Giữa cuộc đua công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng nóng lên, một món đồ trang sức tưởng chừng chỉ dành cho các dịp lễ lại bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý. Trong tuần giao dịch vừa qua, cổ phiếu của Zhecheng Huifeng Diamond Technology đã tăng vọt 51%, trong khi SF Diamond tăng 40%, trong khi chỉ số CSI 300 đại diện cho thị trường chứng khoán Trung Quốc chỉ nhích nhẹ 1%. Điều đáng chú ý là hai công ty này không liên quan đến sản xuất chip, máy chủ hay phần mềm AI. Họ sản xuất kim cương, nhưng không phải loại dùng làm trang sức.
Kim cương nhân tạo: Vật liệu tản nhiệt đột phá cho chip AI
Các tấm kim cương đơn tinh thể tổng hợp do hai công ty này sản xuất đang được các hãng công nghệ lớn kiểm định và đưa vào sử dụng như vật liệu tản nhiệt cho chip trí tuệ nhân tạo thế hệ mới. SF Diamond đã xác nhận bắt đầu xuất hàng các tấm tản nhiệt kim cương theo từng lô nhỏ sau khi vượt qua vòng kiểm định của khách hàng nước ngoài. Henan Liliang Diamond cũng công bố khởi động giai đoạn sản xuất đầu tiên của dự án tấm tản nhiệt công suất cao.
Lý do kim cương được ưa chuộng nằm ở khả năng dẫn nhiệt vượt trội: 2.200 W/mK, gấp 5 lần đồng và hơn 10 lần silicon. Trong khi silicon bắt đầu mất ổn định ở khoảng 150°C, kim cương có thể chịu được đến 1.000°C mà không suy giảm hiệu năng. Khi các chip AI ngày càng được tích hợp dày đặc và tỏa nhiều nhiệt hơn, các vật liệu tản nhiệt truyền thống như đồng và nhôm đang dần chạm giới hạn.
Phân tích thị trường và dòng vốn dịch chuyển
Các nhà phân tích tại Huayuan Securities nhận định trong một báo cáo tuần này rằng kim cương đang ngày càng được xem là giải pháp thay thế vượt trội, và việc ứng dụng kim cương trong chip AI và trung tâm dữ liệu đang tiến tới mức đồng thuận của toàn ngành. Loại vật liệu tổng hợp từ đồng và kim cương tạo nên khả năng tản nhiệt vượt trội cho các module chip, giúp hiệu năng chip tăng thêm khoảng 10%.
Tuy nhiên, cổ phiếu đồng và nhôm không được hưởng lợi từ xu hướng này. Trái lại, cổ phiếu của Aluminum Corp. of China và Jiangxi Copper đã lần lượt giảm khoảng 25% và 28% so với đỉnh hồi tháng 1, sau giai đoạn tăng mạnh nhờ kỳ vọng AI trước đó. Dòng tiền đang rời bỏ các vật liệu truyền thống để tìm đến phân khúc mới có nền tảng kỹ thuật vững chắc hơn.
Ông Duan Bing, nhà phân tích công nghệ và viễn thông Trung Quốc tại Nomura, cho rằng sau hai đến ba năm đổ vốn vào các mảng cốt lõi của AI như bảng mạch in và module quang học, nhiều quỹ đầu tư đang nhanh chóng xoay sang các phân khúc nhỏ hơn có nền tảng cơ bản mạnh, nguồn cung hạn chế và khả năng định giá cao.
Lợi thế của Trung Quốc trong ngành kim cương nhân tạo
Trung Quốc đang nắm giữ lợi thế rõ ràng trong cuộc dịch chuyển này khi hiện chiếm khoảng 40 đến 50% thị phần kim cương nhân tạo toàn cầu, phần lớn nhờ chi phí sản xuất thấp và năng lực công nghiệp được tích lũy nhiều năm.
Về dài hạn, kim cương nhân tạo còn tiềm năng lớn hơn nhiều so với vai trò tản nhiệt hiện tại. Về mặt lý thuyết, kim cương có thể thay thế hoàn toàn silicon làm vật liệu bán dẫn với tốc độ xử lý lý thuyết lên đến 1-2 terahertz, so với giới hạn 5-6 gigahertz của silicon hiện nay. Tuy nhiên, rào cản kỹ thuật về pha tạp chất và độ chính xác khắc mạch khiến ứng dụng này vẫn còn trong giai đoạn nghiên cứu, với triển vọng thương mại hóa được giới chuyên gia đặt vào thập niên 2030.
Trước mắt, việc làm mát chip vẫn là ứng dụng thực tế nhất, và chính điều đó đang khiến các nhà đầu tư không còn nhìn kim cương như thứ chỉ dùng để tặng nhau trong ngày lễ.
