Làng Hương Trầm 300 Năm Quyết Thắng: Nghề Truyền Thống Rộn Ràng Vụ Tết

Làng Hương Trầm 300 Năm Quyết Thắng: Nghề Truyền Thống Rộn Ràng Vụ Tết

Cuối năm âm lịch, không khí tại thôn Quyết Thắng, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Người dân làng nghề hương trầm truyền thống nơi đây lại bắt đầu lên rừng tìm kiếm các loại thảo dược, thu mua nguyên liệu để chuẩn bị cho mùa sản xuất hương thủ công phục vụ dịp Tết Nguyên đán. Đây là công việc đã gắn bó với cộng đồng nơi đây suốt hơn ba thế kỷ qua.

Quy Trình Tỉ Mỉ Kéo Dài Gần Một Năm

Theo chia sẻ từ những người thợ lành nghề, để tạo ra một cây hương thành phẩm chất lượng, quá trình chuẩn bị phải diễn ra trong khoảng thời gian gần một năm. Ngay sau khi Tết Nguyên đán kết thúc, bà con đã bắt đầu mua tre về, chẻ nhỏ, bỏ vỏ, lấy phần thân rồi đem phơi nắng liên tục. Đến khoảng tháng 5 âm lịch, những thanh tre này lại được xông qua lửa nhằm tăng độ bền và giúp bám bột tốt hơn trong các công đoạn tiếp theo.

Nguyên liệu chính để làm hương là các loại lá, rễ cây hương liệu được phơi khô cẩn thận. Phải chờ đến tận tháng 11 âm lịch, làng nghề mới chính thức bước vào vụ sản xuất chính. Những ngày cận Tết, không khí càng trở nên rộn ràng hơn khi người dân tất bật đóng gói, vận chuyển sản phẩm đi khắp mọi miền đất nước.

Bí Quyết Thủ Công Tạo Nên Thương Hiệu

Chị Cao Thị Hướng Diễn, một người có gần 20 năm gắn bó với nghề, cho biết trước đây, lá hương liệu sau khi phơi sẽ được giã thủ công bằng cối. "Bà con thường đùa rằng 'nghe tiếng giã cối ở thôn Quyết Thắng là biết Tết về'", chị Hướng tâm sự. Hiện nay, một số khâu đã được hỗ trợ bằng máy móc, nhưng phần lớn các công đoạn quan trọng vẫn được thực hiện thủ công để đảm bảo chất lượng.

"Khó nhất là khâu nhúng hồ, rắc bột và lắc hương. Người làm phải đều tay để cây hương tròn, đẹp, cháy đều, không tắt giữa chừng. Chính yếu tố này đã tạo nên thương hiệu hương trầm Quyết Thắng", chị Hướng nhấn mạnh.

Trong khoảng sân rộng của gia đình bà Nguyễn Thị Phương (55 tuổi), những cây hương đang được phơi kín lối đi. Với đôi tay thoăn thoắt thực hiện các thao tác làm hương, bà Phương chia sẻ bà đã gắn bó với nghề này hơn 3 thập kỷ. Theo bà, kỹ thuật được truyền lại từ đời trước, và hương của làng làm hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên, không dùng hóa chất nên có mùi thơm dịu, cháy đều, không gây cay mắt.

Nguồn Thu Nhập Đáng Kể Dịp Cuối Năm

Vụ Tết năm nay, gia đình bà Phương sản xuất khoảng 100.000 cây hương. Với giá bán từ 150.000 đến 200.000 đồng mỗi bó (100 cây), sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi khoảng 50 triệu đồng. Nghề làm hương đã trở thành nguồn thu nhập đáng kể, giúp các hộ gia đình có thêm kinh phí để sắm sửa, chuẩn bị cho một mùa Tết đủ đầy hơn.

Chị Lê Thị Hồng Thắm cũng chia sẻ: "Nghề làm hương ở thôn Quyết Thắng không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn gìn giữ nghề truyền thống qua nhiều thế hệ. Dịp Tết, bà con trong thôn tất bật làm hương, giúp có thêm nguồn thu nhập để sắm sửa trong gia đình".

Giữ Lửa Nghề Truyền Thống Trước Những Thách Thức

Theo ông Phan Văn Toại, Trưởng thôn Quyết Thắng, mỗi năm làng nghề cung ứng ra thị trường hàng triệu cây hương các loại. Riêng dịp Tết, nhiều hộ phải làm việc xuyên ngày nghỉ để kịp đơn hàng. "Dù vất vả, nghề làm hương trầm giúp bà con có thêm thu nhập trong thời gian nông nhàn, đồng thời giữ được nghề truyền thống của cha ông có từ hàng trăm năm", ông Toại khẳng định.

Năm 2015, thôn Quyết Thắng được UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) công nhận là làng nghề hương trầm truyền thống. Hiện toàn thôn có hơn 400 hộ tham gia sản xuất, chủ yếu tập trung vào dịp Tết Nguyên đán, tạo việc làm thời vụ cho hàng trăm lao động địa phương, trong đó phần lớn là phụ nữ và người cao tuổi.

Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Phương tâm sự, dù đã được công nhận là làng nghề truyền thống, nơi đây vẫn chưa xây dựng được hợp tác xã, chưa có thương hiệu riêng, nhãn mác và chỉ dẫn địa lý. "Từ đời cha ông đã có nghề truyền thống này rồi. Mong muốn của bà con là làng nghề có thương hiệu, được hỗ trợ bao bì nhãn mác để phát triển tốt hơn", bà Phương bày tỏ.

Định Hướng Phát Triển Từ Chính Quyền Địa Phương

Những năm gần đây, chính quyền xã Bắc Trạch đã có nhiều nỗ lực hỗ trợ làng nghề. Địa phương tạo điều kiện cho các hộ vay vốn ưu đãi, tổ chức tập huấn kỹ thuật, khuyến khích cải tiến mẫu mã, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Ông Trần Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Trạch, cho biết: "Địa phương xác định phát triển các làng nghề truyền thống gắn với chương trình OCOP là một trong những mục tiêu quan trọng. Chúng tôi vận động người dân duy trì, mở rộng sản xuất; đồng thời hỗ trợ nguồn vốn, kết nối đầu ra và kêu gọi doanh nghiệp đầu tư".

Theo ông Hải, xã đã đưa nội dung phát triển làng nghề và các sản phẩm OCOP vào Nghị quyết Đại hội như một nhiệm vụ trọng tâm, nhằm nâng cao đời sống người dân, bảo tồn các giá trị văn hóa lâu đời. Việc giữ gìn làng nghề hương trầm truyền thống thôn Quyết Thắng không chỉ là duy trì một nghề nghiệp, mà còn là bảo tồn nét đẹp văn hóa làng quê Việt Nam.