Một tấm đá cổ có khắc bút tích chữ Hán và hình bàn chân bị xiềng đã được phát hiện trong quá trình khai quật mộ liệt sĩ tại huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Phát hiện này do các chuyên gia của Bảo tàng tỉnh Quảng Trị thực hiện trong đợt tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực từng là nhà tù thời chiến tranh.
Phát hiện bất ngờ
Trong quá trình đào mộ, các công nhân đã phát hiện một phiến đá sa thạch hình chữ nhật, kích thước dài 60 cm, rộng 40 cm, dày 15 cm. Trên bề mặt đá có khắc dòng chữ Hán cổ và một hình vẽ bàn chân người với dấu xiềng xích. Theo ông Nguyễn Văn A, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Quảng Trị, tấm đá có niên đại ước tính vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, thời kỳ Pháp thuộc.
“Đây là một phát hiện quan trọng, góp phần tìm hiểu về cuộc sống của tù nhân trong chiến tranh, đặc biệt là những người bị giam cầm tại các nhà tù thực dân,” ông Nguyễn Văn A cho biết.
Nội dung bút tích
Bút tích trên tấm đá gồm khoảng 20 chữ Hán, miêu tả nỗi khổ của tù nhân bị xiềng xích. Hình bàn chân bị xiềng được khắc nổi, thể hiện rõ dấu vết của một người bị trói buộc. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị, đây là lần đầu tiên phát hiện một tấm bia đá có hình ảnh tù nhân trong mộ liệt sĩ tại địa phương.
“Chúng tôi đã mời các chuyên gia Hán Nôm đến giải mã. Nội dung dự kiến sẽ được công bố trong thời gian tới,” đại diện Sở cho hay.
Ý nghĩa lịch sử
Phát hiện này không chỉ có giá trị về mặt khảo cổ mà còn góp phần làm sáng tỏ lịch sử đấu tranh của dân tộc. Tỉnh Quảng Trị từng là chiến trường ác liệt, nơi có nhiều nhà tù như Lao Bảo, nơi giam giữ các chiến sĩ cách mạng. Tấm đá có thể là một minh chứng cho tinh thần bất khuất của những người tù.
Ông Nguyễn Văn A nhấn mạnh: “Mỗi hiện vật tìm thấy trong mộ liệt sĩ đều là tư liệu quý để giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước.” Tấm đá hiện được bảo quản tại Bảo tàng tỉnh Quảng Trị, chờ nghiên cứu và trưng bày.
Việc phát hiện tấm đá cổ có bút tích và hình bàn chân bị xiềng trong mộ liệt sĩ mở ra hy vọng tìm thêm nhiều hiện vật khác trong các đợt khai quật tiếp theo. Các nhà khảo cổ học dự kiến sẽ tiếp tục khảo sát khu vực xung quanh để tìm kiếm thêm dấu tích lịch sử.
