Cảnh báo: 6 thói quen ngày Tết làm tăng nguy cơ đột quỵ đột ngột
Đột quỵ vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế tại Việt Nam, với bệnh xảy ra quanh năm và ảnh hưởng đến nhiều độ tuổi khác nhau. Theo TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức, Trưởng khoa Thần kinh thuộc Trung tâm Khoa học Thần kinh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, những thay đổi đột ngột về lối sống trong các ngày lễ, đặc biệt là dịp Tết, thường tác động xấu đến huyết áp và đường huyết, từ đó dẫn đến đột quỵ ở những người có yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.
Ăn mặn và tiêu thụ nhiều dầu mỡ
Các món ăn truyền thống ngày Tết thường chứa hàm lượng muối cao, cùng với chất béo bão hòa và cholesterol. Việc tiêu thụ quá nhiều những thực phẩm này dễ dẫn đến tình trạng tăng mỡ máu, một yếu tố thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu và làm tăng nguy cơ đột quỵ. Đối với những người đã có sẵn tình trạng xơ vữa động mạch, nếu ăn uống không kiểm soát sẽ càng thúc đẩy mỡ máu tăng cao, gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe.
Uống rượu bia thường xuyên
Rượu bia có thể gây giãn mạch tạm thời, nhưng sau đó lại dẫn đến hiện tượng co mạch phản xạ và làm tăng huyết áp. Uống nhiều rượu trong những ngày liên tiếp còn gây rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ, một yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ do huyết khối từ tim di chuyển lên não. Nguy cơ này đặc biệt cao ở người lớn tuổi và những người có tiền sử bệnh tim mạch.
Thức khuya và thiếu ngủ
Thiếu ngủ làm rối loạn nhịp sinh học tự nhiên, kích hoạt hệ thần kinh giao cảm và khiến huyết áp tăng cao, nhất là vào ban đêm và sáng sớm. Tình trạng ngủ không đủ giấc kéo dài sẽ làm giảm khả năng điều hòa huyết áp và đường huyết của cơ thể, tạo điều kiện cho đột quỵ xảy ra.
Căng thẳng tâm lý
Stress trong dịp Tết có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như áp lực tài chính, công việc, mâu thuẫn gia đình hoặc lo lắng cá nhân. Căng thẳng kéo dài làm tăng tiết các hormone stress như cortisol và adrenaline, dẫn đến nhịp tim nhanh, mạch máu co thắt và huyết áp tăng. Theo bác sĩ Minh Đức, yếu tố tâm lý thường bị xem nhẹ nhưng lại là tác nhân thúc đẩy đột quỵ ở những người đã có sẵn bệnh nền.
Thời tiết lạnh và thay đổi nhiệt độ đột ngột
Dịp Tết thường trùng với giai đoạn thời tiết lạnh, đặc biệt là ở khu vực miền Bắc và Trung Bộ. Khi trời lạnh, mạch máu co lại gây tăng huyết áp. Bên cạnh đó, sự thay đổi môi trường đột ngột từ nóng sang lạnh và ngược lại có thể làm huyết áp dao động mạnh, làm tăng nguy cơ xuất huyết não.
Ngưng hoặc dùng thuốc không đều đặn
Một số người tự ý ngưng thuốc huyết áp, thuốc tiểu đường hoặc thuốc tim mạch trong dịp Tết do bận rộn hoặc chủ quan. Việc làm này khiến các chỉ số sinh tồn mất kiểm soát, dễ dẫn đến các biến cố mạch máu não cấp tính.
Biện pháp phòng ngừa đột quỵ trong dịp Tết
Để phòng ngừa đột quỵ trong dịp Tết, bác sĩ Minh Đức khuyến cáo người trưởng thành cần duy trì chế độ ăn uống điều độ, hạn chế muối, mỡ và rượu bia, đồng thời ngủ đủ giấc và tránh thức khuya kéo dài. Giữ ấm cơ thể đúng cách và hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng rất quan trọng. Ngoài ra, việc dùng thuốc đều đặn theo chỉ định, theo dõi huyết áp và đường huyết thường xuyên sẽ giúp bảo vệ sức khỏe hiệu quả.
Những người có các dấu hiệu như tê yếu tay chân, méo miệng, nói khó, đau đầu dữ dội, chóng mặt hoặc rối loạn ý thức cần đi khám ngay lập tức, không nên chờ qua kỳ nghỉ lễ. Tầm soát và kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ đột quỵ cũng như các biến chứng thần kinh nghiêm trọng.
