Người biểu tình Ukraine đã ra thời hạn đến cuối tuần để Tổng thống Volodymyr Zelensky khôi phục chức Bộ trưởng Quốc phòng cho Mykhailo Fedorov và miễn nhiệm Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Oleksandr Syrskyi. Theo tờ Kyiv Independent, một cuộc biểu tình phản đối quyết định của Tổng thống Zelensky miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov nhưng vẫn giữ Tổng tư lệnh Syrskyi đã diễn ra tại Kyiv vào ngày 20/7. Sau đó, ban tổ chức dự kiến tạm dừng các hoạt động trong ba ngày để chờ phản hồi từ chính quyền.
Yêu cầu của người biểu tình
Ông Dmytro Koziatynskyi, một cựu binh và là người tổ chức phong trào biểu tình, cho biết phong trào hiện đưa ra hai yêu cầu chính: khôi phục chức Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Fedorov và miễn nhiệm tướng Syrskyi khỏi cương vị Tổng tư lệnh. "Chúng tôi thực tế đã đặt ra thời hạn đến thứ Sáu (24/7) để các yêu cầu được đáp ứng", ông Koziatynskyi nói. Ông cho biết sự kiện ngày 20/7 không chỉ đơn thuần là một cuộc biểu tình mà là hoạt động nhằm nhấn mạnh các yêu cầu của người dân. Sau đó, phong trào sẽ tạm dừng trong ba ngày và nếu đến 24/7 các yêu cầu được đáp ứng, các cuộc biểu tình sẽ chấm dứt.
Bối cảnh căng thẳng
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Zelensky đang cân nhắc việc miễn nhiệm tướng Syrskyi. Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết với Kyiv Independent rằng quyết định có thể được đưa ra trong thời gian rất gần. Kể từ ngày 16/7, người dân Ukraine đã tổ chức biểu tình hằng ngày để phản đối việc miễn nhiệm ông Fedorov - một trong những quan chức cấp cao trẻ tuổi và được lòng công chúng Ukraine. Các cuộc biểu tình đã thu hút hàng nghìn người tham gia tại Kyiv, đồng thời lan sang nhiều thành phố khác trên cả nước.
Tướng Syrskyi xin lỗi
Trong một diễn biến liên quan, Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine, Tướng Oleksandr Syrskyi đã công khai xin lỗi cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov trong một bài viết cá nhân hiếm hoi. Trên militarnyi.com vào tối 20/7, tướng Syrskyi cho biết ông không hề biết giữa hai người tồn tại mâu thuẫn cho đến khi vấn đề này bị đưa ra trước công chúng. "Đối với tôi, thật bất ngờ khi biết rằng giữa bộ trưởng và tôi lại có xung đột. Tôi luôn xem mối quan hệ giữa chúng tôi là quan hệ công việc", tướng Syrskyi viết. Ông nói thêm: "Nếu tôi đã làm ai đó tổn thương bằng lời nói hay hành động của mình, thưa ông Mykhailo Albertovych (Fedorov), tôi xin lỗi. Tôi có thể rất cứng rắn. Nhưng tôi mong ông, cũng như tất cả những ai đang theo dõi câu chuyện này với sự quan tâm lớn, hãy tập trung vào điều quan trọng hơn, đó là chiến thắng".
Bất đồng sâu sắc
Sau khi thông tin miễn nhiệm ông Fedorov được công bố, dư luận chú ý đến những bất đồng ngày càng sâu sắc trong quan hệ cá nhân và cách điều hành giữa hai người. Theo Kyiv Independent, tướng Syrskyi được cho là ủng hộ mô hình chỉ huy tập trung cao, chịu ảnh hưởng từ học thuyết quân sự Liên Xô. Ông từng vấp phải chỉ trích từ một số binh sĩ và chuyên gia quân sự vì phong cách quản lý quá chặt chẽ. Những quyết định gần đây của Tổng thống Zelensky cũng vấp phải sự phản đối từ một số nghị sĩ, cựu binh và người dân. Nhiều ý kiến cho rằng việc miễn nhiệm ông Fedorov có thể làm gián đoạn tiến trình cải cách Bộ Quốc phòng, trong khi những lo ngại về năng lực lãnh đạo quân đội vẫn chưa được giải quyết.
Tương lai bất định
Theo nguồn tin của Kyiv Independent, ông Fedorov từng được đề nghị đảm nhiệm một vị trí khác phụ trách công nghệ quân sự và hiện đại hóa Bộ Quốc phòng, nhưng ông chỉ chấp nhận quay trở lại nếu được bổ nhiệm lại làm Bộ trưởng Quốc phòng. Ngày 16/7, Tổng thống Zelensky bất ngờ miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov trong đợt cải tổ nội các quy mô lớn, đồng thời bổ nhiệm ông Denys Shmyhal thay thế. Quyết định này ngay lập tức vấp phải phản ứng từ nhiều nghị sĩ, cựu binh và binh sĩ, khi ông Fedorov được xem là gương mặt tiêu biểu của quá trình hiện đại hóa quân đội và thúc đẩy công nghệ quốc phòng. Trong khi đó, việc Tổng thống Zelensky tiếp tục giữ Đại tướng Syrskyi ở cương vị Tổng tư lệnh càng làm gia tăng tranh cãi. Từ ngày 16/7 đến nay, hàng nghìn người đã liên tiếp xuống đường biểu tình tại Kyiv và nhiều thành phố khác, yêu cầu khôi phục chức vụ cho ông Fedorov và thay thế tướng Syrskyi. Đây được xem là một trong những làn sóng biểu tình hiếm hoi nhằm trực tiếp phản đối quyết định nhân sự của Tổng thống Zelensky kể từ khi cuộc xung đột Nga - Ukraine bùng phát vào năm 2022.
