Ngày 5/6/1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành lên tàu Amiral Latouche-Tréville bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước. 115 năm sau, tọa đàm “Từ Bến Nhà Rồng: Hành trình kiến tạo tương lai” đã được tổ chức, thu hút sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị Việt Nam, đại biểu Quốc hội, đại sứ, các hội hữu nghị và đông đảo sinh viên, thanh niên.
Ý nghĩa lịch sử sâu sắc
Sự kiện mang ý nghĩa chính trị và văn hóa to lớn. Hành trình vạn dặm của Người không chỉ mở ra bước ngoặt cho cách mạng Việt Nam mà còn trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, tinh thần tự lực tự cường và khát vọng tự do.
Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thúy Anh, Chủ tịch Hội Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam-Pháp, nhấn mạnh quyết định dũng cảm của Nguyễn Tất Thành trong bối cảnh các phong trào yêu nước bế tắc. Tại Pháp, Người tiếp xúc với tư tưởng thời đại, hình thành tư duy đối ngoại Hồ Chí Minh. Hành trình 30 năm qua nhiều quốc gia là biểu tượng cho lòng yêu nước, tinh thần học hỏi, sức mạnh dân tộc gắn với thời đại và đoàn kết quốc tế.
Những sáng lập vĩ đại
Tiến sĩ Chu Đức Tính, nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, trình bày tham luận “Từ bến Sài Gòn: Hành trình đến độc lập, tự do”. Ông tái hiện cuộc đời Người từ thuở thiếu thời tại Nghệ An đến quyết định rời cảng Sài Gòn. Theo ông, tầm nhìn của Nguyễn Tất Thành khác biệt với các bậc tiền bối như Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu; tư duy độc lập và ý chí tự chủ là con đường phù hợp nhất.
Những năm tháng bôn ba ở Pháp, Mỹ, Anh, Nga giúp Nguyễn Ái Quốc tiếp cận Luận cương Lênin, tìm ra con đường cách mạng vô sản. Trong 34 năm (1911-1945), Người để lại ba sáng lập vĩ đại: Đảng Cộng sản Việt Nam, Mặt trận Dân tộc thống nhất và nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích dân tộc lên trên hết vẫn là bài học quý cho thế hệ trẻ.
Triết lý ngoại giao nhân dân
Đại sứ Nguyễn Phương Nga, nguyên Thứ trưởng Ngoại giao, nguyên Chủ tịch Liên hiệp các Tổ chức hữu nghị Việt Nam, trình bày tham luận “Tư tưởng Hồ Chí Minh về triết lý đối ngoại nhân dân”. Bà khẳng định Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà ngoại giao kiệt xuất, đặt nền móng cho ngoại giao hiện đại Việt Nam. Tư tưởng của Người bắt nguồn từ tình yêu thương con người và “lấy dân làm gốc”. Người chinh phục lòng người bằng đạo lý, tình người để “thêm bạn bớt thù”. “Ba tầng mặt trận” mà Bác xây dựng gồm đoàn kết trong nước, đoàn kết Việt Nam-Lào-Campuchia và đoàn kết nhân dân thế giới.
Dấu ấn quốc tế
Đại sứ Nguyễn Thị Bích Huệ, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Italia, chia sẻ câu chuyện xúc động về dấu ấn của Bác tại Italia. Hiện có khoảng 21 quảng trường và địa danh mang tên Bác. Một cuốn truyện tranh về Bác xuất bản tại Italia từ những năm 1960 đã khiến nhiều người Italia gia nhập Đảng Cộng sản vì ngưỡng mộ Người.
Nguyên Đại sứ tại Pháp Nguyễn Thiệp đề cập đến góc nhìn khách quan của các học giả quốc tế như Sophie Quinn-Judge, William J. Duiker, Pierre Brocheux. Các công trình nghiên cứu từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau đều tìm thấy ở Chủ tịch Hồ Chí Minh đạo đức cao đẹp và chủ nghĩa yêu nước vĩ đại.
Mối liên hệ với Nga và thế hệ trẻ
Ông Nguyễn Đăng Phát, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Hữu nghị Việt Nam-Nga, nhấn mạnh mối liên hệ đặc biệt giữa Bác với Liên Xô và nước Nga – nơi Người tìm thấy ánh sáng chủ nghĩa Mác-Lênin. Hội Hữu nghị Việt Nam-Nga luôn nỗ lực gìn giữ di sản của Bác qua nghiên cứu, dịch thuật, xuất bản sách và tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống tại các địa phương như Đồng Tháp, Nghệ An, Cao Bằng.
Bà Phượng, kiều bào 86 tuổi sinh ra tại New Caledonia, chia sẻ kỷ niệm khi nghe tin Tuyên ngôn Độc lập năm 1945. Bà vẫn giữ mái tóc ngắn từ năm 1947 theo lời khuyên của cha và hưởng ứng lời kêu gọi của Bác về nếp sống tiết kiệm, văn minh.
Sinh viên Châu Anh (Trường đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội) bày tỏ lòng biết ơn và khát vọng cống hiến. Thế hệ trẻ ý thức được cơ hội hiện tại nhờ sự hy sinh của các thế hệ đi trước, và thể hiện lòng biết ơn qua nỗ lực học hỏi, vươn lên.
Tọa đàm “Từ Bến Nhà Rồng: Hành trình kiến tạo tương lai” để lại dư âm và bài học còn nguyên giá trị. Hành trình vạn dặm của người thanh niên Nguyễn Tất Thành không chỉ là ngọn đuốc soi đường cho nhân dân Việt Nam mà còn là động lực tiến vào kỷ nguyên mới.
