Đau bụng là triệu chứng phổ biến trong thai kỳ, xuất hiện ở nhiều giai đoạn khác nhau. Theo Thạc sĩ, Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Công Định, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, không phải mọi cơn đau bụng ở mẹ bầu đều nguy hiểm. Có trường hợp chỉ là thay đổi sinh lý bình thường, nhưng cũng có khi là dấu hiệu cảnh báo biến chứng sản khoa nghiêm trọng cần xử trí sớm.
Nguyên nhân thường gặp gây đau bụng khi mang thai
Trong thời gian mang thai, cơ thể người phụ nữ trải qua nhiều thay đổi về nội tiết, tuần hoàn và sự phát triển của tử cung. Điều này có thể gây ra cảm giác căng tức, đau âm ỉ hoặc co thắt nhẹ vùng bụng.
Rối loạn tiêu hóa
Đây là nguyên nhân phổ biến. Hormone progesterone tăng cao làm giãn cơ đường tiêu hóa, khiến tiêu hóa chậm, gây đầy hơi, táo bón và đau âm ỉ vùng bụng. Mẹ bầu nên uống đủ nước, tăng chất xơ và chia nhỏ bữa ăn để cải thiện.
Đau sau khi quan hệ tình dục
Một số phụ nữ có thể đau nhẹ vùng bụng hoặc lưng sau khi đạt cực khoái. Hiện tượng này thường lành tính do tử cung co bóp và lưu lượng máu vùng chậu tăng lên.
Căng tức vùng bụng dưới
Khi mang thai, lượng máu dồn về tử cung nhiều hơn gây cảm giác căng tức. Nghỉ ngơi hoặc tắm nước ấm thường giúp giảm khó chịu.
Nhiễm trùng đường tiết niệu
Thai phụ có thể đau bụng dưới, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng. Đa số đáp ứng tốt với thuốc theo chỉ định.
Đau bụng trong 3 tháng đầu thai kỳ
Thai làm tổ
Ở giai đoạn đầu, hiện tượng thai làm tổ có thể gây đau nhẹ giống đau bụng kinh, đôi khi kèm ra ít máu âm đạo. Đây là biểu hiện sinh lý bình thường.
Thai ngoài tử cung
Nếu cơn đau tăng dần, kéo dài, kèm chảy máu âm đạo, đau vai, chóng mặt hoặc choáng váng, cần nghĩ đến thai ngoài tử cung. Đây là tình trạng nguy hiểm, đe dọa tính mạng nếu không xử trí khẩn cấp.
Dọa sảy thai hoặc sảy thai
Đau bụng kèm ra máu âm đạo trong 3 tháng đầu có thể là dấu hiệu dọa sảy thai. Cơn đau thường tăng dần và kéo dài, khác với đau nhẹ khi thai làm tổ.
Đau bụng trong 3 tháng cuối thai kỳ
Đau dây chằng tròn
Khi tử cung lớn dần, dây chằng bị kéo căng gây đau nhói một bên bụng, lan xuống háng. Cơn đau thường xuất hiện khi thay đổi tư thế đột ngột, ho hoặc cười lớn.
Co thắt Braxton-Hicks
Các cơn co không đều, kéo dài ngắn, có thể giảm khi nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế, thường xuất hiện từ tuần thứ 20.
Biến chứng nguy hiểm
Bác sĩ Định nhấn mạnh, một số trường hợp đau bụng cuối thai kỳ liên quan đến biến chứng nguy hiểm:
- Rau bong non: Đau bụng dữ dội, kéo dài kèm chảy máu âm đạo, cần cấp cứu ngay.
- Tiền sản giật: Ngoài đau bụng, thai phụ có thể đau đầu, phù, tăng huyết áp, rối loạn thị giác.
- Chuyển dạ thật sự: Cơn co đều đặn, tăng dần cường độ và tần suất, kèm nặng vùng chậu hoặc thay đổi dịch âm đạo. Nếu xuất hiện trước tuần 37, là dấu hiệu sinh non.
Khi nào cần đi khám ngay?
Mẹ bầu cần đặc biệt lưu ý nếu đau bụng kèm các biểu hiện: sốt, ớn lạnh, ra máu âm đạo, đau đầu dữ dội, nhìn mờ, chóng mặt, tiểu buốt hoặc nhiều cơn co thắt trong một giờ. Đây là những dấu hiệu cần đi khám sớm để bảo vệ sức khỏe mẹ và thai nhi.
