra giá trị lâu dài. Từ nhu cầu đó, nhiều chương trình đào tạo quản trị bắt đầu tích hợp kiến thức công nghệ và AI vào nội dung giảng dạy nhằm giúp lãnh đạo doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn cho quá trình chuyển đổi.
Giải pháp đào tạo quản trị AI tại Việt Nam
Tại Việt Nam, chương trình Thạc sĩ Quản trị kinh doanh định hướng STEM và tích hợp AI (SeMBA in AI) của Viện Quản trị và Công nghệ FSB (Tập đoàn FPT) được xây dựng theo định hướng này. Được thiết kế dành cho nhà quản lý và lãnh đạo trong thời đại AI, SeMBA in AI là chương trình học quản trị kinh doanh hiện đại với kiến thức công nghệ và ứng dụng AI vào thực tiễn điều hành doanh nghiệp.
Chương trình giúp học viên hiểu cách khai thác AI trong lĩnh vực cốt lõi như tài chính, marketing, quản trị trải nghiệm khách hàng, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Từ đó, học viên có cơ hội nâng cao năng lực ra quyết định, tối ưu vận hành và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững. Bên cạnh việc cập nhật kiến thức, chương trình hướng đến phát triển tư duy quản trị và năng lực dẫn dắt chuyển đổi AI trong tổ chức, giúp học viên đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu, tối ưu vận hành và xây dựng lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh AI ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng của hoạt động kinh doanh. SeMBA in AI cấp bằng thạc sĩ chính quy, được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận.
