Ung thư dạ dày đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, với nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 20-30 thậm chí là thiếu niên. Giáo sư Tian Yantao, Trưởng khoa Phẫu thuật tuyến tụy và dạ dày tại Bệnh viện Ung thư thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Y tế Trung Quốc, cho biết: “Dạ dày là cơ quan rất đặc biệt, nó vừa hoạt động chăm chỉ lại vừa dễ bị tổn thương. Cách bạn đối xử với nó sẽ quyết định cách nó phản ứng lại với bạn”.
Tỷ lệ ung thư dạ dày cao ở Đông Á và Đông Nam Á
Theo giáo sư, Đông Á và Đông Nam Á là những khu vực có tỷ lệ mắc ung thư dạ dày cao. Trung Quốc chiếm gần 40% số bệnh nhân ung thư dạ dày trên toàn thế giới. Đáng chú ý, tỷ lệ bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn giữa và muộn rất cao. Trong khi đó, Hàn Quốc và Nhật Bản – những nước từng có tỷ lệ mắc cao – nhờ tỷ lệ sàng lọc cao hơn, 60-80% trường hợp được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Nguyên nhân từ thói quen ăn uống và lối sống
Giáo sư Tian Yantao nhấn mạnh: “Ung thư dạ dày là một loại ung thư điển hình liên quan đến lối sống, phần lớn các trường hợp có liên quan mật thiết đến thói quen sinh hoạt hàng ngày”. Ông từng gặp 3 bệnh nhân sinh năm 1990 trong một buổi khám, và bệnh nhân trẻ nhất chỉ mới 7 tuổi.
Những người từ 45 tuổi trở lên có các yếu tố nguy cơ cao bao gồm: thói quen ăn uống không lành mạnh kéo dài (ăn quá mặn, đồ nóng, nướng, nhiều dầu mỡ), hút thuốc hoặc uống rượu lâu năm; mắc các bệnh lý dạ dày tiềm ẩn như polyp, loét mãn tính, viêm teo dạ dày nặng, dị sản ruột, hoặc từng phẫu thuật dạ dày; và có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày.
Tại sao ung thư dạ dày ngày càng trẻ hóa?
Giáo sư chỉ ra hai yếu tố chính. Thứ nhất, giới trẻ thường chủ quan cho rằng mình có “dạ dày sắt”, duy trì lối sống không lành mạnh như thức khuya, bỏ bữa sáng. Điều này khiến dạ dày tiết axit liên tục trong trạng thái đói, ăn mòn niêm mạc, sau đó lại ăn quá nhiều vào bữa trưa. Sự phá vỡ chế độ ăn ba bữa một ngày làm tổn thương niêm mạc dạ dày lâu dài.
Thứ hai, tiếp xúc lâu dài với các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, dù uống rượu ở giới trẻ có giảm. Giáo sư khuyên nên chọn cách giải tỏa căng thẳng lành mạnh và từ bỏ thói quen xấu. Khi gặp các vấn đề như khó chịu dạ dày, ợ hơi, trào ngược axit, cần xác định nguyên nhân gốc rễ. Nhiều bệnh nhân đến khám với triệu chứng dạ dày nhưng thực ra do lo lắng về kỳ thi của con hoặc mâu thuẫn gia đình. Điều chỉnh cảm xúc và chế độ ăn có thể giảm triệu chứng mà không cần dùng thuốc. Dùng thuốc dạ dày không rõ nguyên nhân có thể gây hại lâu dài.
Giáo sư ví von: “Duy trì sức khỏe dạ dày giống như chăm sóc một cái cây, ăn uống đều đặn là điều cần thiết”. Những thói quen xấu như bỏ bữa sáng và ăn quá nhiều vào bữa trưa cần được sửa chữa.
