50 Phút Giành Giật Sự Sống: Ca Cấp Cứu Hiếm Gặp Và Bài Học Về Bệnh Tim Mạch
Vào ngày 12 tháng 1 năm 2026, tại một cơ quan ở thành phố, anh T.Q. M (47 tuổi) đang làm việc bình thường thì bất ngờ ngã gục, rơi vào trạng thái bất tỉnh và ngừng thở hoàn toàn. Ngay lập tức, đồng nghiệp đã thực hiện ép tim tại chỗ và gọi xe cấp cứu. Anh được chuyển nhanh đến bệnh viện gần đó trong tình trạng ngừng tuần hoàn nghiêm trọng.
Tại bệnh viện, các bác sĩ đã tiến hành sốc điện, sử dụng thuốc vận mạch và hồi sức tim phổi liên tục. Sau 50 phút căng thẳng với những nỗ lực không ngừng nghỉ, tim của anh M mới bắt đầu đập trở lại. Tuy nhiên, người bệnh vẫn trong tình trạng hôn mê sâu, suy hô hấp nặng và phù phổi cấp do suy tim trái cấp tính. Anh được chuyển khẩn cấp tới Bệnh viện E để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Phát Hiện "Động Mạch Của Sự Sống" Bị Tắc 99%
Ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ tại Bệnh viện E vừa tiến hành hồi sức tích cực vừa thăm dò nguyên nhân. Kết quả chụp động mạch vành cho thấy nhánh liên thất trước (LAD) – mạch máu quan trọng nhất nuôi tim – bị hẹp tới 99% do xơ vữa lan tỏa. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cơn nhồi máu cơ tim cấp và ngừng tuần hoàn.
Trước tình trạng nguy kịch, bệnh viện đã kích hoạt báo động đỏ, huy động nhiều chuyên khoa phối hợp điều trị. Ê-kíp tim mạch can thiệp thực hiện can thiệp mạch vành qua da (PCI), đặt stent để tái thông dòng chảy, cứu vùng cơ tim đang thiếu máu cục bộ cấp và ngăn ngừa loạn nhịp nguy hiểm.
Sau can thiệp, người bệnh tiếp tục được điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực nội khoa và chống độc. Do thời gian ngừng tuần hoàn kéo dài gần một giờ, nguy cơ tổn thương não rất cao, các bác sĩ đã áp dụng kỹ thuật kiểm soát thân nhiệt mục tiêu (TTM), chủ động "làm lạnh" cơ thể nhằm bảo vệ não khỏi tổn thương sau thiếu oxy.
Song song đó, bệnh nhân được thở máy bảo vệ phổi và lọc máu liên tục (CRRT) để kiểm soát suy đa tạng, cân bằng nội môi và loại bỏ độc tố chuyển hóa. Nhờ chiến lược điều trị tổng lực và toàn diện, sau 40 ngày, anh M dần hồi phục ý thức, cai máy thở, ngừng lọc máu và có thể tự đi lại.
Cảnh Báo Về Bệnh Tim Mạch Diễn Tiến Âm Thầm
Theo Tiến sĩ Bác sĩ Phan Thảo Nguyên – Phó Giám đốc Bệnh viện E, phụ trách điều hành Trung tâm Tim mạch, trường hợp của anh M là một lời cảnh báo mạnh mẽ về bệnh lý mạch vành diễn tiến âm thầm. Nhiều người dễ nhầm lẫn cơn đau thắt ngực với các triệu chứng của trào ngược dạ dày thực quản.
Các triệu chứng như ợ hơi, ợ chua, đau tức vùng thượng vị lan sau xương ức, đặc biệt xuất hiện khi gắng sức, trời lạnh hoặc kèm theo khó thở, vã mồ hôi… có thể là biểu hiện của thiếu máu cơ tim. Người có yếu tố nguy cơ không nên tự ý dùng thuốc mà cần thăm khám chuyên khoa tim mạch kịp thời.
Bác sĩ Thảo Nguyên cũng nhấn mạnh việc kiểm soát "gốc rễ" như rối loạn lipid máu và lối sống ít vận động. Dù chỉ số cholesterol không quá cao, xơ vữa mạch vành vẫn có thể hình thành và gây tắc nghẽn đột ngột. Những người có nguy cơ nên tầm soát chuyên sâu bằng siêu âm tim, điện tâm đồ gắng sức hoặc chụp CT mạch vành để phát hiện sớm bất thường.
Hướng Dẫn Sơ Cứu Khi Gặp Ngừng Tuần Hoàn
Theo bác sĩ Thảo Nguyên, trong ngừng tuần hoàn, mỗi phút trôi qua, tỷ lệ sống sót giảm từ 7 đến 10%. Việc ép tim ngay lập tức giúp duy trì dòng máu lên não, tạo tiền đề quan trọng cho hồi sức chuyên sâu sau đó.
Các bước nhận biết và sơ cứu cơ bản gồm:
- Nhận biết nhanh: Kiểm tra an toàn hiện trường; gọi hỏi, vỗ vai xem nạn nhân có phản ứng; quan sát nhịp thở. Nếu không thở hoặc chỉ thở ngáp cá, cần xử trí ngay.
- Gọi hỗ trợ khẩn cấp: Liên hệ ngay với dịch vụ cấp cứu 115 hoặc số khẩn cấp địa phương.
- Thực hiện hồi sức tim phổi (C-A-B): Ép tim ở nửa dưới xương ức, tần số 100–120 lần mỗi phút, độ sâu khoảng 5 cm; chu kỳ 30 lần ép – 2 lần thổi ngạt. Nếu không thể thổi ngạt, vẫn cần ép tim liên tục cho đến khi nhân viên y tế đến.
"Đừng sợ làm sai. Ép tim sớm dù chưa hoàn hảo vẫn có giá trị hơn nhiều so với chờ đợi. Chính những nhịp ép tim trong 5–10 phút đầu là nền tảng để cứu sống người bệnh", Tiến sĩ Bác sĩ Phan Thảo Nguyên nhấn mạnh.
Trường hợp của anh M cũng cho thấy, theo thông tin từ người nhà, trước đó anh từng phát hiện rối loạn lipid máu nhưng không điều trị. Lần khám gần nhất vào tháng 6 năm 2025 cho thấy cholesterol 5,5 mmol/L, triglycerid 2,87 mmol/L, có gan nhiễm mỡ. Anh không hút thuốc, không uống rượu nhưng rất ít vận động thể lực, một yếu tố nguy cơ đáng kể.
