Scotland: Quốc gia châu Âu có tục xông đất giống Việt Nam với nhiều nghi lễ độc đáo
Trong khi Việt Nam có phong tục xông đất đầu năm để cầu may mắn, ít người biết rằng ở châu Âu xa xôi, cách nước ta khoảng 15.000 km, đất nước Scotland cũng duy trì một truyền thống tương tự. Tục lệ này, được gọi là first footing, có lịch sử khoảng 400 năm và mang nhiều nét tương đồng thú vị với văn hóa Việt.
Người xông đất lý tưởng và những món quà ý nghĩa
Theo quan niệm của người Scotland, người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa, gọi là first footer, sẽ quyết định vận may của gia chủ trong cả năm. Truyền thống này bắt nguồn từ thời kỳ bị người Viking xâm lược, khi những người lạ tóc vàng, cầm rìu được xem là điềm xui. Do đó, nam giới cao lớn với mái tóc đen hoặc sẫm màu được ưu tiên để xông đất, trong khi người tóc vàng có thể mang lại rắc rối.
Người xông đất thường mang theo các món quà tượng trưng cho sự thịnh vượng và ấm no. Những vật phẩm phổ biến bao gồm:
- Đồng xu: Biểu tượng của của cải và tài lộc.
- Than đen: Đại diện cho sự ấm áp và năng lượng.
- Bánh mì đen: Thể hiện ước mong no đủ và dồi dào thực phẩm.
Ngoài ra, rượu whisky cũng là món quà phổ biến để chúc mừng năm mới, tạo nên không khí ấm cúng và vui vẻ.
Đêm giao thừa Hogmanay và hoạt động Loony Dook
Trước khi diễn ra tục xông đất, người Scotland đón chào năm mới với lễ hội Hogmanay. Vào đêm giao thừa, họ thường:
- Tổ chức tiệc tùng sum vầy cùng gia đình và bạn bè.
- Hát vang bài hát Auld Lang Syne, một ca khúc truyền thống chào đón năm mới.
- Tham gia rước đuốc trong trang phục Viking, với niềm tin rằng khói từ đuốc sẽ xua đuổi tà ma và đón ánh sáng mặt trời.
Sáng ngày đầu năm, một hoạt động độc đáo khác là Loony Dook diễn ra. Loony Dook có nghĩa là "tắm điên rồ", nơi người dân mặc trang phục sặc sỡ và cùng nhau ngâm mình trong dòng sông Firth of Forth. Hoạt động này không chỉ mang tính giải trí và giúp giải rượu sau bữa tiệc, mà còn là dịp để quyên góp cho các tổ chức từ thiện địa phương, thu hút đông đảo người tham gia.
So sánh với văn hóa Việt Nam và ý nghĩa hiện đại
Tục xông đất ở Scotland và Việt Nam đều nhấn mạnh vào yếu tố may mắn và khởi đầu tốt đẹp cho năm mới. Trong khi người Việt chú trọng đến người xông đất có tuổi hợp với gia chủ, Scotland lại quan tâm đến ngoại hình và màu tóc. Cả hai truyền thống đều phản ánh sự gắn kết cộng đồng và niềm tin vào những điều tốt lành.
Ngày nay, các hoạt động như Hogmanay và Loony Dook không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn trở thành điểm thu hút du lịch, giúp quảng bá hình ảnh Scotland ra thế giới. Sự tương đồng này cho thấy, dù ở khoảng cách địa lý xa xôi, con người vẫn chia sẻ những giá trị chung trong việc đón chào năm mới với hy vọng và lạc quan.
