Ngày 16/6/2026, tại Hội nghị giao ban báo chí kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm đã có bài phát biểu nhấn mạnh vai trò dấn thân của báo chí vì lợi ích đất nước và nhân dân.
Báo chí trước sự dịch chuyển căn bản
Thứ trưởng Phan Tâm cho rằng môi trường thông tin đang thay đổi nhanh chóng với sự phát triển của công nghệ số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo. Lượng thông tin ngày càng nhiều nhưng niềm tin vào thông tin lại trở nên khó khăn hơn. Áp lực đối với báo chí không chỉ là sản xuất thông tin nhanh, đủ rộng, mà còn là đảm bảo độ tin cậy, giá trị và trách nhiệm xã hội.
Người đọc ngày nay có nhiều nguồn thông tin hơn, do đó họ trở nên tinh tế hơn trong lựa chọn. Đây vừa là áp lực vừa là cơ hội để báo chí chuyên nghiệp khẳng định vị thế so với các nguồn thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng.
Giá trị cốt lõi mà công nghệ không thể thay thế
Thứ trưởng nhấn mạnh những giá trị mà không thuật toán nào có thể thay thế: khả năng kiểm chứng sự thật qua sự hiện diện và trách nhiệm của con người, tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp, đạo đức nghề báo, bản lĩnh chính trị và sự dấn thân vì lợi ích quốc gia. Đây là lợi thế cạnh tranh bền vững của báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Hoàn thiện thể chế: Hai nghị định hướng dẫn Luật Báo chí
Bộ VHTTDL đã hoàn tất hai nghị định hướng dẫn Luật Báo chí số 126/2025/QH15, có hiệu lực từ 1/7/2026. Một số điểm mới đáng chú ý:
- Quyền tác nghiệp: Lần đầu tiên quy định nếu cơ quan im lặng quá 30 ngày (giải quyết vấn đề) hoặc 15 ngày (kiến nghị, phản ánh), báo chí có quyền đăng tải hoặc chuyển lên cấp trên.
- Thẻ nhà báo: Nhà báo chuyển cơ quan được đổi thẻ ngay; nếu hết hợp đồng và trong 12 tháng được tiếp nhận mới, vẫn được xét đổi thẻ.
- Kinh tế báo chí: Báo điện tử được tích hợp các dịch vụ thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế… để đa dạng hóa nguồn thu.
- Công nghệ: Nhà nước khuyến khích ứng dụng AI trong thu thập, sản xuất, phân tích và phân phối nội dung.
Nghĩa vụ mới cần chuẩn bị
- Kênh nội dung trên mạng xã hội (YouTube, Facebook, TikTok…) phải thông báo với cơ quan quản lý trong 10 ngày làm việc kể từ khi mở kênh; khi chấm dứt cũng phải thông báo trước 10 ngày.
- Lưu trữ nguyên vẹn nội dung: báo điện tử 3 tháng, phát thanh truyền hình 30 ngày.
- Kết nối hệ thống lưu chiểu điện tử quốc gia từ 1/1/2028, cần chuẩn bị kỹ thuật ngay trong năm 2026.
Hướng tới chiến lược phát triển báo chí kiến tạo
Bộ VHTTDL đang xây dựng Chiến lược quản lý và phát triển báo chí theo tư tưởng mới của Đảng, tập trung vào phát triển nguồn lực, năng lực công nghệ, nhân lực chất lượng cao, mô hình kinh tế báo chí số, năng lực cạnh tranh quốc tế và hệ sinh thái báo chí số bền vững.
Thứ trưởng khẳng định cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm tạo môi trường thuận lợi để báo chí phát huy giá trị không thể thay thế, sẵn sàng lắng nghe và tháo gỡ vướng mắc.
Kết thúc bài phát biểu, Thứ trưởng chúc các nhà báo, phóng viên sức khỏe, hạnh phúc và thành công, đồng thời nhấn mạnh hành trình 101 năm báo chí cách mạng tiếp tục với yêu cầu cao hơn về chất lượng, trách nhiệm và niềm tin.
