Lao động 'xuyên Tết' ở thành phố: Đánh đổi đoàn viên để tăng thu nhập
Khi những ngày cận Tết Nguyên đán đến, bến xe, nhà ga chật kín người hối hả về quê đoàn tụ gia đình. Trên nhiều tuyến phố, không khí xuân dần hiện rõ qua những cửa hàng đóng cửa nghỉ lễ, người dân bận rộn dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị đón năm mới. Thế nhưng, giữa dòng chảy đoàn viên ấy, vẫn có những người lao động âm thầm ở lại thành phố, tiếp tục công việc mưu sinh của mình.
Những con số hấp dẫn giữ chân người lao động
Anh Trần Văn Hoàng (32 tuổi, tài xế xe ôm công nghệ) là một trong số đó. Quê ở Thanh Hóa, anh đã ba năm liên tiếp không về quê ăn Tết. Chiếc xe máy cũ kỹ trở thành "người bạn" duy nhất cùng anh đón Giao thừa trong nhiều năm qua. Hoàng chia sẻ, dịp Tết lượng khách có giảm nhưng tiền thưởng và giá cước thường cao hơn hẳn ngày thường.
"Những ngày Tết chạy xe vất vả hơn vì khách ít, nhưng nếu chịu khó vẫn kiếm được thêm. Tôi tranh thủ làm để gửi tiền về cho vợ con và bố mẹ lo Tết ở quê nhà", anh tâm sự. Anh cũng cho biết thêm, chi phí đi lại, quà cáp cùng việc phải nghỉ làm nhiều ngày khiến anh khó sắp xếp về quê. Thay vào đó, anh thường gọi điện video chúc Tết gia đình sau mỗi ca làm.
Không chỉ các tài xế xe ôm công nghệ, nhiều lao động phổ thông khác cũng lựa chọn ở lại thành phố dịp Tết. Lý do không phải vì yêu cái tĩnh lặng của đô thị những ngày xuân, mà chính là vì những con số hấp dẫn: tiền thưởng nhân đôi, giá cước nhân ba, lương làm thêm cao ngất.
Cơ hội tích lũy cho người trẻ
Hiện nay, nhiều người trẻ cũng nhìn nhận việc ở lại thành phố dịp Tết như một cơ hội tích lũy tài chính quý giá. Trong khi phần lớn hàng quán đóng cửa nghỉ lễ, một số nhà hàng, quán ăn vẫn duy trì hoạt động để phục vụ khách du lịch và người dân ở lại thành phố.
Hoàng Thu Hồng (25 tuổi, nhân viên phục vụ tại một nhà hàng ở phố Hàng Lược, Hà Nội) cho biết, cô chủ động đăng ký làm việc dịp Tết. Hồng quê ở Phú Thọ, mới ra Hà Nội làm việc được hai năm. Những ngày lễ Tết thường được tính lương gấp đôi hoặc gấp ba so với ngày thường.
Theo Hồng, nhiều đồng nghiệp của cô cũng lựa chọn ở lại làm việc để có thêm thu nhập, đặc biệt là những người phải tự trang trải cuộc sống tại thành phố lớn. "Tết không xa nhà, nhưng đây là cơ hội để tôi tích lũy thêm kinh nghiệm và tài chính", Hồng chia sẻ.
Những mắt xích quan trọng giữ nhịp đô thị
Câu chuyện của anh Hoàng và chị Hồng không phải là cá biệt. Khi Thủ đô và các thành phố lớn chìm vào không khí nghỉ ngơi, một bộ phận lao động di cư lại trở thành những mắt xích quan trọng giữ nhịp sống đô thị. Từ những công trình xây dựng hối hả chạy đua với thời gian đến những nhà hàng sáng đèn xuyên đêm, những người lao động "xuyên Tết" hiện diện như một phần tất yếu của nền kinh tế đô thị.
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, lực lượng lao động di cư tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh hay Hà Nội chiếm tỉ lệ đáng kể trong tổng số lao động cả nước. Trong đó, số lượng lớn người lao động làm việc trong những lĩnh vực vẫn cần duy trì hoạt động trong dịp Tết như:
- Vận tải, vận chuyển hành khách
- Dịch vụ phục vụ ăn uống
- Vệ sinh môi trường đô thị
- Xây dựng và hoàn thiện công trình
Trên thực tế, nhu cầu tiêu dùng và dịch vụ tăng cao trong kỳ nghỉ Tết khiến một bộ phận lao động vẫn phải duy trì công việc. Điều này không chỉ góp phần giữ nhịp hoạt động của đô thị, mà còn tạo cơ hội tăng thu nhập đáng kể cho người lao động.
Những hy sinh thầm lặng
Tuy nhiên, việc làm xuyên Tết cũng đi kèm với nhiều khó khăn và hy sinh. Người lao động phải đối mặt với cảm giác xa nhà, thiếu vắng không khí đoàn viên và áp lực làm việc trong thời điểm đặc biệt của năm.
Tại một công trình xây dựng ở khu vực ngoại thành Hà Nội, anh Nguyễn Văn Bình (41 tuổi) vẫn làm việc đến sát ngày Giao thừa. Bình quê Nghệ An, làm nghề xây dựng đã hơn 15 năm. Anh cho biết, các công trình thường cần hoàn thiện tiến độ trước Tết nên công nhân có thể làm thêm giờ với mức lương cao hơn.
"Làm thêm vài ngày có thể đủ tiền học cho con mấy tháng. Mình cực một chút nhưng gia đình đỡ vất vả hơn", anh Bình tâm sự. Sau Tết, anh mới về quê thăm nhà khi công việc tạm ổn định.
Để giữ vệ sinh sạch sẽ cho Thủ đô những ngày Tết, không thể không kể đến sự hy sinh của những người công nhân môi trường. Khi giờ phút giao thừa đến gần, người dân vội vã trở về nhà sum vầy với gia đình, đó cũng là lúc tiếng chổi quét dọn của bà Hoa (58 tuổi, công nhân vệ sinh môi trường, quê Quảng Trị) bắt đầu vang lên khắp các nẻo đường.
Bà Hoa kể, bản thân đã hơn 20 năm ăn Tết với đường nhựa. Những ngày Tết, khi ai cũng diện quần áo đẹp đón xuân, bà vẫn trung thành với bộ bảo hộ phản quang và chiếc khẩu trang dày cộp.
"Cái nghề chọn mình, chứ mình đâu được chọn Tết", lau vội những giọt mồ hôi trên trán, bà Hoa vẫn mỉm cười tâm sự. Rồi bất chợt, bà lại ngậm ngùi chia sẻ: "Nhìn người ta xúng xính đi chơi, mình cũng chạnh lòng chứ. Nhưng cô không quét thì sáng mùng Một phố xá bẩn thỉu, người ta đi du xuân sao đành. Thôi thì mình làm cái nghề giữ sạch cho thiên hạ, coi như cũng là góp chút xuân".
Ca làm việc đêm Giao thừa của bà Hoa thường kéo dài đến tận 3-4 giờ sáng mùng Một Tết. Bữa cơm tất niên của bà thường là suất cơm bình dân vội vã lúc 6 giờ chiều Giao thừa, rồi sau đó là cuộc hành trình giữa phố phường đêm xuân.
Phản ánh quá trình đô thị hóa
Giữa không khí đoàn viên của ngày Tết, vẫn có những người lao động âm thầm ở lại Thủ đô và các thành phố lớn để làm việc, góp phần duy trì các dịch vụ thiết yếu cho đô thị. Từ việc đưa đón khách, phục vụ ăn uống đến bảo đảm tiến độ xây dựng và vệ sinh môi trường, họ giúp thành phố vận hành ổn định trong kỳ nghỉ dài.
Lực lượng lao động này phản ánh rõ nét quá trình đô thị hóa và di cư lao động tại Việt Nam. Khi cơ hội việc làm tập trung ở các thành phố lớn, nhiều người chấp nhận xa gia đình để mưu sinh và tìm kiếm cơ hội phát triển bản thân.
Dù phải đánh đổi bằng những phút giây xa nhà, thiếu vắng không khí sum họp gia đình, sự nỗ lực và hy sinh của họ góp phần giữ cho nhịp sống đô thị không bị gián đoạn trong những ngày đầu năm mới. Họ chính là những người hùng thầm lặng, góp phần tô điểm thêm cho bức tranh xuân của thành phố.
