Việt Nam: Quốc gia chưa bao giờ nhược tiểu trong dòng chảy lịch sử
Dân tộc Việt Nam, tổ tiên của chúng ta, chưa bao giờ tự coi mình là "nhược tiểu". Khái niệm này chỉ xuất hiện khi một bộ phận tự hạ thấp giống nòi, tạo ra tâm lý lầm lẫn kéo dài. Thực tế, Việt Nam chưa bao giờ là một quốc gia nhược tiểu, dù trong quá khứ, hiện tại hay tương lai.
Lê Hoàn và nền móng của một "nước lớn"
Hoàng đế Lê Hoàn (Lê Đại Hành) đã chứng minh sức mạnh của Đại Cồ Việt khi dẹp yên nội loạn và đánh thắng giặc Tống năm 981. Đây là lần thứ hai nước ta chiến thắng đội quân xâm lược hùng mạnh của một Trung Hoa thống nhất, sau cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Ông là vị vua đầu tiên dựng "Hùng triều ngọc phả" để khẳng định nền độc lập lâu đời từ thời Hùng Vương, biến Thánh Gióng thành quốc thần nhằm huy động toàn dân đánh giặc.
Lê Hoàn được nhà Tống nể trọng, với vua Tống nhận xét ông "tư cách gồm nghĩa dũng, bẩm tính vốn trung thuần, được lòng người trong nước". Các sứ giả nhà Tống thậm chí coi ông "không khác gì vua Tống". Năm 996, khi quan trấn thủ báo cáo "chiến thuyền Giao Chỉ hơn trăm chiếc xâm phạm lãnh thổ", vua Tống không những làm lơ mà còn ban chiếu thư và đai ngọc cho Lê Hoàn. Ông thẳng thừng nhắc nhở: "Nếu Giao Châu có làm phản thì đầu tiên đánh vào Phiên Ngung, thứ đến đánh Mân Việt", khẳng định quốc lực hùng mạnh.
Điều đáng chú ý là Lê Hoàn đã xử lý nội loạn một cách nhân văn. Dù phải xử tử những người cầm đầu như Nguyễn Bặc và Phạm Hạp, ông không sát hại gia đình hay phe nhóm của họ, thậm chí trọng dụng em ruột Phạm Hạp là Phạm Cự Lượng làm đại tướng quân và con trai Nguyễn Bặc là Nguyễn Đê. Trong 24 năm ở ngôi, ông không chỉ đập tan xâm lược mà còn tăng cường quốc lực, đặt nền móng cho nền văn minh Lý - Trần rực rỡ.
Hành trình phát triển kinh tế sau 40 năm đổi mới
Từ khi chuyển sang kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa, Việt Nam đã đạt được những bước tiến ngoạn mục. Năm đầu đổi mới, nền kinh tế chỉ đạt 8 tỉ USD với 70% dân số nghèo đói. Sau 40 năm, tỷ lệ nghèo giảm xuống dưới 1,9%, quy mô GDP đạt 476,3 tỉ USD năm 2024, tăng 59,5 lần. Dự kiến năm 2025, GDP vượt 510 tỉ USD, đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao.
Kinh tế thị trường không phải là thứ "ngoại nhập" từ phương Tây. Từ thời nhà Tiền Lê đầu thế kỷ 11, nước ta đã đề nghị nhà Tống cho đặt người phụ trách chợ trao đổi hàng hóa vào nội địa Trung Quốc. Thời nhà Mạc thế kỷ 16, Việt Nam giao thương với hàng chục nước, và đến thời chúa Nguyễn, các trung tâm như Hội An, Sài Gòn đã sầm uất. Điều này cho thấy kinh tế thị trường đã là tập quán lâu đời được các triều đại bảo trợ.
Ngày nay, Việt Nam đang hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa, hội nhập sâu rộng với thế giới. Mục tiêu trở thành nước phát triển thu nhập cao trong 20 năm tới là khả thi với tốc độ tăng trưởng hiện nay. Tuy nhiên, GDP không phải là chỉ số duy nhất đánh giá sự thịnh vượng, vì nó có thể bị bóp méo bởi các yếu tố như chi phí khắc phục thiên tai.
Vị thế quốc tế và bài học từ lịch sử
Trong trật tự thế giới hiện đại, các siêu cường thường chi phối thông qua cơ chế như cấm vận. Việt Nam đã trải qua thời kỳ cấm vận kéo dài 16 năm sau năm 1975, nhưng vẫn kiên cường trụ vững nhờ sự ủng hộ của các nước Xã hội Chủ nghĩa và phong trào không liên kết. So sánh với Cuba hay Triều Tiên, Việt Nam đã vượt qua thách thức để phát triển mạnh mẽ.
Lịch sử cho thấy, khi giới cầm quyền tách khỏi vận mệnh quốc gia và lợi ích nhân dân, quốc gia đó trở thành "nước nhỏ". Ngược lại, khi lãnh đạo và nhân dân đồng lòng, dù nghèo vẫn là "nước lớn". Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh Đảng cầm quyền phải "vừa là người lãnh đạo vừa là đầy tớ trung thành của nhân dân".
Tương lai, nếu kinh tế thị trường và nhà nước pháp quyền được định hình toàn cầu, quan hệ quốc tế sẽ dựa trên hợp tác doanh nghiệp và công dân, giảm bớt bất đồng chính trị. Khi các tập đoàn kinh tế và nhà khoa học Việt Nam đủ mạnh để hợp tác quốc tế, vấn đề nước lớn - nước nhỏ sẽ không còn tồn tại.
Kết luận: Di sản bền vững cho tương lai
Sau 40 năm đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa, với trọng tâm là tháo bỏ "điểm nghẽn của điểm nghẽn" để giải phóng sáng tạo. Định hướng này đảm bảo ổn định chính trị và an sinh xã hội, hỗ trợ các thành phần yếu thế, tương tự nhiều nước phát triển.
Việt Nam chưa bao giờ là quốc gia nhược tiểu. Từ thời Lê Hoàn đến nay, dân tộc ta luôn khẳng định sức mạnh và ý chí độc lập. Với nền tảng lịch sử vững chắc và thành tựu phát triển kinh tế ấn tượng, tương lai của Việt Nam hứa hẹn tiếp tục là một "nước lớn" trong cộng đồng quốc tế.
