Cảnh báo: 5 nhóm người dễ đổ bệnh trong thời tiết nồm ẩm sau Tết ở miền Bắc
Sau Tết Nguyên đán, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc bước vào giai đoạn nồm ẩm đặc trưng, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh tật phát sinh. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng từ Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam nhận định, thời điểm này rất dễ dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt cho 5 nhóm người dễ bị tổn thương nhất.
Trẻ em: Hệ miễn dịch non nớt dễ bị tấn công
Theo bác sĩ Hoàng, trẻ em là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đường thở nhỏ và phản ứng viêm diễn tiến nhanh. Sau Tết, số ca mắc viêm mũi họng, viêm thanh quản, viêm phế quản và viêm phổi ở trẻ thường tăng cao. Các tác nhân gây bệnh phổ biến bao gồm cúm mùa, virus hợp bào hô hấp (RSV), sởi và thủy đậu nếu miễn dịch cộng đồng không đảm bảo.
Thời tiết nồm ẩm được xem là "bối cảnh bất lợi", trong khi mức độ bùng phát dịch phụ thuộc vào sự tiếp xúc và tình trạng tiêm chủng. Biểu hiện ban đầu thường là sốt, ho, sổ mũi và biếng ăn. Tuy nhiên, ở trẻ dưới 5 tuổi, bệnh có thể chuyển nặng nhanh nếu có phù nề đường thở hoặc bội nhiễm vi khuẩn. Phụ huynh cần cảnh giác với các dấu hiệu nguy hiểm như thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực, tím tái môi, lờ đờ, bỏ bú, nôn trớ nhiều hoặc sốt cao khó hạ.
Ngoài ra, mùa nồm còn làm gia tăng các vấn đề về da liễu ở trẻ, như viêm da cơ địa bùng phát do da ẩm ướt, nấm da và chốc lở nếu vệ sinh không kỹ.
Người cao tuổi: Đối mặt với nguy cơ kép
Bác sĩ Hoàng nhận định, người cao tuổi phải đối mặt với "nguy cơ kép" trong mùa này: một bên là các vấn đề xương khớp và rủi ro té ngã, một bên là các đợt cấp về tim mạch và hô hấp. Độ ẩm cao kết hợp với khí lạnh khiến dịch khớp thay đổi, gây đau nhức và làm vận động chậm chạp. Sàn nhà ẩm ướt là tác nhân trực tiếp gây tai nạn trượt ngã, có thể dẫn đến gãy xương hông và biến chứng nặng.
Về tim mạch, yếu tố lạnh và biến thiên nhiệt độ gây co mạch, tăng huyết áp và gánh nặng cho tim. Người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh mạch vành hay suy tim cần cẩn trọng vào sáng sớm hoặc đêm muộn. Triệu chứng như đau tức ngực, khó thở tăng dần, choáng váng hoặc yếu liệt nửa người cần được cấp cứu ngay.
Giấc ngủ của người già cũng bị ảnh hưởng bởi không khí ẩm nặng, và việc đóng kín cửa làm tăng nồng độ CO2, gây đau đầu và tích tụ nấm mốc.
Người có bệnh lý nền: Dễ bị kích hoạt đợt cấp
Nhóm người mắc bệnh mạn tính như hen suyễn, COPD, đái tháo đường, suy thận hay ung thư rất dễ bị thời tiết nồm ẩm - lạnh kích hoạt các đợt cấp tính. Nấm mốc và mạt bụi làm gia tăng viêm đường thở, gây ho dai dẳng và khó thở. Cái lạnh làm biến động huyết áp, và nhiễm siêu vi dù nhẹ có thể làm đường huyết tăng cao, thúc đẩy suy kiệt cơ thể.
Với nhóm này, nồm ẩm không chỉ là sự khó chịu mà là tác nhân thúc đẩy biến chứng. Nguyên tắc cốt lõi là tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị, theo dõi sát sao các chỉ số sức khỏe và không tự ý thay đổi thuốc.
Nhân viên văn phòng: Rủi ro từ không gian kín
Nhân viên văn phòng thường lầm tưởng làm việc trong môi trường an toàn, nhưng thực tế đối mặt với rủi ro "thầm lặng". Các phòng làm việc kín, đông người và ít thông khí là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát tán. Hệ thống điều hòa không vệ sinh định kỳ sẽ tích tụ bụi, ẩm và mùi hôi.
Nhiều người gặp "hội chứng tòa nhà" với biểu hiện uể oải, đau đầu nhẹ, rát họng hoặc nhạy cảm đường thở. Sau Tết, hiện tượng "cả phòng thay nhau ho" không hiếm, do thiếu vận động ngoài trời, thiếu vitamin D và tiếp xúc gần trong môi trường bí bách. Khuyến nghị là tăng cường vận động và ra ngoài khi thời tiết khô ráo.
Người lao động ngoài trời: Chịu đựng trực tiếp mưa phùn và gió lạnh
Nhóm lao động ngoài trời như shipper, công nhân xây dựng hay nông dân phải trực tiếp chịu mưa phùn và gió lạnh. Quần áo và giày dép thường xuyên ẩm ướt kéo dài, làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với người hút thuốc hoặc rối loạn mỡ máu.
Ẩm ướt còn gây các vấn đề về da như nứt nẻ, viêm kẽ, nấm kẽ hay viêm nang lông. Vết xước nhỏ dễ bị viêm mô mềm nếu tiếp xúc với nước bẩn. Nhiều người không có điều kiện thay đồ khô ngay, tạo điều kiện cho nhiễm trùng da phát triển. Đường sá trơn trượt cũng làm tăng nguy cơ chấn thương.
Các biện pháp bảo vệ sức khỏe từ gốc
Để bảo vệ sức khỏe trong mùa nồm ẩm, bác sĩ Hoàng đưa ra các giải pháp can thiệp từ gốc:
- Đối với người lao động ngoài trời: Ưu tiên giữ ấm và giữ khô, thay quần áo khô ngay khi bị ướt, mặc nhiều lớp, sử dụng giày dép có độ bám tốt và giữ tất khô ráo.
- Đối với người có bệnh nền: Theo dõi sát các chỉ số sinh tồn, mang theo thuốc dự phòng, sử dụng máy hút ẩm để duy trì độ ẩm 40–60%.
- Vệ sinh không gian sống: Sấy khô chăn màn, quần áo và đồ chơi, vệ sinh định kỳ điều hòa và máy lọc không khí, xử lý điểm tường thấm mốc, lắp tay vịn trong nhà tắm cho người cao tuổi.
- Thói quen sinh hoạt và dinh dưỡng: Thông khí định kỳ nơi làm việc, vệ sinh tay và bề mặt, ưu tiên món ăn ấm, dễ tiêu, bổ sung đạm và vitamin, tiêm chủng đầy đủ vaccine.
- Nhận biết dấu hiệu cấp cứu: Thuộc lòng quy tắc F.A.S.T để nhận diện đột quỵ, không tự ý sử dụng thuốc bôi corticoid cho bệnh da liễu.
Thời tiết nồm ẩm sau Tết đòi hỏi mọi người cần chủ động phòng ngừa và theo dõi sức khỏe chặt chẽ để tránh các rủi ro bệnh tật.
