Sáng ngày 4/6, ngai vua triều Nguyễn đã được đưa trở lại vị trí trưng bày tại trung tâm điện Thái Hòa, bên trong Đại nội Huế (phường Phú Xuân, thành phố Huế) sau hơn 1 năm bị du khách làm hư hại. Sự kiện này đánh dấu sự hoàn thành của quá trình phục chế bảo vật quốc gia, được thực hiện một cách nghiêm túc và thận trọng.
Quy trình phục chế nghiêm ngặt
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết việc phục chế ngai vua triều Nguyễn được tiến hành đúng theo quy định pháp luật và chuẩn mực chuyên môn về bảo tồn di sản. Công tác phục chế diễn ra từ ngày 22/4 đến ngày 4/5 tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, với sự giám sát chặt chẽ của Hội đồng chuyên môn.
Các nghệ nhân đã tuân thủ nguyên tắc bảo tồn tối đa yếu tố gốc, ưu tiên sử dụng vật liệu tương thích với chất liệu nguyên bản và áp dụng kỹ thuật can thiệp tối thiểu. Họ tận dụng tối đa các mảnh vỡ gốc để đảm bảo tính ổn định và giá trị nguyên bản của bảo vật.
Chi tiết phục chế
Trong quá trình phục chế, các nghệ nhân đã làm sạch khô, xử lý nấm mốc và mối mọt, gắn kết 14 mảnh vỡ của tay ngai bên trái. Họ sử dụng gỗ đồng chất và bột gỗ mịn trộn sơn sống để xử lý vết nứt, phục hồi phần mộng nối và ổn định các phần bong tróc bằng keo chuyên dụng. Sơn ta và vàng thật được dùng để hoàn thiện theo kỹ thuật truyền thống, và một lớp bảo vệ mỏng, trong suốt được phủ lên để không làm thay đổi giá trị thẩm mỹ ban đầu.
Toàn bộ quá trình được quay phim, chụp ảnh và lập hồ sơ tư liệu để phục vụ quản lý, nghiên cứu và minh bạch hóa quy trình chuyên môn.
Kết quả sau phục chế
Sau phục chế, hiện vật đã ổn định về kết cấu, phục hồi phần tay ngai bị phá hoại, đảm bảo đúng hình dáng, kích thước và màu sắc nguyên bản theo hồ sơ công nhận bảo vật quốc gia năm 2015. Quá trình không sáng tạo thêm hoa văn hay họa tiết mới, không làm sai lệch yếu tố gốc.
Bối cảnh vụ việc
Ngai vua triều Nguyễn là hiện vật đặc biệt quan trọng, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2015, thường được trưng bày tại điện Thái Hòa. Ngày 24/5/2025, ông Hồ Văn Phương Tâm (42 tuổi, thành phố Huế) đã mua vé tham quan và leo lên khu vực ngai vua, làm gãy tay ngai bên trái thành 14 mảnh vỡ. Sau sự việc, hiện vật được đưa về Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế để bảo quản. Các mảnh vỡ được cơ quan điều tra thu giữ và sau đó bàn giao lại để phục chế.
