Triển lãm chuyên đề "Sen trong đá" đã chính thức khai mạc, nằm trong chuỗi hoạt động của hành trình Di sản và hòa bình 2026. Sự kiện do Hội Di sản Văn hóa Việt Nam phối hợp cùng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Công ty Senhouse Việt Nam tổ chức, hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026) và Ngày Quốc tế Bảo tàng 18/5.
Không gian nghệ thuật đầy ý nghĩa
Triển lãm mang đến một không gian nghệ thuật độc đáo, kết hợp giữa thư pháp và các tác phẩm tạo tác tinh xảo từ lá sen khô. Nội dung trưng bày được chia thành ba phần chính: "Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người", "Sen trong đá" và "Trọn mãi hương sen". Mỗi phần đều khắc họa hành trình đấu tranh, hy sinh của những nữ chiến sĩ cách mạng Việt Nam trong lao tù, đồng thời tôn vinh vẻ đẹp tinh thần của người phụ nữ Việt Nam qua nhiều thời kỳ lịch sử.
Phát biểu khai mạc
Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, nhấn mạnh: "Sen trong đá" không chỉ là một tên gọi giàu tính biểu tượng mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc tới các thế hệ hôm nay và mai sau. Ông giải thích: Sen tượng trưng cho sự thuần khiết, thanh cao và nghị lực sống mãnh liệt; còn đá tượng trưng cho thử thách, gian truân và sự cứng rắn.
Nhắc lại lịch sử 113 năm của nhà tù Côn Đảo (1862-1975), Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân đặc khu Côn Đảo Nguyễn Văn Mạnh khẳng định: Nơi từng được mệnh danh là "địa ngục trần gian" đã chứng kiến tinh thần chiến đấu kiên cường của hàng vạn người con ưu tú của dân tộc, trong đó có nhiều nữ chiến sĩ cách mạng. Ông nhấn mạnh: "Các bà, các chị, những đóa hoa bừng nở rực rỡ giữa chốn ngục tù với tinh thần đấu tranh kiên cường, giữ trọn khí tiết, sẵn sàng hy sinh trọn tuổi thanh xuân tươi đẹp của mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc."
Chia sẻ từ cựu tù chính trị
Trong không gian thiêng liêng và giàu cảm xúc của triển lãm, nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa, một cựu tù chính trị Côn Đảo, đã chia sẻ những ký ức về quãng thời gian bị địch giam cầm. Bà xúc động nhớ lại: "Những năm tháng lao tù khắc nghiệt, nhưng chúng tôi luôn cháy bỏng niềm tin vào cách mạng. Chính lý tưởng đó là sức mạnh giúp những người phụ nữ Việt Nam giữ vững khí phách, không bao giờ bị khuất phục trước kẻ thù."
Theo nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa, 25 chân dung tại triển lãm chỉ là những gương mặt đại diện cho biết bao phụ nữ Việt Nam đã sống và chiến đấu như "những đóa sen tỏa hương giữa đá". Bà cũng bày tỏ: Trong thời bình, vẫn luôn cần có những "đóa sen trong đá" của thời đại mới. "Đá" hôm nay không còn là xiềng xích hay nhà tù, mà là những khó khăn, thách thức trong đời sống, lao động và sáng tạo. "Tôi tin rằng trong thời bình, vẫn luôn cần có những 'đóa sen trong đá' - những người âm thầm vượt qua gian khổ, cống hiến cho khoa học, nông nghiệp, y học để xây dựng đất nước", bà Trương Mỹ Hoa nói.
Cảm nhận từ thế hệ trẻ
Em Hàn Phương Hiếu, học sinh Trường trung học phổ thông Võ Thị Sáu, chia sẻ: "Triển lãm đã mang tới nhiều câu chuyện xúc động về các nữ tù chính trị cách mạng. Em rất khâm phục sự kiên trung, tinh thần bất khuất của các bà. Qua đó, em cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hòa bình mà chúng em đang có hôm nay."
Hoạt động ý nghĩa khác
Trong dịp này, Hội Di sản Văn hóa Việt Nam phối hợp cùng Ủy ban Hòa bình Việt Nam, Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam và Vietravel Hà Nội tổ chức trao tặng 250 áo dài trắng cho nữ sinh và giáo viên Trường trung học phổ thông Võ Thị Sáu. Đồng thời, lễ "Ước nguyện hòa bình" được tổ chức tại Di tích Cầu tàu 914. Hơn 300 đại biểu và học sinh địa phương cùng tham gia đoàn diễu hành từ Bảo tàng Côn Đảo tới khu vực tổ chức lễ, nổi bật với hình ảnh các nữ sinh trong tà áo dài trắng.
Trước biển trời Côn Đảo, các đại biểu đã thành kính tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, chiến sĩ cách mạng, cựu tù chính trị và đồng bào yêu nước đã yên nghỉ nơi đây. Nghi thức thả chim bồ câu - biểu tượng của hòa bình, trở thành điểm nhấn giàu ý nghĩa, gửi gắm khát vọng hòa bình và tinh thần tri ân đối với các thế hệ đi trước đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Thông tin triển lãm
Triển lãm "Sen trong đá" sẽ mở cửa đón khách tham quan đến hết tháng 7/2026 tại Bảo tàng Côn Đảo.
