Người Hoa đổ về chùa Ông vay lộc, cầu may mắn dịp rằm tháng Giêng
Sáng ngày 2.3, tức ngày 14 tháng Giêng âm lịch, một ngày trước rằm tháng Giêng, khu vực Chợ Lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Hàng trăm người Hoa cùng với du khách từ khắp nơi đã đổ về chùa Ông, còn gọi là Hội quán Nghĩa An, để thực hiện các nghi lễ truyền thống, mong cầu may mắn và phát đạt trong năm mới.
Nghi lễ vay lộc độc đáo
Ngay từ sáng sớm, không khí linh thiêng đã bao trùm khuôn viên chùa. Nhiều người mang theo những mâm lễ cúng gồm quýt, phong bao lì xì vào chùa để trả lộc. Tại sân thiên tĩnh, đông đảo người dân thành kính thắp nhang hành lễ. Sau khi lễ bái tại các điện thờ, mọi người tập trung xếp hàng dài để đến khu vực nhận lộc.
Theo quan niệm từ bao đời nay của cộng đồng người Hoa, Quan Thánh Đế Quân, còn được biết đến với tên gọi Quan Công, là vị thần bảo trợ, phù hộ cho việc làm ăn và buôn bán. Đặc biệt, người Hoa ở khu vực Chợ Lớn tin rằng nếu được Quan Thánh Đế Quân cho vay lộc, công việc kinh doanh trong năm sẽ phát đạt và suôn sẻ.
Phần lộc được vay bao gồm 2 trái quýt, tượng trưng cho đại cát đại lợi, 1 tờ quý nhân – một loại giấy tiền cúng thần trong tín ngưỡng dân gian của người Hoa, và 2 phong bao lì xì. Người nhận lộc có thể bỏ tiền vào két sắt hoặc bóp ví để mang theo bên mình trong suốt một năm, với hy vọng thu hút tài lộc.
Một điểm đặc biệt trong nghi lễ này là quy tắc vay – trả. Khi vay một phần lộc gồm 2 trái quýt, 2 tờ quý nhân và lượng tiền trong bao lì xì, người dân tin rằng năm sau họ sẽ phải trả lại gấp đôi số lộc đã vay. Tuy nhiên, nếu chỉ đến chùa để thỉnh lộc mà không vay, họ không cần thực hiện nghi lễ trả lễ.
Những phong tục độc đáo khác
Bên cạnh nghi lễ vay lộc, chùa Ông còn là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa truyền thống khác. Đối diện với khu vực vay lộc là nơi bán và treo lồng đèn cầu may mắn và phát tài. Có hai loại lồng đèn chính: lồng đèn phát tài và lồng đèn bình an, được bán với giá từ 500.000 đến 1.000.000 đồng.
Khách thập phương có thể mua lồng đèn tại chùa hoặc mang từ nhà đến, sau khi hành lễ tại tượng Quan Thánh Đế Quân, họ sẽ treo lồng đèn trong khuôn viên chùa hoặc mang về nhà. Đây là một phong tục phổ biến dịp Tết Nguyên tiêu, thể hiện ước nguyện về một năm an lành và thịnh vượng.
Ngoài ra, chùa còn có một gian thờ Mã Tướng Quân cùng ngựa Xích Thố. Sau khi hoàn tất các nghi lễ tại các ban thờ, nhiều người dân xếp hàng để chui qua bụng ngựa, với niềm tin rằng hành động này sẽ mang lại phước lành và may mắn cho năm mới.
Câu chuyện từ những người tham gia
Loan Kiều, một người dân đến từ Củ Chi, chia sẻ rằng đây là lần đầu tiên cô biết đến phong tục vay lộc tại chùa Ông. Cô đã lặn lội từ sáng sớm để tham gia nghi lễ và cho biết sẽ quay lại chùa vào năm sau để trả lộc đã vay. “Tôi cảm thấy rất may mắn khi được tham gia vào truyền thống ý nghĩa này. Hy vọng năm nay công việc của tôi sẽ thuận lợi hơn”, Kiều nói.
Ý nghĩa lịch sử và văn hóa
Chùa Ông, hay còn gọi là miếu Quan Đế, được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ 19, là hội quán của người Triều Châu và người Hẹ khi sang Việt Nam sinh sống. Ngôi chùa thờ Quan Công, một nhân vật lịch sử thời Tam Quốc nổi tiếng với tấm lòng trung nghĩa và chí khí anh hùng.
Tết Nguyên tiêu, còn được biết đến với tên gọi Tết Thượng nguyên, diễn ra vào ngày rằm tháng Giêng. Đây là dịp để mọi người cầu an, giải hạn và mong ước một năm mới an lành. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, các hoạt động của Tết Nguyên tiêu thường diễn ra trong hai ngày 2.3 và 3.3, với nhiều chương trình văn hóa đặc sắc như diễu hành, biểu diễn nghệ thuật ca hí kịch, và múa lân – sư – rồng tại các hội quán của người Hoa.
Sự kiện tại chùa Ông không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng mà còn là minh chứng cho sự giao thoa văn hóa phong phú giữa các cộng đồng tại Việt Nam, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống quý báu.
