Nhiều bạn đọc, đặc biệt là giới trẻ, hiện nay ưa chuộng đọc sách điện tử thay vì sách giấy vì tính tiện lợi và chi phí thấp hơn. Thị trường máy đọc sách ngày càng phong phú, với màn hình e-ink mang lại trải nghiệm gần giống giấy thật, giúp giảm mỏi mắt khi đọc lâu. Các thiết bị này ngày càng nhỏ gọn, thậm chí có phiên bản màu, đáp ứng đa dạng nhu cầu.
Bạn Thanh Dung (Thanh Hóa) chia sẻ: "Tôi sở hữu một chiếc Kindle, chỉ cần một thiết bị có thể đọc nhiều đầu sách khác nhau, mọi lúc mọi nơi mà không cần mang theo sách giấy nặng". Tuy nhiên, nhiều độc giả cho biết họ gặp khó khăn khi tìm file sách điện tử, đặc biệt là các cuốn sách mới, truyện đang hot trên các website hay trang bán sách của nhà xuất bản.
Khó khăn trong việc tìm kiếm ebook chính thống
Bạn Ngọc Huế (Hưng Yên) cho biết: "Tôi đọc sách điện tử được 3 năm, rất thích đọc ebook, nhưng không dễ tìm được cuốn sách mình thích từ nguồn chính thống. Cuốn Con đường tơ lụa - Vạn dặm xa từ Pakistan tới Tây An của NXB Lao Động, tôi tìm mãi không thấy bản điện tử. Cuốn Con đường Hồi giáo của tác giả Nguyễn Phương Mai chỉ có file từ hội nhóm chia sẻ, không có bản chính thống". Thực tế, khi tìm kiếm tên sách kèm từ khóa "epub" hay "ebook", kết quả thường trả về từ các website tổng hợp, hội nhóm chia sẻ file, chứ không phải từ nhà xuất bản.
Bạn Thùy Dung (Thanh Hóa) chia sẻ thêm: "Một số ebook chuyên khảo có trên nền tảng của NXB Chính trị quốc gia Sự thật, nhưng không nhiều. Tôi muốn đọc tác phẩm văn học của Nhã Nam hay NXB Trẻ, nhưng không phải cuốn nào cũng có ebook chính thống".
Độc giả tìm đến "lối đi riêng"
Trong bối cảnh đó, nhiều độc giả tìm đến các nguồn ebook không chính thống. Bạn Minh Dũng (Hà Nội) cho biết thường xuyên tìm đọc theo cách đó: "Các quản trị viên nhóm thường có kho tổng hợp đầu sách, đôi khi miễn phí, cũng có nơi yêu cầu trả phí khoảng 200 nghìn đồng để truy cập. Một số website lớn vẫn duy trì cung cấp ebook tiếng Việt miễn phí".
Chị Lan Hương (Hà Nội) chia sẻ: "Tôi và con đều thích đọc sách. Trước kia, mỗi tháng hai mẹ con chi không ít tiền mua sách. Chúng tôi chuyển sang đọc ebook với chi phí hợp lý hơn. Tuy nhiên, khó tìm mua bản ebook sách mới, sách nổi, nên tôi vào hội nhóm chia sẻ sách để mua hoặc tải miễn phí. Biết là đọc sách không chính thống bất lợi cho ngành xuất bản, nhưng vì đam mê sách mà không có điều kiện, tôi đành tìm đến các nguồn này".
Rủi ro từ nguồn ebook không chính thống
Việc tìm đến nguồn sách không chính thức mang lại nhiều rủi ro. Minh Dũng chia sẻ: "Chất lượng ebook từ các hội nhóm không ổn định, phụ thuộc vào người tải lên. Có file đẹp, nhưng cũng có file lỗi, định dạng kém. Tôi thường phải tải nhiều bản để chọn, rất mất thời gian". Ngoài ra, vấn đề bản quyền cũng là mối lo ngại lớn.
Sẵn sàng trả phí nếu có lựa chọn tốt hơn
Dù tìm đến sách lậu như giải pháp tạm thời, nhiều độc giả sẵn sàng chi trả nếu có sản phẩm chất lượng. Bạn Bảo Châu (TP.HCM) bày tỏ: "Tôi sẵn sàng chi trả để tiếp cận nguồn ebook chính thống chất lượng. Hằng tháng tôi chi trả cho ứng dụng xem phim, nghe nhạc; bạn bè tôi cũng sẵn sàng chi trả cho nội dung chất lượng. Sách ebook cũng vậy".
Nhu cầu ebook chính thống ngày càng rõ ràng. Nhiều độc giả mong muốn các nhà xuất bản mở rộng cung cấp ebook, đặc biệt sách mới và có giá trị. Minh Dũng hy vọng: "Trong tương lai, tôi có thể dễ dàng tìm mua bản sách điện tử với mức phí phù hợp. Ở nhiều quốc gia, sách giấy và ebook phát hành song song và đều có độc giả. Tôi tin thị trường sách Việt Nam cũng sẽ làm được". Thùy Dung kỳ vọng Việt Nam sẽ có nền tảng phát hành ebook tương tự Amazon, cung cấp gói dịch vụ linh hoạt, phù hợp thói quen đọc hiện đại.
