Ngày 8 tháng 5, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã tổ chức một hội nghị quan trọng nhằm tìm kiếm giải pháp kết nối các làng nghề truyền thống với đội ngũ thiết kế sáng tạo. Mục tiêu là nâng cao giá trị sản phẩm làng nghề, quảng bá hình ảnh của các làng nghề truyền thống, qua đó góp phần phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô Hà Nội.
Hà Nội hiện có 1.350 làng nghề, con số lớn nhất cả nước. Trong số đó, nhiều làng nghề có tiềm năng phát triển công nghiệp văn hóa. Một số làng nghề đã bắt kịp xu hướng và phát triển hiệu quả. Tuy nhiên, điểm yếu chung của các làng nghề là khả năng sáng tạo còn hạn chế. Các nghệ nhân vẫn đi theo lối mòn; thiết kế mẫu mã, công năng sản phẩm để thích ứng với thị trường, nhu cầu tiêu dùng và nhu cầu làm sản phẩm lưu niệm cho khách du lịch còn yếu. Điều này dẫn đến nhiều làng nghề Hà Nội vẫn phải xuất khẩu dưới hình thức gia công cho nước ngoài, chưa thể bán đi những giá trị văn hóa cùng với sản phẩm.
Hà Nội đã gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO từ năm 2019. Đội ngũ nhà thiết kế và những người làm sáng tạo của Hà Nội ngày càng mạnh. Nếu kết hợp được đội ngũ này với các làng nghề, nhiều vấn đề đặt ra cho làng nghề sẽ được giải quyết.
Hội nghị đã thảo luận các vấn đề nhằm kết nối các làng nghề với đội ngũ thiết kế sáng tạo; giới thiệu, quảng bá hình ảnh của làng nghề truyền thống có tiềm năng, sản phẩm đặc sắc, hấp dẫn, tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Đồng thời, cũng đặt ra kế hoạch, định hướng đầu tư, phát triển các sản phẩm làng nghề truyền thống, góp phần vào sự nghiệp phát triển chung của ngành công nghiệp văn hóa Thủ đô Hà Nội.
Theo bà Bùi Thị Thanh Hương, Tổng Biên tập Tạp chí Kiến trúc, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, thực trạng hiện nay tại các làng nghề là tri thức dân gian dần mai một, nghệ nhân không được ghi nhận và trả công xứng đáng, sản phẩm bị sao chép đại trà. Từ đó đặt ra vấn đề làm thế nào để di sản thủ công có thể tham gia vào đời sống đương đại một cách công bằng, bền vững và đúng với bản sắc.
Trước những trăn trở của cộng đồng sáng tạo, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội bày tỏ mong muốn được tiếp nhận ý kiến từ các chuyên gia, nhà thiết kế và các làng nghề về những khó khăn cần tháo gỡ. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội sẽ đóng vai trò là cầu nối kết nối các nguồn lực, đồng hành cùng các đơn vị để hỗ trợ thúc đẩy các sáng kiến văn hóa sớm đi vào thực tiễn, góp phần quan trọng vào sự phát triển chung của Thủ đô.
Hà Nội có kho tàng di sản văn hóa phong phú, đa dạng, song việc khai thác và phát huy các giá trị này mang lại lợi ích về kinh tế vẫn còn nhiều hạn chế. Bởi vậy, để phát triển công nghiệp văn hóa từ các làng nghề truyền thống cần sự hợp tác liên ngành chặt chẽ từ các cấp, nỗ lực từ chính các nghệ nhân làng nghề và quan trọng nhất là ý thức bảo tồn văn hóa của mỗi cá nhân.
