Xuân Nương: Vị nữ tướng kiệt xuất dưới cờ Hai Bà Trưng
Theo nguyệt san Sự kiện & Nhân chứng (báo Quân đội Nhân dân), Xuân Nương là nữ tướng dưới cờ Hai Bà Trưng, được nhân dân suy tôn là "nữ trung hào kiệt" nhờ tài năng và uy tín khi chiêu mộ nghĩa quân chống Hán. Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến chống Mã Viện năm 42, bà vẫn trực tiếp cầm quân chiến đấu dù đang mang thai.
Quê hương và xuất thân
Theo thần tích, bà Xuân Nương sinh tại vùng trung du châu Đại Man, thuộc tỉnh Tuyên Quang ngày nay. Bà là con thứ tám của thủ lĩnh châu Đại Man tên Hùng Sát.
Bối cảnh lịch sử thôi thúc bà đứng lên
Năm 34, nhà Hán cử Tô Định sang làm Thái thú Giao Chỉ. Chính sách cai trị hà khắc của Tô Định đã làm dấy lên nhiều cuộc nổi dậy chống đối. Trong số đó có cuộc khởi nghĩa do Hùng Thắng (anh trai của Xuân Nương) và Thi Sách (chồng của Trưng Trắc) lãnh đạo. Cuộc nổi dậy thất bại, cả hai bị Tô Định sát hại. Trước mối thù nhà và nỗi căm phẫn trước ách cai trị tàn bạo của nhà Hán, bà Xuân Nương nung nấu ý chí đứng lên chống giặc.
Hội quân cùng Hai Bà Trưng
Trước khi cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng diễn ra, nữ tướng Xuân Nương đã xây dựng được một lực lượng nghĩa quân hùng hậu tại hương Tuế Phong. Khi biết bà đang chiêu mộ binh mã chống nhà Hán, Trưng Trắc đã cho người mời về Mê Linh cùng hợp sức. Hơn 1.000 nghĩa binh đã theo Xuân Nương gia nhập nghĩa quân của Hai Bà Trưng. Nhờ tài năng và uy tín của mình, bà được giao giữ chức Thống lĩnh tả quân nữ tốt thị nội và tham gia bàn bạc những công việc quan trọng của nghĩa quân.
Hành động cao đẹp sau chiến thắng
Mùa xuân năm 40, cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ. Được Trưng Trắc tin tưởng giao chỉ huy nữ tốt tả quân, Xuân Nương đã góp công vào thắng lợi của nghĩa quân. Sau chiến thắng, dù được Trưng Vương ban thưởng nhiều vàng bạc, lụa là, bà đã mang toàn bộ số quà ấy chia cho bà con quê hương. Chi tiết này thể hiện tấm lòng nhân hậu, không màng lợi riêng của bà.
Khí tiết những ngày cuối đời
Năm 42, khi quân Mã Viện kéo sang xâm lược, nữ tướng Xuân Nương tiếp tục cầm quân chiến đấu dù đang mang thai. Trong lúc bị thương và lực lượng ngày càng suy yếu, bà vẫn chỉ huy quân sĩ vừa chiến đấu vừa rút lui khỏi vòng vây của quân Hán. Khi bị dồn vào thế cùng đường, nữ tướng đã gieo mình xuống sông tự vẫn, quyết không để rơi vào tay giặc. Sự hy sinh anh dũng ấy khiến nữ tướng Xuân Nương được hậu thế ghi nhớ như một biểu tượng của lòng yêu nước và khí tiết bất khuất.
