Chuẩn nghèo đa chiều mới từ năm 2026
Chính phủ vừa ban hành Nghị định quy định chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026-2030, trong đó nâng ngưỡng thu nhập để xác định hộ nghèo. Theo đó, từ ngày 1/1/2026, hộ gia đình có thu nhập bình quân đầu người dưới 4,3 triệu đồng/tháng (khu vực nông thôn) và dưới 5,4 triệu đồng/tháng (khu vực thành thị) sẽ thuộc diện hộ nghèo.
Mức chuẩn này tăng đáng kể so với giai đoạn trước, nhằm phản ánh đúng hơn mức sống tối thiểu và nhu cầu chi tiêu cơ bản của người dân. Theo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, việc điều chỉnh này dựa trên biến động giá cả và thu nhập thực tế của người lao động.
Tiêu chí đo lường nghèo đa chiều
Nghị định mới không chỉ dựa vào thu nhập mà còn kết hợp các tiêu chí phi thu nhập như: tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh. Hộ gia đình thiếu hụt từ 3 chỉ số trở lên (trong tổng số 6 chỉ số đo lường) sẽ được xác định là hộ nghèo đa chiều.
Các chỉ số bao gồm: trình độ giáo dục của người trưởng thành, tình trạng đi học của trẻ em, chất lượng nhà ở, diện tích nhà ở bình quân đầu người, nguồn nước sinh hoạt và hố xí hợp vệ sinh. Mỗi chỉ số có ngưỡng thiếu hụt cụ thể.
Tác động đến chính sách an sinh xã hội
Việc nâng chuẩn nghèo sẽ mở rộng diện bao phủ của các chính sách hỗ trợ như trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế miễn phí, hỗ trợ tiền điện, hỗ trợ giáo dục và đào tạo nghề. Theo ước tính của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, số hộ nghèo theo chuẩn mới có thể tăng lên, nhưng đây là cơ sở để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
Ông Nguyễn Văn Hồi, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, cho biết: “Việc nâng chuẩn nghèo là cần thiết để thích ứng với tình hình kinh tế – xã hội, đảm bảo các chính sách an sinh đến đúng đối tượng có nhu cầu.”
Phân biệt hộ nghèo và hộ cận nghèo
Nghị định cũng quy định rõ hộ cận nghèo có thu nhập bình quân từ 4,3 triệu đồng đến dưới 5,4 triệu đồng/tháng (nông thôn) và từ 5,4 triệu đồng đến dưới 6,7 triệu đồng/tháng (thành thị). Hộ cận nghèo cũng được hưởng một số chính sách hỗ trợ nhưng ở mức thấp hơn.
Đối với hộ có mức sống trung bình, thu nhập bình quân từ 5,4 triệu đồng đến dưới 7,2 triệu đồng/tháng (nông thôn) và từ 6,7 triệu đồng đến dưới 9 triệu đồng/tháng (thành thị). Các mức này là cơ sở để xây dựng và thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.
Lộ trình thực hiện
Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, thay thế các quy định trước đây. Các địa phương sẽ tiến hành rà soát, xác định lại danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn mới để kịp thời triển khai chính sách hỗ trợ. Dự kiến đến hết quý I/2026, toàn bộ dữ liệu hộ nghèo sẽ được cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia.
