Bức Tượng Phật Cổ Bản Lạ: Bảo Vật Hàng Trăm Năm Và Những Lần 'Mất Tích' Kỳ Bí
Tại nhà văn hóa cộng đồng bản Lạ, thuộc xã Lượng Minh, tỉnh Nghệ An, hiện đang bảo quản và thờ tự một bức tượng Phật bằng đồng quý hiếm, có niên đại lên tới hàng trăm năm. Bức tượng này không chỉ là một cổ vật giá trị mà còn được xem như điểm tựa tinh thần vững chắc của người dân trong bản. Điều đặc biệt gây chú ý là câu chuyện về những lần bức tượng bị đánh cắp, nhưng sau đó lại quay trở về với bản làng một cách khó lý giải, khiến nhiều người kinh ngạc và tin vào sự linh thiêng của bảo vật.
Lịch Sử Hình Thành Và Ý Nghĩa Tinh Thần
Theo lời kể của các bậc cao niên trong bản, bản Lạ được thành lập từ năm 1757. Sau khi ổn định cuộc sống, người dân đã cùng nhau góp tiền xu, thuê thợ lành nghề đúc nên bức tượng Phật với mong ước cầu bình an, mùa màng thuận lợi. Ban đầu, tượng được đặt trong một tháp thờ trang nghiêm, nhưng do chiến tranh tàn phá, từ năm 1953, bức tượng được giao cho trưởng bản gìn giữ cẩn thận. Đến năm 2005, để thuận tiện cho việc thờ tự và bảo vệ, bức tượng được chuyển về nhà văn hóa bản, nơi nó được tôn kính cho đến ngày nay.
Bức tượng Phật bằng đồng có màu sẫm, cao hơn 70 cm và nặng 57 kg. Với người dân bản Lạ, đây không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là biểu tượng của sự an lành và thịnh vượng. Ông Lô Văn Đoàn, 83 tuổi, một cư dân lâu năm của xã Lượng Minh, chia sẻ: "Từ khi có pho tượng, cuộc sống dân trong bản yên ổn, mùa màng luôn bội thu nên mọi người xem cổ vật này là điểm tựa tinh thần không thể thiếu." Màu nâu sẫm của tượng khiến nhiều người tin rằng đây là "đồng đen" quý hiếm, dẫn đến việc nó thường xuyên bị dòm ngó và nhòm ngó.
Những Lần 'Mất Tích' Và Sự Trở Về Kỳ Lạ
Bức tượng đã trải qua nhiều lần bị đánh cắp, nhưng điều đáng kinh ngạc là nó luôn tìm đường quay về với bản làng. Năm 1987, khi được đặt tại nhà trưởng bản, tượng bị kẻ gian khoét vách lấy đi một cách táo tợn. Tuy nhiên, chỉ 20 ngày sau, bức tượng được tìm thấy ở một con suối gần bản, nguyên vẹn và không hề hấn gì. Khoảng 3 năm sau, tượng lại tiếp tục bị trộm, nhưng lần này, kẻ gian đã tự nguyện mang trả lại sau vài ngày, khiến người dân vừa mừng vừa bối rối.
Đến năm 2006, một lần nữa tượng bị đánh cắp, và dân bản đã phải tìm kiếm suốt một tháng trời mới phát hiện nó bị giấu ở ven suối. Những lần "mất tích" này đã để lại dấu ấn trên bức tượng: phần chóp trên đỉnh đầu đã bị mất và được thay thế bằng vật liệu khác, trong khi phía trước ngực có một vết nứt nhỏ do sự phá hoại của kẻ trộm. Dù vậy, bức tượng vẫn giữ được vẻ uy nghi và linh thiêng trong mắt người dân.
Giá Trị Và Sự Cám Dỗ Từ Bên Ngoài
Tin đồn về bức tượng Phật cổ quý hiếm đã thu hút sự chú ý của nhiều người từ nơi khác, họ tìm đến bản với hy vọng mua lại bảo vật. Ông Lô Văn Chinh, Bí thư bản Lạ, tiết lộ: "15 năm trước, có nhóm buôn đồ cổ trả giá tiền tỉ xin mua lại bức tượng Phật này. Lúc đó nếu bán, chia đều cho hơn 100 hộ, mỗi gia đình sẽ nhận trên 40 triệu đồng." Tuy nhiên, người dân bản Lạ đã kiên quyết từ chối, coi trọng giá trị tinh thần và văn hóa hơn là lợi ích vật chất.
Chiếc Vạc Đồng Cổ Và Những Câu Chuyện Song Hành
Không chỉ có bức tượng Phật, tại trụ sở UBND xã Châu Tiến, tỉnh Nghệ An, cũng đang bảo quản một chiếc vạc đồng được đúc vào khoảng thế kỷ XV. Chiếc vạc này, với chu vi miệng 2,4 m, cao 45 cm và nặng 30 kg, cũng có một lịch sử tương tự: nó đã 5 lần bị trộm trong vòng 50 năm qua, nhưng sau mỗi lần, đều được mang trả lại một cách bí ẩn, khiến người dân địa phương vô cùng ngỡ ngàng.
Chiếc vạc bằng đồng đỏ, với thân nổi các đường gân chạy vòng quanh và bốn quai hình bán nguyệt bố trí cân xứng, từ lâu đã được xem là tài sản chung của cộng đồng. Nó gắn liền với lễ tục và ký ức của nhiều thế hệ người dân. Theo tư liệu lịch sử, vùng đất này xưa gọi là Mường Chai, do nữ thủ lĩnh Chai đứng đầu, và chiếc vạc gắn với sự tích cả bản cùng nhau mổ trâu, nấu chung để đánh đuổi kẻ ác thuở lập Mường.
Đến nay, trong các dịp lễ tế Thần Trời vào ngày 23 tháng Chạp hay lễ mừng lúa mới tháng 9 Âm lịch, người dân vẫn duy trì nghi thức truyền thống bằng cách khiêng vạc ra sân, nhóm bếp lớn nấu thịt trâu làm lễ. Sự hiện diện của cả bức tượng Phật và chiếc vạc đồng không chỉ là minh chứng cho lịch sử lâu đời mà còn khẳng định sức mạnh tinh thần và văn hóa bền vững của cộng đồng nơi đây.
