Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Lancet Oncology và trình bày tại cuộc họp thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO) đã đưa ra những cảnh báo đáng lo ngại về tình hình ung thư toàn cầu trong tương lai. Theo đó, thế giới có thể ghi nhận gần 100.000 ca mắc ung thư mới mỗi ngày vào năm 2050, đồng thời đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực trong lĩnh vực chăm sóc ung thư, ước tính lên tới 100 triệu người.
Nguy cơ quá tải hệ thống y tế
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng các chính phủ trên toàn thế giới cần khẩn trương tăng cường số lượng bác sĩ và y tá chuyên khoa ung thư để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Cuộc khủng hoảng nhân lực này diễn ra trong bối cảnh gánh nặng ung thư toàn cầu tiếp tục gia tăng do dân số già hóa và tuổi thọ ngày càng cao. Các nhà nghiên cứu dự báo tỷ lệ mắc ung thư sẽ tăng từ 165 lên 200 ca trên 100.000 dân vào năm 2050, tương đương mức tăng 21%.
Nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, thế giới sẽ ghi nhận khoảng 35,3 triệu ca ung thư mới và 18,5 triệu ca tử vong mỗi năm vào giữa thế kỷ này. Các tác giả nhận định ung thư đang trở thành một "đại dịch thầm lặng" với gần 100.000 ca mắc mới mỗi ngày trên toàn cầu.
Thiếu hụt nhân lực trầm trọng
Giáo sư Mark Lawler, chuyên gia y tế số tại Đại học Queen's Belfast và đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng những con số trên là hồi chuông cảnh báo đối với mọi quốc gia. "Chúng ta đang đối mặt với viễn cảnh số ca ung thư tăng thêm 15 triệu trường hợp trong khi nguồn nhân lực chăm sóc ung thư lại thiếu hụt tới 100 triệu người. Không thể phủ nhận rằng đây là lời cảnh tỉnh dành cho tất cả chúng ta, bất kể đang sống ở đâu", ông Mark Lawler nói tại ASCO.
Sự thiếu hụt lớn nhất dự kiến sẽ xảy ra ở đội ngũ điều dưỡng (khoảng 65 triệu người) và bác sĩ chẩn đoán (khoảng 16 triệu người), đe dọa làm quá tải hệ thống y tế khi gánh nặng ung thư toàn cầu tiếp tục gia tăng. Báo cáo cũng chỉ ra rằng gần một nửa số bác sĩ ung thư đang cân nhắc rời bỏ nghề, trong khi khoảng một phần tư hối tiếc về lựa chọn sự nghiệp của mình.
Hệ lụy đối với bệnh nhân
Các chuyên gia cảnh báo sự mất cân đối này có thể đẩy nhiều hệ thống y tế vào tình trạng quá tải, khiến hàng triệu người bệnh phải chờ đợi lâu hơn để được chẩn đoán và điều trị. Hiện nay, trên toàn thế giới, cứ ba trường hợp ung thư thì có một trường hợp chưa được chẩn đoán. Ở một số khu vực tại châu Phi, tỷ lệ này có thể lên tới 60%. Nếu không được chẩn đoán kịp thời, tỷ lệ sống sót của bệnh nhân sẽ thấp hơn nhiều.
Tại các quốc gia có thu nhập cao, tỷ lệ sống sót sau ung thư đã tăng đáng kể nhờ các phương pháp điều trị mới và cải tiến trong phát hiện sớm. Dù tỷ lệ này được dự đoán vượt quá 60% vào năm 2050, cuộc khủng hoảng nguồn nhân lực vẫn sẽ ảnh hưởng đến các quốc gia này, làm suy yếu khả năng cải thiện kết quả điều trị.
Giải pháp và khuyến nghị
Tiến sĩ Hedvig Hricak, đồng chủ nhiệm báo cáo và là chủ tịch danh dự tại Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering ở New York, cho biết: "Sáng kiến toàn cầu của chúng tôi đưa ra một lời cảnh báo rõ ràng: nếu không hành động khẩn cấp để giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng, chúng ta có nguy cơ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng ung thư chưa từng thấy trước đây."
Báo cáo kêu gọi các chiến lược cụ thể cho từng quốc gia, bao gồm sử dụng nguồn nhân lực hiệu quả hơn, chuyển giao nhiệm vụ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và y tế kỹ thuật số, cùng với nền giáo dục sẵn sàng cho tương lai và nguồn tài chính mạnh mẽ, bền vững thông qua quan hệ đối tác công tư. Các khuyến nghị khác bao gồm triển khai các kế hoạch kiểm soát ung thư quốc gia lồng ghép phát triển nguồn nhân lực, đầu tư vào công nghệ và giữ chân nhân viên, mở rộng quan hệ đối tác khu vực và quốc tế, cũng như cung cấp đủ kinh phí cho các nỗ lực dài hạn.
Theo báo cáo, đầu tư vào nguồn nhân lực chuyên về ung thư ngay bây giờ có thể ngăn ngừa 170 triệu ca tử vong do ung thư từ năm 2030 đến năm 2050, mang lại lợi ích kinh tế ròng khoảng 120 nghìn tỷ đô la Mỹ.
Phòng ngừa và hành động khẩn cấp
Tiến sĩ Peter Kingham, giám đốc chương trình nghiên cứu và đào tạo ung thư toàn cầu của Memorial Sloan Kettering, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tập trung vào phòng ngừa ung thư, chẳng hạn như thúc đẩy chế độ ăn uống lành mạnh và chống lại lối sống ít vận động. Tuy nhiên, ông cho rằng cần hành động khẩn cấp để giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt nhân lực, bởi dân số toàn cầu ngày càng tăng và già đi đồng nghĩa với việc sẽ có nhiều người mắc ung thư hơn bao giờ hết.
"Ung thư về cơ bản là một căn bệnh của tuổi già," ông nói. "Khi tuổi thọ trung bình toàn cầu tăng lên và các bệnh như HIV được quản lý như bệnh mãn tính, ngày càng nhiều người sống đủ lâu để đối mặt với nguy cơ ung thư. Sự thay đổi nhân khẩu học này phản ánh những tiến bộ y tế đáng kể, nhưng nó đòi hỏi một phản ứng tham vọng tương đương trong điều trị ung thư."
