Dẫu cuộc sống còn nhiều khó khăn, ông Lê Thanh Hùng ở xã Nghĩa Trung (Đồng Nai) vẫn nhiều năm miệt mài tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, làm thiện nguyện. Nghĩa cử âm thầm ấy khiến bà con xóm làng thêm yêu mến, trân trọng.
Mệnh lệnh từ trái tim
Về thôn 6, xã Nghĩa Trung, hỏi đến gia đình ông Hùng "bốc mộ" thì ai cũng rõ, vì đã 13 năm nay ông Hùng tham gia vào Đội cựu chiến binh tìm kiếm hài cốt liệt sĩ huyện Bù Đăng (cũ) cho dù ông không phải là cựu chiến binh.
Ngôi nhà của ông Hùng giản dị như chính cuộc đời và tính cách của người nông dân này. Dù tuổi đã cao, vợ chồng ông vẫn miệt mài lao động, chăn nuôi, trồng nghệ đen để trang trải cuộc sống và có thêm kinh phí cho những việc thiện nguyện.
Ông Hùng sinh năm 1959 tại Gia Lai, sau này chuyển vào Đồng Nai sinh sống. Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, ông nhận ra rằng vẫn còn rất nhiều người lính đã hy sinh nhưng chưa được tìm thấy hài cốt, chưa thể trở về với gia đình. Nghĩ đến những người mẹ, người thân vẫn ngày đêm mong ngóng, ông luôn day dứt.
“Tôi không phải cựu chiến binh, nhưng tôi hiểu sự hy sinh lớn lao của các anh hùng liệt sĩ. Người thân của các anh chỉ mong một ngày được đón các anh trở về, dù chỉ là một phần hài cốt. Năm 2013, khi thấy cựu chiến binh Vũ Đình Luật thành lập Đội tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại địa phương, tôi xin tham gia để góp sức đưa các anh trở về quê nhà. Tôi xem đó là trách nhiệm của một người được sống trong hòa bình”, ông Hùng xúc động nói.
Trong hành trình ấy, có những câu chuyện ông nhớ mãi. Đặc biệt là lần cất bốc hài cốt liệt sĩ Lê Văn Nhung, quê Ninh Bình. Khi cùng đồng đội và Đội K72, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Phước (cũ) dầm mưa nhiều giờ để tìm kiếm tại khu vực đầu cầu Cần Lê, huyện Lộc Ninh (cũ), ông không khỏi nghẹn lòng khi biết người lính ấy hy sinh khi mới 20 tuổi, chỉ sau vài tháng nhập ngũ.
Sau đó, ông Hùng tiếp tục tham gia công tác tri ân các gia đình liệt sĩ với vai trò ủy viên Ban Chấp hành Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Bình Phước (cũ). Vợ ông, bà Nguyễn Bích Thanh, cũng đồng hành trong công tác cựu chiến binh tại địa phương.
Dù cuộc sống gia đình còn nhiều khó khăn, hai vợ chồng vẫn dành thời gian, công sức cho những chuyến đi tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sĩ. Không có nhiều đất sản xuất, họ chủ yếu chăn nuôi nhỏ lẻ để trang trải cuộc sống và có thêm kinh phí làm việc thiện.
Tháng 7-2022, một lần nữa ông Hùng không thể quên khi tham gia tìm kiếm hài cốt ba liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Hớn Quản (nay thuộc xã Tân Khai, Đồng Nai). Ba người lính quê ở xã Đại Đồng (Phú Thọ), cùng nhập ngũ, cùng đơn vị và cùng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.
“Các anh rời gia đình khi tuổi đôi mươi, có người mới nhập ngũ vài tháng đã hy sinh. Ba liệt sĩ cùng sống, chiến đấu và nằm lại vì Tổ quốc. Vì vậy tôi muốn dành thời gian, công sức để đưa các anh trở về quê hương, như một nén tâm nhang tri ân”, ông Hùng nói.
Dốc sức làm việc thiện
Hiện nay, công việc cất bốc hài cốt liệt sĩ do Đội K72 đảm nhận, nhưng ông Hùng cùng các cựu chiến binh vẫn âm thầm tìm kiếm thông tin, kết nối với gia đình liệt sĩ và cơ quan chức năng, với mong muốn đưa các anh trở về quê nhà sớm nhất.
Không chỉ dành tâm sức cho hành trình tri ân, nhiều năm qua vợ chồng ông Hùng còn miệt mài làm thiện nguyện, giúp đỡ người già neo đơn, trẻ mồ côi và những hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống.
“Nơi tôi sống còn nhiều người vất vả, người khuyết tật, trẻ em mồ côi cũng nhiều. Vì vậy tôi thường cùng các nhóm thiện nguyện vận động xe lăn, sách vở, quà bánh, nhu yếu phẩm... để hỗ trợ họ phần nào”, ông Hùng chia sẻ.
Trong thời gian dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, khi địa phương thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 16 của Chính phủ, ông Hùng đã vận động 200 bộ quần áo bảo hộ, khẩu trang y tế và nước súc miệng từ TP.HCM gửi về hỗ trợ lực lượng phòng chống dịch tại xã Nghĩa Trung.
Sau đó, để đáp lại tình cảm ấy, ông cùng một người em tiếp tục vận động bà con quyên góp nông sản gửi đến các khu cách ly ở khu vực quận Tân Bình (cũ). Hơn 5 tấn nông sản đã được chuyển đi, góp thêm một phần sẻ chia trong những ngày khó khăn.
Biết nơi nào có người cần giúp đỡ, vợ chồng ông Hùng thường tìm đến tận nơi, tìm hiểu hoàn cảnh rồi kết nối với các nhà hảo tâm. Từ những chiếc xe đạp, xe lăn đến sách vở, nhu yếu phẩm... đều được trao tận tay người nhận.
Ông bà trở thành chiếc cầu nối giữa những tấm lòng thiện nguyện và những mảnh đời còn nhiều thiếu thốn. Riêng năm 2025, ông Hùng đã hỗ trợ 250 người nghèo được khám tổng quát miễn phí, đồng thời kết nối cho 49 người được phẫu thuật mắt miễn phí tại TP.HCM.
Vào mỗi dịp Tết Trung thu, vợ chồng ông Hùng lại vận động các nhà hảo tâm tổ chức tặng quà cho trẻ em trong thôn 6; đồng thời phối hợp với các đoàn thể trao quà cho cựu chiến binh, gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Nghĩa Trung.
“Hai vợ chồng tôi thường đi làm thiện nguyện cùng nhau. Hồi tháng 3, khi về thăm xã Bom Bo, chúng tôi cùng một số hội viên tặng xe lăn cho cụ Phạm Thị Nồng hơn 90 tuổi, giúp cụ đi lại thuận tiện hơn. Những hành trình như vậy khiến vợ chồng tôi càng gắn bó, dù nay tuổi đã cao”, ông Hùng chia sẻ.
Không chỉ đồng hành cùng chồng trong các hoạt động thiện nguyện, bà Nguyễn Bích Thanh còn có một hành trình riêng đầy ý nghĩa. Năm 15 tuổi, bà đã tình nguyện tham gia lực lượng dân quân tự vệ tại xã Hưng Phước, huyện Bù Đốp (nay thuộc Đồng Nai). Nhiều năm làm công tác liên lạc cựu chiến binh, bà luôn tận tụy với nhiệm vụ.
Dù vóc dáng nhỏ bé, bà Thanh lại có một trái tim rộng lớn. Bà đã hơn 20 lần tham gia hiến máu nhân đạo, từng được tuyên dương tại Lễ hội Xuân hồng tỉnh Bình Phước năm 2018. Không dừng lại ở đó, bà còn vận động hai em gái cùng tham gia, để ba chị em có gần 80 lần hiến máu vì cộng đồng.
Sau 13 năm gắn bó với hành trình tìm kiếm, tri ân liệt sĩ và làm việc thiện, ông Hùng nhận được nhiều sự ghi nhận, trong đó có bằng khen của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam các năm 2022, 2025 và Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp tri ân liệt sĩ năm 2026.
Nhưng với ông, những phần thưởng lớn nhất không nằm ở giấy khen. “Hai vợ chồng tôi làm việc ngày đêm không mong làm giàu, chỉ mong có thêm chút kinh phí để hỗ trợ những người đang khó khăn. Giúp được ai đó lúc họ cần, với gia đình tôi, đó là niềm vui”, ông Hùng nói.
