Cảnh báo 4 nhóm thực phẩm dễ gây rối loạn tiêu hóa trong dịp Tết
Rối loạn tiêu hóa là tình trạng phổ biến thường xảy ra khi khẩu phần ăn mất cân bằng dinh dưỡng hoặc thói quen ăn uống bị đảo lộn, đặc biệt trong những ngày Tết. ThS.BS Nguyễn Anh Tùng Duy, Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết nhiều thực phẩm giàu calo nhưng thiếu chất xơ trong dịp lễ có thể làm tăng áp lực lên cơ thắt thực quản, dẫn đến trào ngược. Những người mắc hội chứng ruột kích thích hoặc rối loạn tiêu hóa có thể thấy triệu chứng trở nên trầm trọng hơn nếu không tuân thủ chế độ dinh dưỡng khoa học.
Thực phẩm đóng hộp và chế biến sẵn
Trong dịp Tết, nhiều gia đình có thói quen sử dụng các loại thực phẩm như giò, chả, mứt, thịt và cá đóng hộp. Mặc dù tiện lợi, những sản phẩm này thường chứa nhiều chất bảo quản, chất béo bão hòa, muối, phẩm màu và hóa chất, dễ gây viêm niêm mạc dạ dày và đường ruột. Khi cơ thể hấp thụ một lượng lớn, vi khuẩn có hại trong dạ dày được tạo điều kiện sinh sôi, đồng thời làm tăng nguy cơ mất nước, tăng huyết áp và đường huyết. Tình trạng này có thể khiến viêm loét dạ dày, suy giảm miễn dịch hoặc các bệnh mạn tính trở nặng hơn.
Thức ăn cay, nóng và nhiều dầu mỡ
Các món ăn ngày Tết thường được chế biến với nhiều gia vị như tỏi, ớt và tiêu. Ăn nhiều có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và thực quản, dẫn đến ợ nóng, đau bụng và khó tiêu. Chất capsaicin trong ớt còn làm tăng tiết axit trong dạ dày, làm triệu chứng đau rát của bệnh viêm loét dạ dày nghiêm trọng hơn. Những món như bánh chưng rán, thịt kho tàu, nem rán và chả giò chứa nhiều dầu mỡ, khiến dạ dày quá tải, gây nặng bụng và ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa. Khẩu phần ăn thiếu cân đối, thiếu chất xơ và vi chất cần thiết cũng làm tình trạng đầy bụng và khó tiêu trở nên nghiêm trọng.
Rượu, bia và nước ngọt có gas
Rượu, bia và nước ngọt có gas thường xuất hiện nhiều trong các bữa tiệc ngày Tết. Những đồ uống này có thể làm giảm khả năng tiết dịch vị, tăng tiết axit, gây chướng bụng và đầy hơi, dẫn đến khó tiêu. Chức năng co thắt thực quản cũng bị ảnh hưởng, gây trào ngược dạ dày thực quản và ợ chua. Uống quá nhiều rượu bia và nước ngọt còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, tăng huyết áp và các bệnh về gan.
Thực phẩm tái, sống hoặc chưa được nấu chín
Những món ăn tái sống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm giun sán, vi khuẩn và ký sinh trùng nếu không được chế biến và bảo quản đúng cách. Người ăn có thể bị rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm trùng.
Lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng
Bác sĩ Tùng khuyên mọi người không nên bỏ bữa, duy trì ăn đúng giờ và uống đủ nước mỗi ngày. Chia nhỏ bữa ăn giúp dạ dày không quá tải, trong khi nhai kỹ để enzyme trong nước bọt hỗ trợ quá trình tiêu hóa tốt hơn. Ưu tiên các món ăn chế biến đơn giản như hấp, luộc, hầm hoặc xào để giữ lại dưỡng chất và dễ tiêu hóa. Người cao tuổi, người béo phì, hoặc những người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp và tiểu đường nên tuân thủ và duy trì chế độ ăn uống điều độ, phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Tăng cường nhiều loại rau củ quả trong bữa ăn để bổ sung chất xơ, hạn chế hấp thụ chất béo gây ra thừa cân và các bệnh lý tiêu hóa sau kỳ nghỉ. Mỗi người nên duy trì vận động và tập thể dục ít nhất 30 phút một ngày. Các hoạt động như đi bộ nhẹ, đạp xe hay yoga có thể tăng cường tuần hoàn máu, kích thích nhu động ruột và cải thiện quá trình tiêu hóa.
