Ngày 25 Tết: Thời điểm thiêng liêng tảo mộ ông bà tổ tiên
Theo dương lịch, hôm nay là thứ Năm, ngày 12 tháng 2. Xét theo âm lịch, đây chính là ngày 25 tháng Chạp, thường được gọi là ngày 25 Tết. Trong văn hóa dân gian Việt Nam, đây là thời điểm nhiều gia đình lựa chọn để thực hiện nghi lễ tảo mộ – dọn dẹp, sửa sang phần mộ của ông bà, tổ tiên. Xét theo cách tính can chi, hôm nay là ngày Đinh Tỵ, tháng Kỷ Sửu, năm Ất Tỵ.
Không khí những ngày cuối năm và ý nghĩa của tục tảo mộ
Người Việt đang sống trong những ngày của tiết Lập xuân, khi trăm hoa đua nở, cây cối đâm chồi nảy lộc khắp nơi. Chỉ còn đúng 4 ngày nữa, cả nước sẽ chính thức đón Giao thừa Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, bước vào năm mới với nhiều hy vọng và ước mơ mới. Trong không khí rộn ràng ấy, tục lệ tảo mộ – một truyền thống có từ bao đời nay – lại được các thế hệ trong gia đình cùng nhau thực hiện.
Tảo mộ là hoạt động dọn dẹp, sửa sang lại phần mộ của ông bà tổ tiên, những người thân đã khuất trong gia đình, trước khi Tết đến xuân về. Công việc này không chỉ mang tính chất vệ sinh, mà còn chứa đựng ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện lòng hiếu thảo, sự biết ơn và tưởng nhớ đến công lao của các bậc tiền nhân.
Thời gian và cách thức thực hiện tảo mộ
Ở nhiều địa phương trên cả nước, thời điểm tảo mộ thường diễn ra từ sau ngày 10 tháng Chạp cho đến ngày 30 Tết (hoặc 29 Tết đối với những năm thiếu). Đây là lúc gia đình đã đông đủ các thành viên, cùng nhau chuẩn bị hoa, trái cây, bánh trái để mang đến cúng ông bà tổ tiên.
- Mọi người cùng nhau phát cỏ, dọn dẹp mộ phần, trang trí lại cho tươm tất.
- Sau đó, họ thành kính mời ông bà, tổ tiên về nhà đón Tết cùng con cháu.
- Các gia đình thường bố trí để công việc tảo mộ phải hoàn tất trước chiều 30 Tết (hoặc 29 Tết), nhằm kịp trở về sum họp, chuẩn bị đón giao thừa.
Một số tỉnh thành có tập quán thực hiện tảo mộ sau ngày cúng ông Táo về trời (23 tháng Chạp) cho đến ngày cuối cùng của năm. Bên cạnh thời điểm trước Tết Nguyên đán, người Việt còn duy trì tục tảo mộ trong các dịp khác như Tết Thanh minh (tháng 3 âm lịch) và rằm tháng 7. Đặc biệt, Tết Thanh minh cũng là thời điểm được nhiều gia đình lựa chọn để viếng mộ, thể hiện sự thành kính.
Câu chuyện từ thực tế: Gắn kết gia đình và bảo tồn văn hóa
Tảo mộ ngày Tết được xem là một trong những phong tục tốt đẹp của người Việt Nam, nhắc nhở mỗi người về đạo lý "uống nước nhớ nguồn", về lòng hiếu thảo và sự biết ơn đối với các thế hệ đi trước.
Anh Hoàng Chương (24 tuổi, quê miền Tây) chia sẻ: "Cứ vào ngày 25 tháng Chạp hằng năm, đại gia đình tôi lại tề tựu về nhà tổ của ông bà nội ở Cà Mau để cùng nhau đi tảo mộ. Dù ai cũng bận rộn với công việc cuối năm, nhưng mọi người đều cố gắng sắp xếp thời gian để tham gia."
Anh Chương tâm sự thêm: "Tôi nghĩ không chỉ gia đình tôi, mà hầu hết các gia đình Việt Nam đều xem đây là thời điểm thiêng liêng để thắp nén hương cho ông bà tổ tiên, thể hiện lòng hiếu kính và biết ơn. Truyền thống này còn giúp cả gia đình được quây quần bên nhau trước thềm Tết Nguyên đán, từ đó gắn kết tình cảm giữa các thành viên, tạo nên sự ấm áp, sum vầy."
Như vậy, trong nhịp sống hiện đại hối hả, việc gìn giữ và thực hành những phong tục như tảo mộ ngày 25 Tết không chỉ là hành động tri ân, mà còn là cách để mỗi gia đình Việt bảo tồn nét văn hóa truyền thống, giáo dục thế hệ trẻ về đạo lý làm người, đồng thời tạo dịp để mọi người xích lại gần nhau hơn trong những ngày cuối năm.
