Nghệ thuật múa lân Chợ Lớn chính thức trở thành di sản quốc gia
Tại khu Chợ Lớn, cái nôi của nghệ thuật múa lân với nhiều đoàn hay còn gọi là "lò lân" có tuổi đời trên 100 năm, một tin vui lớn đã đến. Nghệ thuật Lân Sư Rồng TP.HCM đã chính thức được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2025. Đây không chỉ là một môn nghệ thuật biểu diễn đơn thuần, mà với cộng đồng người Hoa, nó được xem như "linh hồn" không thể thiếu trong những ngày Tết cổ truyền.
Tiếng trống lân vang vọng suốt những ngày đầu năm
Dịp Tết Nguyên đán, tiếng trống lân gần như không dứt trong suốt những ngày đầu năm mới ở khu Chợ Lớn và sẽ kéo dài đến ngày Tết Nguyên Tiêu (15 tháng giêng). Bởi múa lân và tiếng trống không chỉ là âm thanh rộn ràng mà còn mang theo ước vọng sâu sắc về sự bình an và thịnh vượng cho mọi nhà. Múa lân thực sự là một bữa tiệc đa giác quan, kết hợp hài hòa giữa âm thanh sôi động, nghệ thuật biểu diễn tinh tế pha lẫn nét võ thuật mạnh mẽ và cả màu sắc rực rỡ tượng trưng cho sự phồn thịnh.
Hoạt động sôi nổi của các đoàn lân trong dịp Tết
Trong những ngày đầu năm mới, các đoàn lân thường đi múa cúng ở khắp các chùa tại khu Chợ Lớn để cầu bình an, may mắn, đồng thời biểu diễn miễn phí phục vụ người dân địa phương. Tại một số ngôi chùa, các đoàn phải xếp hàng chờ đợi đến lượt và luân phiên biểu diễn, kéo dài đến tận 8 - 9 giờ đêm mới kết thúc. Khoảng từ mùng 4 Tết, khi các cơ sở kinh doanh buôn bán bắt đầu khai trương, cũng là lúc các đoàn lân "mỏi chân chạy show" để phục vụ khách hàng. Đây chính là mùa cao điểm nhất trong năm của nghề múa lân, với lịch trình dày đặc và không ngừng nghỉ.
Ý nghĩa biểu tượng sâu sắc của Lân và Rồng
Nếu con Lân tượng trưng cho sự may mắn, thái bình và thịnh vượng, thì con Rồng lại là biểu tượng của quyền năng và sự vươn lên mạnh mẽ. Sự kết hợp giữa hai linh vật này trong nghệ thuật múa lân không chỉ tạo nên những màn trình diễn ngoạn mục mà còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc, phản ánh khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp và phát triển.
Những màn trình diễn đặc sắc thu hút khán giả
Múa lân trên cột là một trong những màn trình diễn thể hiện rõ nhất tài năng và sự phối hợp đồng đội nhịp nhàng của nghệ thuật múa lân. Màn biểu diễn này luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của khán giả, với những động tác điêu luyện và đầy thách thức. Đặc biệt nhất vẫn là tiết mục "Mai Hoa Thung" - được coi là đỉnh cao của nghệ thuật múa lân. Với những cú nhảy ngoạn mục trên những cọc cao từ 1 đến 2 mét, tiết mục này đòi hỏi sự phối hợp tuyệt đối và ăn ý giữa người múa đầu và người múa đuôi, tạo nên một cảnh tượng hấp dẫn và đầy kịch tính.
Tập tục lì xì và sự gắn kết cộng đồng
Người xưa tin rằng con lân là linh vật mang điềm lành, vì vậy tập tục lì xì cho lân đã trở thành một nét văn hóa đẹp. Bố mẹ thường cho trẻ lì xì cho lân với cầu mong con mau ăn chóng lớn, khỏe mạnh và nhận được sự bảo hộ từ linh vật. Người già lì xì cho lân với ước vọng thân thể tráng kiện, vui vẻ, hạnh phúc. Gia chủ lì xì chính là lời cảm ơn linh vật đã đến "xông đất", mang sinh khí tươi mới vào nhà.
Con lân trong quan niệm dân gian rất "có tính người" - vừa uy nghi nhưng cũng vừa nghịch ngợm. Khi người dân tặng lì xì, con lân thường có những động tác đáp lễ như gật đầu chào nhằm thể hiện sự tôn trọng và biết ơn. Bên cạnh đó, còn có động tác cọ đầu vào người giống như một cái ôm chúc phúc, mang lại hơi ấm và sự may mắn trực tiếp cho người tặng.
Lì xì - nguồn động viên cho các nghệ sĩ múa lân
Ngoài vấn đề trang phục và đạo cụ công phu, đa số các thành viên múa lân đều phải tập luyện rất vất vả để có được những màn trình diễn hoàn hảo. Do đó, lì xì không chỉ là một phong tục mà còn là cách cộng đồng tiếp thêm động lực, "giữ lửa" cho các nghệ sĩ, giúp họ duy trì và phát triển nghề truyền thống này. Điều này thể hiện sự gắn kết sâu sắc giữa nghệ thuật múa lân và đời sống tinh thần của người dân, đặc biệt là trong dịp Tết đến xuân về.
