Đình Làng Đình Bảng: Kiến Trúc Độc Đáo Và Lịch Sử Hơn 300 Năm
Theo sử sách, đình làng Đình Bảng được khởi công xây dựng vào năm 1700 và đến năm 1736 mới hoàn thành sau hơn ba thập kỷ. Người có ý tưởng ban đầu dựng đình là một vị quan người Đình Bảng tên là Nguyễn Thạc Lượng. Ông cùng vợ là bà Nguyễn Thị Nguyên và người dân trong vùng đã chung tay góp công, góp của để xây dựng nên ngôi đình này.
Lịch Sử Thờ Cúng Và Giá Trị Tâm Linh
Đình Đình Bảng thờ ba vị nhiên thần quan trọng: Cao Sơn đại vương (Thần Đất), Thuỷ Bá đại vương (Thần Nước) và Bạch Lệ đại vương (Thần Trồng trọt). Ngoài ra, đình còn thờ Lục Tổ, tức sáu vị có công lập lại làng vào thế kỷ XV. Một điểm đặc biệt là sau khi đền Lý Bát Đế bị thực dân Pháp phá hủy năm 1948, nhân dân đã tiếp nhận bài vị của tám vị vua triều Lý về thờ tại đình Đình Bảng, làm phong phú thêm giá trị tâm linh nơi đây.
Kiến Trúc Độc Đáo Và Khác Biệt
Cũng như nhiều đình làng Việt Nam dựng vào cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18, đình Đình Bảng có kiến trúc bề thế, hòa hợp với thiên nhiên. Tuy nhiên, giữa những ngôi đình quen thuộc của Bắc Bộ, đình Đình Bảng nổi bật với dáng dấp nhà sàn và kiến trúc khác biệt, được xem là độc nhất vô nhị ở xứ Kinh Bắc.
Đình có kiến trúc nhà sàn với sàn gỗ cao 0,7m so với mặt nền, đại đình gồm 6 hàng chân cột với 60 cột cái bằng gỗ lim quý có đường kính từ 0,55m đến 0,65m. Những cột gỗ lim đồ sộ này được đặt trên các mặt đá xanh, giúp tăng thêm sự vững chãi cho công trình. Ông Nguyễn Danh Mã, Trưởng Ban Quản lý di tích đình Đình Bảng, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh cho biết, kiến trúc này kết hợp giữa kiến trúc vùng cao và đồng bằng, vừa tạo dáng dấp nhà sàn khác biệt, vừa giúp người dân tránh ảnh hưởng của bão lũ trong quá khứ.
Chi Tiết Nghệ Thuật Tinh Xảo
Ngoài kiến trúc khác biệt, ngôi đình còn có các đầu đao vươn xa nhất được nối với nhau bằng nhà chuyển bồng, khung gỗ lim lực lưỡng, mái ngói đao cong thanh thoát. Đầu đao cong vút của mái đình được chạm khắc tinh xảo, thể hiện trình độ kiến trúc - mỹ thuật bậc cao. Không gian Đại bái đình với hệ thống kiến trúc chồng rường, chạm khắc tinh xảo, nơi hội tụ các giá trị nghệ thuật đặc sắc, được bảo tồn gần như nguyên vẹn.
Hệ thống cửa võng và các mảng chạm khắc dày đặc trong tòa Đại bái thể hiện trình độ nghệ thuật tinh xảo. Đặc biệt, trong đình có hơn 500 đầu rồng chạm khắc tinh xảo mà không chiếc nào giống chiếc nào, minh chứng cho sự sáng tạo và tài hoa của nghệ nhân xưa.
Bảo Tồn Và Công Nhận
Qua thời gian cũng như chiến tranh, ngôi đình bị hư hỏng đôi chút nhưng đã được tôn tạo kỹ lưỡng, vẫn giữ nguyên được vẻ ban đầu và là niềm tự hào của người dân Kinh Bắc. Di tích đình Đình Bảng đã được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt từ năm 2024, khẳng định giá trị văn hóa và lịch sử to lớn của công trình này.
