Hai con người, hai cách làm khác nhau nhưng cùng chung tình yêu sâu sắc với Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh. Nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp lưu giữ hơn 10.000 hiện vật, trong đó có 1.000 tờ báo xưa, còn nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong ghi lại nhịp sống đời thường qua 6 cuốn sách ảnh và hơn 20 triển lãm. Cả hai đều mong muốn ký ức thành phố mãi được nâng niu và lan tỏa.
Hơn 1.000 tờ báo xưa kể chuyện Sài Gòn
Sau gần 30 năm lặn lội, ông Huỳnh Minh Hiệp, Phó Chánh Văn phòng Trung tâm UNESCO Nghiên cứu Bảo tồn Cổ vật Việt Nam, đã sở hữu kho hiện vật quý với hơn 10 nghìn món đồ về Sài Gòn ngày ấy. Trong đó, bộ sưu tập báo xưa hơn 1.000 tờ là tâm huyết nhất, thể hiện từng lát cắt lịch sử đáng nhớ của thành phố.
Cẩn thận mở tờ nhật báo Tin Sáng số ra ngày 3/7/1976, ông Hiệp chỉ tay vào bản tin đóng khung chữ nhật, đọc to nghị quyết của Quốc hội khóa 6, kỳ họp thứ nhất về việc đặt tên Thành phố Sài Gòn-Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh. Dù đã thuộc lòng, ông vẫn xúc động mỗi lần mở ra. “Có lẽ vì sinh ra, lớn lên và tận mắt chứng kiến thành phố bước qua bao thăng trầm nên những gì liên quan đến mảnh đất này đều dễ khiến tôi thương mến”, ông trải lòng.
Bên cạnh là các tờ Văn nghệ, Sài Gòn giải phóng viết về cột mốc quan trọng cách đây nửa thế kỷ. Năm số Báo Nhân Dân phát hành các ngày 24/6, 1/7, 4/7, 5/7 và 7/7/1976 được lộng khung trang trọng. Trước khi trưng bày tại Tiệm cà-phê Xứ Nam Kỳ, ông Hiệp đã đưa các trang báo cùng nhiều hiện vật đến Trường cao đẳng Phát thanh-Truyền hình II tổ chức triển lãm nhỏ kể với giới trẻ về sự kiện tháng 7/1976.
Hơn 100 triển lãm và triết lý sưu tầm
Từ năm 2005 đến nay, ông Huỳnh Minh Hiệp đã phối hợp tổ chức hơn 100 triển lãm chuyên đề tại nhiều tỉnh, thành, trong đó hơn 20 lần tập trung kể chuyện Sài Gòn ngày ấy - bây giờ. “Việc sưu tầm, tìm hiểu, lưu giữ thông tin những món đồ dù giản đơn nhất về Sài Gòn-Gia Định - Thành phố Hồ Chí Minh đều ý nghĩa. Tôi giữ cả chai nước ngọt, cục xà-bông, cái nắp khoén, miễn đó là một phần ký ức của thành phố”, ông chia sẻ.
Ông cho biết có món đồ mất mười mấy năm dò hỏi mới sở hữu được, nhưng cũng nhiều món do bạn bè, người thân, cả người lạ quý mến trao tay. Khi đã có, ông luôn tìm cách giới thiệu, lan tỏa đến cộng đồng. Ông sẵn sàng tài trợ hiện vật, bối cảnh cho các đoàn làm phim tài liệu, phim lịch sử để những thước phim được thực hiện chân thật, đúng thời điểm.
Nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong và tình yêu với đời thường
Hơn 30 năm cầm máy, nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong đã giới thiệu 6 cuốn sách ảnh nghệ thuật cùng nhiều triển lãm ấn tượng về Sài Gòn - TP.HCM. Chủ đề ông gắn bó là những lát cắt dân sinh ấm áp tình người. Từng là cậu bé bán báo dạo, mời vé số, đánh giày, nhịp sống dân dã đã ngấm vào tim ông từ thuở ấu thơ.
Qua ống kính của ông, bà lão bên gánh hàng rong, ông chú đạp xích-lô, chú bé bán báo luôn tỏa sáng theo cách bình dị nhất. “Tôi lớn lên từ những ngày bươn chải trên đường phố. Tôi chọn đời sống làm chất liệu cho từng bức ảnh. Ngày thơ ấu tôi nhận nhiều thương yêu, che chở, nên khi cầm máy luôn muốn tri ân cuộc đời, cảm ơn thành phố và những người đã nâng bước mình”, ông chia sẻ.
Những bức ảnh kết nối yêu thương
Trần Thế Phong đặt yêu cầu cao cho mỗi bức ảnh: phải sống động, mang ý nghĩa riêng, đủ khiến người xem đồng cảm nhưng không bi lụy. Tình thương yêu giữa người với người là thông điệp ông gửi gắm rõ nhất. Nhiều bộ ảnh đời thường đã tạo nhịp cầu kết nối nhà hảo tâm với các mảnh đời khó khăn.
Quãng thời gian đáng nhớ nhất là những ngày Covid-19, khi thành phố năng động bỗng im ắng. Trên chiếc xe máy, ông luôn kèm theo mấy túi bánh mì, nhu yếu phẩm trao tặng dọc đường. Ông xúc động trước cách mọi người sẻ chia, đùm bọc nhau trong gian khó. Những khoảnh khắc đó được in thành sách, trưng bày triển lãm để khi nhìn lại, ai cũng thấy lòng ngập tràn yêu thương.
Trong số 15 tập sách ảnh và hơn 20 triển lãm, Trần Thế Phong luôn dành vị trí đặc biệt cho chủ đề TP.HCM với nhịp kể nhẹ nhàng như lời cảm ơn. “Khi chụp, tôi luôn tìm cách gửi gắm thông điệp đơn giản nhất để mỗi người đều thấy nét đẹp riêng của thành phố, cảm nhận tình cảm của người Sài Gòn. Hình ảnh phải chạm đến trái tim bằng những điều giản đơn”, ông nói.
