Ngày hội việc làm Hà Nội 2026: Cơ hội hiện hữu nhưng khoảng cách với thực tế vẫn còn
Trong không gian sôi động của phiên giao dịch việc làm tại Ngày hội gắn kết giáo dục nghề nghiệp với thị trường lao động Thủ đô năm 2026, những câu hỏi về nghề nghiệp đã vượt ra khỏi phạm vi định hướng chung chung. Học sinh đứng trước các gian hàng không chỉ lắng nghe giới thiệu mà còn chủ động tìm hiểu về vị trí công việc cụ thể, yêu cầu kỹ năng chi tiết, mức lương hấp dẫn và cơ hội thăng tiến sau đào tạo. Tại đây, lựa chọn nghề nghiệp không còn là một khái niệm trừu tượng mà đã chạm tới những khía cạnh thiết thực của cuộc sống.
Phiên giao dịch với hơn 3.000 việc làm: Bức tranh thị trường lao động hiện thực
Phiên giao dịch đã mang đến hơn 3.000 vị trí tuyển dụng, với gần 1.000 lượt phỏng vấn trực tiếp và hơn 250 trường hợp được doanh nghiệp tiếp nhận hồ sơ. Những con số này phác họa một bức tranh rõ nét về thị trường lao động mà người học đang hướng tới: cơ hội là có thật, nhưng việc nắm bắt chúng không phải là một bước chuyển tự nhiên và dễ dàng. Đối với học sinh và phụ huynh, điều đáng quan tâm không chỉ nằm ở quy mô của các con số mà còn ở khả năng biến những cơ hội đó thành công việc cụ thể, ổn định và phù hợp với năng lực cá nhân.
Nhìn sâu hơn vào cơ cấu doanh nghiệp tham gia, bức tranh này càng trở nên rõ ràng hơn. Trong số 50 đơn vị có mặt, nhóm doanh nghiệp sản xuất trong các lĩnh vực cơ khí, công nghiệp, điện tử và may mặc chiếm khoảng 42%, trong khi dịch vụ chiếm khoảng 12%. Phần còn lại thuộc về các lĩnh vực thương mại-dịch vụ và xây dựng. Đáng chú ý, có 12 doanh nghiệp là đơn vị sản xuất trực tiếp và 4 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia, nhưng phần lớn cơ hội việc làm vẫn đến từ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiếm tới 92% tổng số đơn vị. Điều này phản ánh một thực tế: nhu cầu tuyển dụng tập trung nhiều vào các vị trí sản xuất trực tiếp, đòi hỏi kỹ năng nghề cụ thể và khả năng thích nghi với môi trường làm việc, thay vì những lựa chọn "dễ tiếp cận" theo hình dung phổ biến.
Khoảng cách giữa kết nối và chuyển hóa thành việc làm thực
Theo ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, các doanh nghiệp tham gia đều có nhu cầu tuyển dụng thực tế, phù hợp với ngành nghề đào tạo của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tuy nhiên, một khó khăn dễ nhận thấy là nhiều học sinh, sinh viên vẫn còn bỡ ngỡ khi tiếp cận doanh nghiệp, chưa hiểu rõ yêu cầu công việc cũng như cách thức tham gia thị trường lao động. Điều này khiến quá trình kết nối, dù đã được tổ chức bài bản, vẫn cần thêm thời gian để chuyển hóa thành kết quả cụ thể.
Trong tổng thể quy mô của ngày hội, với khoảng 15.000 người tham gia và 3.000 vị trí tuyển dụng, số lượt phỏng vấn chưa đến 1.000 và số hồ sơ được tiếp nhận còn khiêm tốn hơn nữa. Sự chênh lệch này cho thấy phần lớn người tham dự vẫn đang ở giai đoạn tiếp cận thông tin và định hướng lựa chọn, chứ chưa bước vào quá trình tìm việc cụ thể. Điều đó đồng nghĩa với việc, dù cơ hội đã được "hiển thị" rõ ràng hơn, quá trình chuyển từ "tìm hiểu" sang "lựa chọn thực sự" vẫn là một bước chuyển không dễ dàng.
Hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp đang hình thành
Những con số của phiên giao dịch việc làm không chỉ phản ánh một hoạt động kết nối đơn lẻ mà là kết quả của một thiết kế chính sách có chủ đích. Ngày hội được tổ chức trong khuôn khổ các chương trình hành động nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, với mục tiêu đặt hướng nghiệp, đào tạo và việc làm trong cùng một không gian. Điều này cho thấy một chuyển động rõ ràng: hệ thống không còn dừng lại ở việc định hướng mà đang từng bước tổ chức lại quá trình lựa chọn theo hướng gắn với thực tiễn.
Sự thay đổi này thể hiện rõ trong cách các doanh nghiệp tham gia. Tại một gian hàng nhỏ, Nguyễn Thế Anh, Giám đốc đào tạo của Châu Anh Hair Academy, không chỉ đóng vai trò là nhà tuyển dụng mà còn trực tiếp giới thiệu chương trình đào tạo cho người học. Những cam kết được đưa ra rất cụ thể: đào tạo chính quy 6 tháng, cấp chứng chỉ sơ cấp nghề, miễn học phí cho học viên có hoàn cảnh khó khăn và giảm học phí cho những người đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Cách tiếp cận này phản ánh một thay đổi đáng chú ý: doanh nghiệp không còn chờ đợi nguồn nhân lực được đào tạo sẵn mà chủ động tham gia từ đầu vào, từ khâu tuyển sinh đến đào tạo và sử dụng lao động.
Thu nhập và môi trường làm việc: Yếu tố then chốt trong lựa chọn nghề nghiệp
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường cao đẳng Việt Nam-Hàn Quốc, nhu cầu nhân lực hiện nay đang tập trung vào hai nhóm chính: kỹ thuật và dịch vụ. Các ngành cơ khí, điện, điện tử, công nghệ ô-tô, công nghệ thông tin và tự động hóa tiếp tục giữ vai trò trụ cột, trong khi các ngành dịch vụ phát triển mạnh theo tốc độ đô thị hóa. Đáng chú ý, mức thu nhập của người học sau tốt nghiệp cũng dần trở nên cụ thể hơn. Với các ngành kỹ thuật, mức lương trung bình có thể đạt khoảng 15 triệu đồng/tháng, trong khi một số lĩnh vực dịch vụ có thể đạt từ 17 đến 20 triệu đồng/tháng. Những con số này không còn mang tính ước đoán mà đang trở thành dữ kiện quan trọng để người học và phụ huynh cân nhắc trong quá trình lựa chọn.
Trong bối cảnh đó, môi trường làm việc cũng đang thay đổi theo hướng hiện đại hóa. Nhiều doanh nghiệp đã làm việc và sản xuất trên các dây chuyền tự động, giảm dần lao động thủ công, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về kỹ năng và kỷ luật lao động. Điều này đồng nghĩa với việc con đường học nghề không còn gắn với những hình dung cũ về lao động nặng nhọc mà đang mở ra những cơ hội nghề nghiệp ổn định, có thu nhập và lộ trình phát triển rõ ràng hơn.
Khi thu nhập, môi trường làm việc và lộ trình nghề nghiệp bắt đầu được "hiển thị" rõ ràng, lựa chọn học nghề không còn là phương án dự phòng mà dần trở thành một con đường có thể cân nhắc một cách nghiêm túc. Từ "kết nối" đến "cơ hội" là một bước tiến của hệ thống, nhưng từ "có cơ hội" đến "nắm được cơ hội" vẫn là một khoảng cách đáng kể. Khoảng cách này không chỉ quyết định lựa chọn của mỗi học sinh mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của phụ huynh vào những con đường ngoài cánh cổng phổ thông, liệu chúng có trở thành lựa chọn đáng tin cậy hay tiếp tục bị bỏ lại phía sau.
