Giáo viên TP.HCM gửi lời chúc năm mới qua hình ảnh ngựa trong văn hóa Việt
Mùng 1 Tết, câu chúc "Ngựa chạy đường xa không mỏi, người có chí lớn không lùi" được nhiều giáo viên tại Thành phố Hồ Chí Minh nhắc đến như một thông điệp ý nghĩa. Cô Nguyễn Thị Phương Đài, giáo viên chủ nhiệm lớp 5/2 tại Trường Tiểu học Trần Khánh Dư, phường Tân Định, cho biết trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, hình ảnh con ngựa xuất hiện sinh động qua các câu vè, đồng dao. Những hình ảnh này vừa gần gũi với đời sống lao động xưa, vừa mang ý nghĩa giáo dục nhẹ nhàng cho trẻ em. Không khí ngày mùng 1 Tết là dịp lý tưởng để học sinh cùng ôn lại những câu ca quen thuộc này.
Ý nghĩa giáo dục từ đồng dao và vè
Theo cô Đài, nhiều câu đồng dao như "Ngựa ô anh thắng yên vàng, anh cưỡi ngựa ấy anh sang thăm nàng…" không chỉ gợi lên hình ảnh con ngựa trung thành, bền bỉ mà còn thể hiện tình cảm gắn bó, thủy chung giữa con người. Bên cạnh đó, các câu vè như "Ngựa chạy đường xa không mỏi, người có chí lớn không lùi" mượn hình ảnh ngựa để ca ngợi ý chí, nghị lực và tinh thần vượt khó – những phẩm chất cần được bồi dưỡng cho học sinh từ sớm.
Cô phân tích thêm: "Một số bài vè, đồng dao khác còn khắc họa con ngựa trong nhịp điệu vui tươi, rộn ràng: 'Ngựa gõ móng lóc cóc, chạy vòng quanh sân chơi…', giúp trẻ cảm nhận được sự hồn nhiên, tươi sáng của tuổi thơ, đồng thời phát triển khả năng cảm thụ ngôn ngữ qua vần điệu, nhịp đi. Ý nghĩa của các bài vè, đồng dao có hình ảnh con ngựa không chỉ dừng lại ở việc giải trí mà còn góp phần giáo dục trẻ biết chăm chỉ, kiên trì, sống nghĩa tình và yêu quý các loài vật gần gũi trong cuộc sống. Đây là nguồn ngữ liệu giàu giá trị, rất phù hợp để sử dụng trong các hoạt động 'Nói và Nghe' ở tiểu học".
Hình ảnh ngựa trong âm nhạc và mỹ thuật
Cô Nguyễn Thị Ngọc Anh, giáo viên âm nhạc tại Trường Tiểu học Trần Khánh Dư, chia sẻ hình ảnh con ngựa ô trong âm nhạc Việt Nam, đặc biệt là dân ca Nam bộ và các sáng tác đương đại, tượng trưng cho sự mạnh mẽ, trung thành, tình yêu đôi lứa và văn hóa cưới hỏi truyền thống. Hình ảnh này gắn liền với sự phóng khoáng, nhịp điệu vó ngựa nhanh, rộn ràng trong các bài hát như "Lý ngựa ô" (dân ca Nam bộ) hay "Tùy hứng lý ngựa ô" của Trần Tiến. Không gian âm nhạc của các tác phẩm này thường gắn liền với vùng sông nước Nam bộ, tiếng vó ngựa dồn dập, tạo không khí hân hoan, rộn ràng.
Trong khi đó, thầy Nguyễn Tuấn Anh, giáo viên mỹ thuật Trường THCS Tân Bình, phường Tân Sơn Nhất, nhìn nhận hình ảnh con ngựa trong văn hóa Việt luôn gắn với những phẩm chất tốt đẹp như sự may mắn, hạnh phúc, năng lực, quyền thế, giàu sang, sáng tạo và sức sống mãnh liệt. Thầy nhấn mạnh: "Ngựa được coi như hiện thân của sự táo bạo và trung thành, nên được yêu quý như những người bạn".
Lời chúc năm mới đầy ý nghĩa
Nhân dịp Tết Bính Ngọ, cô Nguyễn Thị Phương Đài gửi lời chúc: "Xuân mới về, xin chúc quý thầy cô, các em học sinh cùng gia đình một năm mạnh khỏe, an khang, vạn sự như ý. Mong rằng mỗi ngày trôi qua đều tràn đầy năng lượng, niềm vui và thành công mới. Như câu ca dao 'Ngựa chạy đường xa không mỏi, người có chí lớn không lùi', chúc mọi người luôn bền bỉ, kiên trì, vững vàng vượt qua thử thách, gặt hái nhiều thành tựu tốt đẹp trong năm mới".
Cô Nguyễn Thị Ngọc Anh bày tỏ: "Nhân dịp Tết năm Bính Ngọ – năm con ngựa, tôi xin chúc cho các em học sinh luôn mạnh khỏe, học giỏi, chăm ngoan và bền bỉ như những chú ngựa thiện chiến, có thể 'phi nước đại' đến đỉnh vinh quang". Thầy Nguyễn Tuấn Anh cũng gửi lời chúc đến học trò: "Mong các em không ngừng sáng tạo, giữ nhiệt huyết, dám nghĩ khác, sống tử tế và không chùn bước trước khó khăn".
Các hoạt động như ngày hội "Nhạc ngựa" tại Trường Mầm non 19/5, phường Hòa Hưng, hay hình ảnh cụm linh vật "Bát mã truy phong" tại vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, đã góp phần tô điểm cho không khí đón Tết, nhấn mạnh vai trò của hình ảnh ngựa trong văn hóa và giáo dục Việt Nam.
