Khánh thành vào ngày 7/4/2012 tại quê hương của Đại tướng Lê Đức Anh ở xã Lộc An, Huế, Nhà Văn hóa - Thư viện mang tên ông vượt ra ngoài khuôn khổ một công trình phục vụ nhu cầu đọc sách. Ngay từ khi thống nhất chủ trương xây dựng, Đại tướng đã xác định: Đây phải là nơi nhân dân đến để đọc sách, báo và để sinh hoạt chính trị, văn hóa, văn nghệ, rèn luyện thể chất, qua đó nâng cao tri thức, đạo đức, lối sống và sức khỏe. Tư duy ấy cho thấy tầm nhìn sâu rộng của nhà lãnh đạo từng trải qua nhiều giai đoạn lịch sử khốc liệt của dân tộc.
Không gian tri thức gắn với lịch sử
Công trình này mang tính chất của một thiết chế văn hóa tổng hợp, gắn với mục tiêu phát triển con người toàn diện. Không gian thư viện được thiết kế theo phong cách nhà rường ba gian truyền thống Huế, hệ thống tủ sách gỗ, tạo nên một môi trường vừa trang nghiêm vừa gần gũi. Thư viện có hơn 4.000 đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực như chính trị, lịch sử, văn học, nghệ thuật, triết học… đã và đang phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu của người dân địa phương, nhất là thế hệ trẻ. Qua thời gian, công trình tiếp tục được quan tâm đầu tư, trùng tu (năm 2018) và mở rộng với các hạng mục như trường lang, khu đọc sách mới, cảnh quan sinh thái.
Giá trị giáo dục và biểu tượng chủ quyền
Ý nghĩa lớn nhất của công trình nằm ở giá trị giáo dục. Đây là nơi để thế hệ trẻ tìm hiểu về cội nguồn, về truyền thống cách mạng, từ đó hình thành nhân cách, lý tưởng sống. Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều thay đổi nhanh chóng, việc có một không gian để “neo giữ” những giá trị lịch sử, văn hóa như vậy càng trở nên quan trọng. Điểm đặc biệt tạo nên chiều sâu giá trị của Nhà Văn hóa - Thư viện Đại tướng Lê Đức Anh chính là sự kết hợp hài hòa giữa tri thức và lịch sử. Trong khuôn viên thư viện, hình ảnh cột mốc chủ quyền được dựng lại theo nguyên mẫu tại Trường Sa năm 1988 vừa mang tính biểu tượng, vừa là bài học trực quan về chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Chính tại dấu mốc lịch sử ấy, lời thề của Đại tướng Lê Đức Anh về quyết tâm bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia vẫn vang vọng, trở thành nguồn cảm hứng và động lực tinh thần cho các thế hệ học sinh, con em của quê hương, dân tộc. Sự hiện diện của biểu tượng này đã nâng tầm thư viện từ không gian tri thức trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống sống động.
Điểm sáng văn hóa cộng đồng
Gắn bó với thư viện nhiều năm qua là thủ thư Nguyễn Thị Ngân, người âm thầm “giữ lửa” cho văn hóa đọc và chứng kiến rõ nhất những chuyển biến trong nhận thức của bạn đọc. Cô Ngân chia sẻ: “Ban đầu, nhiều em học sinh đến đây chỉ vì tò mò, nhưng dần dần các em hình thành thói quen đọc sách. Có em say mê tìm hiểu lịch sử, có em tìm sách kỹ năng sống, nhưng điều khiến tôi xúc động là các em bắt đầu đặt câu hỏi về quá khứ, về trách nhiệm của mình đối với quê hương”. Từ câu chuyện giản dị ấy cho thấy tác động âm thầm nhưng sâu sắc của văn hóa đọc. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp tri thức, thư viện còn góp phần hình thành nhân cách, nuôi dưỡng lý tưởng sống cho thế hệ trẻ.
Đối với ngành giáo dục, các trường học trên địa bàn xã Lộc An và khu vực lân cận luôn xem đây là “lớp học mở” giàu ý nghĩa, thường xuyên tổ chức cho học sinh đến tham quan, đọc sách, tìm hiểu lịch sử. Thầy giáo Cao Ngọc Hải, Hiệu trưởng Trường THCS Lộc An chia sẻ: “Những bài học về truyền thống cách mạng, về tấm gương của Đại tướng Lê Đức Anh đã trở nên sinh động hơn khi học sinh được trực tiếp trải nghiệm tại không gian này. Đây là cách giáo dục hiệu quả, giúp các em hiểu sâu, nhớ lâu, dễ tiếp nhận hơn rất nhiều so với việc chỉ học qua sách giáo khoa”.
Mô hình cần nhân rộng
Dưới góc độ quản lý, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lộc An Trần Huy Cường cho rằng, Nhà Văn hóa - Thư viện Đại tướng Lê Đức Anh là một trong những điểm sáng văn hóa tiêu biểu của thành phố Huế. Công trình này phục vụ nhu cầu học tập, đọc sách báo của người dân trên địa bàn và vùng lân cận, góp phần xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, củng cố niềm tin và sự gắn kết trong cộng đồng. Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi sự phát triển của công nghệ số đang làm thay đổi thói quen tiếp nhận thông tin, việc duy trì và phát triển văn hóa đọc trở thành một yêu cầu cấp thiết. Nhà Văn hóa - Thư viện Đại tướng Lê Đức Anh chính là minh chứng cho hướng đi đúng đắn trong việc xây dựng không gian văn hóa cộng đồng gắn với giáo dục truyền thống. “Từ một tâm nguyện giản dị nhưng sâu sắc của Đại tướng Lê Đức Anh, Nhà Văn hóa - Thư viện mang tên Đại tướng đã trở thành một thiết chế văn hóa có giá trị bền vững, là niềm tự hào của địa phương, mô hình tiêu biểu này cần được nhân rộng”, ông Trần Huy Cường nói. Trong hành trình xây dựng xã hội học tập và phát triển văn hóa đọc, những “địa chỉ đỏ” như vậy chính là điểm tựa quan trọng. Và từ vùng quê Lộc An, ánh sáng của tri thức và truyền thống vẫn đang lặng lẽ lan tỏa, bền bỉ, sâu sắc và đầy hy vọng, qua đó khẳng định đầu tư cho văn hóa, cho tri thức chính là đầu tư cho tương lai.
