Ung thư đại trực tràng là một trong những loại ung thư phổ biến và nguy hiểm, nhưng nhiều người vẫn chủ quan với những thói quen hàng ngày tưởng chừng vô hại. Theo các chuyên gia, bên cạnh yếu tố tuổi tác và di truyền, chính những thói quen sinh hoạt này lại là tác nhân âm thầm làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Những dấu hiệu cảnh báo dễ bị bỏ qua
PGS.TS. BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai, cho biết ung thư đại trực tràng nguy hiểm vì các biểu hiện ban đầu thường rất mờ nhạt, dễ nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường. Nhiều bệnh nhân chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng kéo dài như táo bón, tiêu chảy hoặc xen kẽ cả hai. Một số trường hợp có biểu hiện đi ngoài ra máu, phân lẫn chất nhầy nhưng lại nghĩ rằng đó chỉ là bệnh trĩ. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp tình trạng phân nhỏ, dẹt bất thường, đau bụng âm ỉ, cảm giác đi ngoài không hết, mệt mỏi kéo dài, thiếu máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
PGS Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh rằng nội soi toàn bộ đại trực tràng hiện là tiêu chuẩn vàng trong tầm soát ung thư đại trực tràng. Phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc đại trực tràng, phát hiện các polyp, tổn thương tiền ung thư hoặc khối u ở giai đoạn rất sớm. Với hệ thống nội soi độ phân giải cao và kỹ thuật gây mê ngắn, người bệnh hầu như không cảm thấy đau hay khó chịu. Đặc biệt, nhiều polyp có thể được cắt bỏ ngay trong quá trình nội soi nếu đủ điều kiện, giúp loại bỏ nguy cơ tiến triển thành ung thư mà không cần phẫu thuật thêm.
Ba thói quen nguy hiểm nhưng dễ bị xem nhẹ
Các nghiên cứu cho thấy ung thư đại trực tràng thường phát triển từ các polyp hoặc tổn thương tiền ung thư trên niêm mạc đại tràng. Quá trình này có thể kéo dài từ 5-10 năm, tạo ra khoảng thời gian vàng để phát hiện và ngăn chặn bệnh. Tuy nhiên, nhiều người vô tình duy trì những thói quen thúc đẩy nguy cơ ung thư.
Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh
Việc thường xuyên tiêu thụ thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ nướng cháy, thực phẩm hun khói nhưng lại ít ăn rau xanh và trái cây khiến hệ tiêu hóa phải đối mặt với nhiều chất có khả năng gây hại. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư đại trực tràng.
Hút thuốc lá và lạm dụng rượu bia
Các chất độc hại trong khói thuốc và đồ uống có cồn không chỉ ảnh hưởng đến phổi, gan mà còn làm tăng nguy cơ hình thành các tổn thương tiền ung thư ở đường tiêu hóa.
Lười vận động, thừa cân hoặc béo phì
Việc ngồi nhiều, ít hoạt động thể chất làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính, trong đó có ung thư đại trực tràng. Nguy cơ tăng rõ rệt ở người từ 45-50 tuổi trở lên, người từng có polyp đại tràng hoặc có người thân mắc ung thư đại trực tràng.
Đừng chờ có triệu chứng mới đi khám
Các bác sĩ cho biết một sai lầm phổ biến là chỉ đi kiểm tra khi cơ thể đã xuất hiện dấu hiệu bất thường. Trong khi đó, phần lớn trường hợp ung thư đại trực tràng giai đoạn sớm gần như không có triệu chứng. Vì vậy, người từ 45 tuổi trở lên hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên chủ động tầm soát định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ. Việc phát hiện sớm một polyp hôm nay có thể giúp ngăn ngừa một ca ung thư trong tương lai.
Ung thư đại trực tràng không phải là bản án không thể tránh khỏi. Trong nhiều trường hợp, căn bệnh này hoàn toàn có thể được phòng ngừa nếu người dân thay đổi lối sống, nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và chủ động tầm soát đúng thời điểm.
