Tục kết chạ giữa làng Vạn Phúc và Nga My là một trường hợp đặc biệt khi hai làng cách nhau tới gần 30km, trong khi hầu hết các làng kết chạ khác thường nằm kề cận, chỉ cách một bến đò hay triền sông.
Nguồn gốc từ thời Lý Thái Tổ
Theo thần phả và truyền thuyết dân gian, câu chuyện bắt đầu từ buổi đầu vua Lý Thái Tổ dời đô ra Thăng Long. Khi ấy, đoạn đê Đỉnh Nhĩ ở phía Nam kinh thành liên tục bị vỡ lở nhiều năm, khiến xóm làng ngập lụt, mùa màng thất bát, đời sống nhân dân vô cùng điêu đứng.
Trước tình cảnh đó, nhà vua ban chiếu huy động sức dân. Những người con của làng Vạn Phúc đã không quản ngại gian khó, đến địa phận Nga My để gánh vác việc hộ đê, đắp đập. Nhờ bàn tay và ý chí kiên cường của họ, con đê được hàn gắn, xóm làng Nga My bình yên trở lại.
Nghĩa tình kết chạ
Cảm kích trước ân tình to lớn và sự hy sinh của người dân Vạn Phúc, dân làng Nga My đã xin được kết nghĩa giao hảo, tôn người dân Vạn Phúc là 'Quan anh', xưng mình là 'chúng em'. Lời thề kết nghĩa được chính nhà vua chuẩn thuận, quy định trai gái hai làng không được kết hôn vì coi nhau như ruột thịt.
Từ đó, mỗi dịp hội làng, tế lễ, hai bên đều cử đoàn sang thăm hỏi, chia sẻ công việc, cùng nhau tế Thành hoàng và tuần tra đê điều.
