Đền Bà Chúa Kho: Biểu Tượng Lịch Sử Và Tâm Linh Của Vùng Kinh Bắc
Nằm trên sườn núi Kho thuộc tổ dân phố Cô Mễ, phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh, Đền Bà Chúa Kho là một di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia được công nhận từ năm 1989. Di tích này gắn liền với truyền thống giữ nước anh hùng thời nhà Lý, mang đậm giá trị văn hóa và tâm linh của dân tộc Việt Nam.
Truyền Thuyết Và Công Lao Của Bà Chúa Kho
Theo truyền thuyết, vào thời nhà Lý, tại làng Quả Cảm có một người con gái nổi tiếng đảm đang và tài trí. Bà đã có công lớn trong việc tổ chức sản xuất, quản lý và tích trữ lương thực, giúp dân chống đói và hỗ trợ quân đội trong các cuộc kháng chiến. Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1077, bà được giao trông coi kho lương quốc gia đặt tại núi Kho.
Với tinh thần trách nhiệm cao và lòng vì dân sâu sắc, bà đã điều phối và phân phát lương thực cứu đói cho nhân dân. Tuy nhiên, vào ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (1077), trong khi đang phát lương cứu dân, bà đã bị giặc sát hại. Để ghi nhớ công lao to lớn này, triều đình đã phong bà là Phúc Thần, còn nhân dân thì lập đền thờ tại vị trí kho lương xưa và tôn xưng bà là “Chủ khố linh từ”.
Điểm Đến Tâm Linh Nổi Tiếng Và Lễ Hội Quy Mô Lớn
Ngày nay, Đền Bà Chúa Kho không chỉ là một địa chỉ đỏ về lịch sử và văn hóa mà còn là điểm đến tâm linh nổi tiếng của vùng Kinh Bắc. Mỗi dịp đầu năm, hàng vạn lượt du khách từ khắp nơi đổ về đây để dâng hương, cầu tài lộc và bình an, tạo nên không khí lễ hội trang nghiêm nhưng vẫn rộn ràng sắc xuân.
Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi phường Vũ Ninh lần đầu tiên tổ chức khai mạc lễ hội với quy mô lớn và bài bản. Đồng chí Nguyễn Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân phường Vũ Ninh, phát biểu rằng sự kiện này tích hợp nhiều hoạt động văn hóa và du lịch phong phú hơn các năm trước, nhằm tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời gắn kết công tác bảo tồn di tích với phát triển du lịch bền vững.
Ký Kết Hợp Tác Và Phát Triển Du Lịch
Trong khuôn khổ chương trình, đã diễn ra lễ ký kết quan trọng giữa Ủy ban nhân dân phường Vũ Ninh với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về hỗ trợ phát triển du lịch, quản lý và bảo tồn di sản trên địa bàn. Ngoài ra, còn có ký kết với Hiệp hội Du lịch tỉnh Bắc Ninh để tăng cường truyền thông, quảng bá hình ảnh và phát triển thị trường du lịch miền Quan họ.
Đồng thời, phường Vũ Ninh cũng ký cam kết với một số đơn vị lữ hành nhằm đưa Đền Bà Chúa Kho vào các chương trình tham quan và trải nghiệm văn hóa, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế và xã hội địa phương.
Không Gian Hội Xuân Giàu Bản Sắc Văn Hóa
Lễ hội năm nay diễn ra từ ngày 12/2 đến 18/3/2026, tương ứng từ 25 tháng Chạp năm Ất Tỵ đến 30 tháng Giêng năm Bính Ngọ, với nhiều hoạt động văn hóa, du lịch và trải nghiệm đặc sắc. Điểm nhấn của chương trình khai mạc là các nghi lễ truyền thống như đọc chúc văn, đánh trống-chiêng khai hội, dâng hương kính lễ và nghi thức phát lương, tán lộc của Bà Chúa Kho, tái hiện giá trị văn hóa tâm linh gắn với truyền thống “giữ kho, giữ nước”.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội được mở rộng với chủ đề “Sắc xuân miền Kinh Bắc - Hội tụ di sản, lan tỏa giá trị”. Tuần lễ ẩm thực và giới thiệu sản phẩm làng nghề quy tụ khoảng 100 gian hàng, trưng bày sản vật đặc trưng của Bắc Ninh và các địa phương khác.
Du khách có cơ hội trải nghiệm không gian Quan họ độc đáo, thử trang phục truyền thống, in tranh Đông Hồ, giao lưu với nghệ nhân, tham gia hội thi nấu cơm, các trò chơi dân gian và nhiều hoạt động nghệ thuật như dân ca quan họ, ca trù, chèo, tuồng, cùng trình diễn thư pháp đầu xuân.
Việc tổ chức lễ khai mạc với quy mô ngày càng chuyên nghiệp không chỉ nâng cao giá trị di tích Đền Bà Chúa Kho mà còn góp phần khẳng định vị thế của Vũ Ninh như một điểm đến văn hóa và tâm linh tiêu biểu của miền Quan họ, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế-xã hội địa phương một cách bền vững.
