Rộng hơn 71.000 ha với hơn 80 km giáp sông Đồng Nai, Vườn quốc gia Cát Tiên sở hữu hệ sinh thái rừng đặc biệt, là nơi sinh sống của hàng nghìn loài động, thực vật và được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.
Lịch sử Vườn quốc gia Cát Tiên
Liên quan đến Vườn quốc gia Cát Tiên, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 188 (ngày 16.7.2026) về việc chuyển giao cho UBND thành phố Đồng Nai quản lý. Vườn quốc gia Cát Tiên có diện tích hơn 71.000 ha, trong đó hơn 80 km giáp với sông Đồng Nai. Vườn thuộc địa bàn thành phố Đồng Nai (gần 44.000 ha) và tỉnh Lâm Đồng (gần 27.300 ha).
Do đó, trong Nghị quyết chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên cho UBND thành phố Đồng Nai quản lý, Chính phủ cũng giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan thẩm định hồ sơ đề án điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Đồng Nai và tỉnh Lâm Đồng đối với phần đất thuộc vườn quốc gia này.
Hình thành và phát triển
Vườn Quốc gia Cát Tiên là khu rừng nguyên sinh nằm ở phía bắc Đồng Nai, xưa kia thuộc một phần căn cứ địa cách mạng của Chiến khu Đ rộng lớn. Sau năm 1975, được Bộ Quốc phòng tiếp quản. Sang năm 1976, Chính phủ đưa vào diện bảo tồn. Đến năm 1978, Chính phủ quyết định đưa nơi đây thành rừng cấm với diện tích 31.000 ha (thuộc địa phận huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai cũ).
Tháng 2.1998, Chính phủ ra quyết định thành lập Vườn quốc gia Cát Tiên, gộp thêm Khu bảo tồn thiên nhiên Cát Lộc thuộc tỉnh Lâm Đồng và một phần đất của lâm trường Nghĩa Trung (thuộc tỉnh Bình Phước cũ), nâng diện tích của vườn lên hơn 71.000 ha như hiện nay, giao vườn cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý.
Khu dự trữ sinh quyển thế giới thứ 2 của Việt Nam
Vào năm 2001, Vườn quốc gia Cát Tiên được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới và là khu dự trữ sinh quyển thế giới thứ 2 của Việt Nam. Khu dự trữ sinh quyển thế giới đầu tiên của Việt Nam là rừng ngập mặn Cần Giờ được UNESCO công nhận vào năm 2000. Tính đến nay, Việt Nam có 12 khu dự trữ sinh quyển thế giới.
Vào năm 2005, khu đất ngập nước Bàu Sấu của Vườn quốc gia Cát Tiên được Ban thư ký Công ước Ramsar công nhận đưa vào danh sách các vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế. Về phía Việt Nam, vào năm 2024, Chính phủ đã xếp hạng Vườn quốc gia Cát Tiên là di tích Quốc gia đặc biệt.
Hệ sinh thái đa dạng
Ngoài việc có diện tích rộng lớn, Vườn quốc gia Cát Tiên còn có hơn 80 km giáp với sông Đồng Nai, cho nên hệ sinh thái rừng rất đa dạng, phong phú. Về hệ sinh thái rừng, có các loại rừng sau: rừng lá rộng thường xanh các loại cây chủ yếu họ dầu, cẩm lai, gõ đỏ, giáng hương; rừng thường xanh nửa rụng lá: chủ yếu gồm những loài cây gỗ rụng lá vào mùa khô như bằng lăng, ổi, tung, râm; rừng cây gỗ xen tre nứa; rừng tre nứa và thảm thực vật ngập nước - bán ngập nước.
Về động thực vật, có hơn 1.655 loài thực vật, và 2.277 loài động vật. Trong đó có nhiều loài quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng, đặc biệt là quần thể voi châu Á. Vườn quốc gia Cát Tiên cũng có quần thể bò tót hoang dã được đánh giá lớn nhất Việt Nam với trên 300 con và quần thể cá sấu nước ngọt Bàu Sấu. Bên cạnh đó, Vườn quốc gia Cát Tiên cũng là nơi có quần thể nai rất lớn. Hiện nơi đây có dịch vụ ngắm thú đêm thu hút du khách đến trải nghiệm.
