Nghị quyết 80 định hướng phát triển toàn diện nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật
Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam đã thiết lập một định hướng chiến lược toàn diện cho công tác đào tạo nhân lực trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Văn kiện này đặt con người vào vị trí trung tâm, tạo mối liên hệ biện chứng giữa phát triển văn hóa và hoàn thiện nhân cách xã hội chủ nghĩa trong thời đại mới.
Ý nghĩa sâu sắc của Nghị quyết 80 đối với nền văn hóa dân tộc
Trong cuộc trao đổi với Báo Điện tử VietnamPlus, Đại tá, Tiến sỹ, Nghệ sỹ Nhân dân Nguyễn Xuân Bắc, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Nghị quyết 80. Ông cho rằng văn kiện này thể hiện một tầm nhìn vĩ đại và dài hạn trong lãnh đạo sự phát triển văn hóa, nghệ thuật của đất nước.
Nghị quyết xác định rõ mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo trở thành trụ cột then chốt cho sự phát triển bền vững, với mục tiêu đóng góp khoảng 9% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2045. Đây là một định hướng có ý nghĩa to lớn, không chỉ đối với văn hóa nói chung mà còn đặc biệt quan trọng đối với lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Theo Đại tá Nguyễn Xuân Bắc, Nghị quyết 80 tác động tích cực và rõ rệt đến công tác đào tạo văn hóa, nghệ thuật. Việc ban hành văn kiện này tạo ra những dấu ấn quan trọng về cơ chế, chính sách, đặc biệt là chế độ đãi ngộ dành cho đội ngũ giảng viên, cán bộ làm công tác giáo dục và đào tạo. Điều này không chỉ tiếp thêm động lực cho những người thầy mà còn mở ra nhiều cơ hội học tập, rèn luyện tốt hơn cho học viên, sinh viên và các nghệ sỹ đang hoạt động biểu diễn.
Phát hiện và nuôi dưỡng tài năng từ sớm
Một trong những nội dung được Đại tá Nguyễn Xuân Bắc đặc biệt quan tâm là việc Nghị quyết 80 nhấn mạnh tạo điều kiện để học sinh phổ thông được tiếp cận với văn hóa, nghệ thuật ngay từ những năm tháng đầu đời. Ông cho rằng đây là nền tảng quan trọng song hành cùng giáo dục để phát triển nhân cách toàn diện.
Khi các em được tiếp xúc sớm với nghệ thuật, chúng ta có cơ sở vững chắc để phát hiện và nuôi dưỡng những tài năng thực thụ. Từ đó, quá trình tuyển chọn và đào tạo sẽ trở nên chuyên nghiệp, bài bản và lâu dài hơn. Điều này tạo ra một nguồn tuyển sinh dồi dào và chất lượng cho các cơ sở đào tạo văn hóa, nghệ thuật trên cả nước.
Nghị quyết 80 cũng đề ra chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa từ khâu đào tạo cho đến việc lan tỏa trong đời sống, mở rộng ra phạm vi quốc tế, đặc biệt là trên không gian số. Tầm nhìn này rất phù hợp với bối cảnh hiện nay, khi các tài năng nghệ thuật có thể đóng góp cho các đơn vị chuyên nghiệp hoặc hoạt động độc lập, chủ động sáng tạo và liên kết thành các nhóm để đưa sản phẩm văn hóa Việt Nam đến với đông đảo công chúng.
Giải pháp tháo gỡ khó khăn trong đào tạo
Đối với Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội và nhiều cơ sở đào tạo khác, Nghị quyết 80 được xem như một dấu mốc lịch sử. Văn kiện này không chỉ tạo ra những chính sách đãi ngộ thiết thực mà còn mở ra cơ hội học tập, rèn luyện và phát triển tốt hơn cho học viên, sinh viên và các nghệ sỹ.
Trước đây, công tác tuyển sinh tài năng gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc tìm kiếm và phát hiện các em học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, với mục tiêu "100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa", hệ thống giáo dục cơ sở sẽ đồng hành cùng các cơ sở đào tạo trong việc phát hiện và tạo nguồn tuyển sinh ngay từ đầu.
Nghị quyết 80 mang lại sự yên tâm trong công tác, tạo môi trường khuyến khích và điều kiện thuận lợi nhất cho cả đội ngũ quản lý, giảng viên và người học trong giảng dạy, sáng tạo và thực hành biểu diễn. Đồng thời, văn kiện này mở ra tương lai rộng lớn cho những người theo học văn hóa-nghệ thuật, khi họ không chỉ có cơ hội làm việc trong các cơ quan, đơn vị nghệ thuật mà còn có thể trở thành những nghệ sỹ độc lập, nhóm sáng tạo ứng dụng công nghệ để lan tỏa giá trị văn hóa.
Kiến nghị để Nghị quyết 80 đi vào thực tiễn
Từ góc độ thực tiễn đào tạo, Đại tá Nguyễn Xuân Bắc cho rằng cần có kế hoạch cụ thể, chi tiết và đồng bộ trong triển khai thực hiện các giải pháp nhằm cụ thể hóa các mục tiêu mà Nghị quyết đề ra. Ông đề xuất một số kiến nghị quan trọng:
- Xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho giáo dục nghệ thuật.
- Phối hợp giữa các bộ, ngành như Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Giáo dục và Đào tạo để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về năng khiếu nghệ thuật.
- Áp dụng các chế tài mạnh mẽ hơn để bảo vệ bản quyền trên không gian số.
- Đầu tư và phát triển hệ sinh thái sáng tạo nghệ thuật, gắn kết văn hóa, nghệ thuật với sức mạnh công nghệ.
Với tầm nhìn, sứ mệnh và những giải pháp chiến lược bám sát thực tiễn, Nghị quyết 80 được kỳ vọng sẽ tạo đà cho văn hóa, nghệ thuật Việt Nam phát triển rực rỡ. Trong tương lai gần, văn hóa nghệ thuật sẽ thực sự trở thành nguồn sức mạnh mềm, đóng góp quan trọng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
